Η χρηστή διοίκηση δεν είναι αφηρημένη έννοια ούτε διακοσμητικός όρος σε νομοθετικά κείμενα. Αποτελεί θεμελιώδη αρχή του κράτους δικαίου και προϋπόθεση για τη νομιμοποίηση κάθε διοικητικής επιλογής, ιδίως όταν αυτή αφορά δημόσιους οργανισμούς στρατηγικής σημασίας.
Στην πράξη, οι αρχές της χρηστής διοίκησης μεταφράζονται σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις: διαφάνεια στη διαδικασία, αντικειμενικά και ελέγξιμα κριτήρια επιλογής, επαρκή αιτιολόγηση των αποφάσεων και σαφή λογοδοσία. Όταν κάποιο από αυτά τα στοιχεία απουσιάζει, το ζήτημα παύει να είναι πολιτικό και καθίσταται θεσμικό.
Η διοίκηση οργανισμών με κρίσιμο ρόλο στην οικονομία, την ασφάλεια και την ανάπτυξη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τυπική πράξη. Απαιτεί αποδεδειγμένη επάρκεια, γνώση του αντικειμένου και ικανότητα διαχείρισης σύνθετων ευθυνών. Αυτά δεν υπονοούνται· τεκμηριώνονται.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αρχή της αιτιολογημένης επιλογής. Κάθε τοποθέτηση οφείλει να συνοδεύεται από σαφή εξήγηση του «γιατί». Όχι γενικόλογες διαβεβαιώσεις, όχι σιωπές, όχι υποκατάσταση της διαδικασίας από άτυπες διαδρομές. Η απουσία αιτιολόγησης δεν αφήνει κενό μόνο στη διοίκηση· αφήνει κενό εμπιστοσύνης.
Παράλληλα, η αρχή της ισότητας και της αντικειμενικότητας επιβάλλει οι επιλογές να μην επηρεάζονται από προσωπικές σχέσεις, γνωριμίες ή εξωθεσμικούς παράγοντες. Όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι άλλοι δρόμοι υπερισχύουν των θεσμικών, τότε το πρόβλημα δεν αφορά ένα πρόσωπο αλλά το σύστημα που το επιτρέπει.
Η χρηστή διοίκηση προστατεύει πρώτα και κύρια τον ίδιο τον θεσμό. Τον θωρακίζει από αμφισβητήσεις, από σκιές και από την απαξίωση που προκαλεί η αίσθηση προχειρότητας ή αδιαφάνειας. Και ακριβώς γι’ αυτό, η τήρησή της δεν είναι επιλογή. Είναι υποχρέωση.
Τελικά, οι δημόσιοι οργανισμοί δεν κρίνονται από τις προθέσεις όσων αποφασίζουν, αλλά από τη συνέπεια με την οποία εφαρμόζουν τις αρχές που οι ίδιοι επικαλούνται. Όταν οι αρχές της χρηστής διοίκησης δοκιμάζονται, η ευθύνη είναι θεσμική και βαραίνει όσους έχουν την αρμοδιότητα να επιλέγουν.
Γιατί στη δημόσια διοίκηση, η εικόνα δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι μήνυμα.