Το έργο ανάπλασης της Λεωφόρου Ελευθερίου Βενιζέλου και της οδού 28ης Οκτωβρίου εξελίσσεται πλέον σε υπόδειγμα κακής διαχείρισης χρονοδιαγραμμάτων και σε εν δυνάμει δημοσιονομικό κίνδυνο για τον Δήμος Χαλκιδέων.
Ένα έργο που ξεκίνησε με συμβατική προθεσμία 12 μηνών, έλαβε:
- οριακή προθεσμία,
- πρώτη παράταση 12 μηνών,
- και πλέον δεύτερη παράταση 6 μηνών,
φτάνοντας τους 30 μήνες συνολικής διάρκειας. Το γεγονός αυτό, από μόνο του, δεν αποτελεί απλώς καθυστέρηση. Συνιστά υπέρβαση των ανεκτών ορίων για συγχρηματοδοτούμενο έργο και ενεργοποιεί σοβαρούς κινδύνους απώλειας επιλεξιμότητας δαπανών.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η καθυστέρηση. Είναι ότι για τη δεύτερη παράταση, η αρμόδια κρατική διαχειριστική αρχή του προγράμματος “Στερεά Ελλάδα” γνωμοδότησε αρνητικά, επισημαίνοντας ρητά ότι υπερβαίνονται τα επιτρεπτά χρονικά όρια.
Με απλά λόγια:
η αρχή που ελέγχει και εγκρίνει τη χρηματοδότηση προειδοποίησε.
Κι όμως, παρά την αρνητική αυτή γνωμοδότηση, η παράταση εγκρίθηκε.
Εδώ τελειώνουν οι δικαιολογίες
Σε αυτό το σημείο δεν χωρούν:
- γενικόλογες αναφορές σε «δυσκολίες έργου»,
- επίκληση συγκυριών,
- αόριστες διαβεβαιώσεις ότι «δεν θα υπάρξει πρόβλημα».
Το πλαίσιο είναι σαφές:
αν δαπάνες κριθούν μη επιλέξιμες, δεν καλύπτονται από το πρόγραμμα.
Και τότε το κόστος μεταφέρεται απευθείας στον Δήμο.
Σε έναν Δήμο που:
- δεν διαθέτει απεριόριστους ίδιους πόρους,
- λειτουργεί ήδη υπό δημοσιονομικές πιέσεις,
- και καλείται να καλύψει καθημερινές ανάγκες πολιτών, υποδομών και υπηρεσιών.
Η επιλογή να προχωρήσει μια δεύτερη παράταση κόντρα σε αρνητική γνωμοδότηση δεν είναι τεχνική απόφαση. Είναι πολιτική και διοικητική πράξη υψηλού ρίσκου.
Το πραγματικό ερώτημα
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν το έργο θα ολοκληρωθεί.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος θα πληρώσει αν δεν ολοκληρωθεί εντός των ορίων που θέτει το χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Και εδώ προκύπτει το θεσμικό κενό:
- Υπάρχει έγγραφη τεκμηρίωση ότι δεν υφίσταται κίνδυνος απώλειας χρηματοδότησης;
- Υπάρχει σαφές σχέδιο για το ενδεχόμενο περικοπής ή απένταξης δαπανών;
- Έχει εκτιμηθεί το οικονομικό αποτύπωμα ενός τέτοιου σεναρίου;
- Έχει ειπωθεί καθαρά ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη αν ο Δήμος βρεθεί να καλύπτει δαπάνες από ίδιους πόρους;
Η σιωπή ή η ασάφεια σε αυτά τα ερωτήματα δεν είναι ουδέτερη στάση. Είναι μετακύλιση κινδύνου στους δημότες.
Λογοδοσία, όχι ευχολόγια
Η διαχείριση συγχρηματοδοτούμενων έργων δεν επιτρέπει «παίζουμε και βλέπουμε».
Οι κανόνες είναι γνωστοί, τα χρονικά όρια σαφή και οι προειδοποιήσεις δεν αγνοούνται χωρίς συνέπειες.
Όταν μια διαχειριστική αρχή λέει «όχι» και η απόφαση προχωρά σαν να είπε «ναι», τότε:
- η ευθύνη δεν είναι θεωρητική,
- και το ρίσκο δεν είναι αφηρημένο.
Είναι οικονομικό, μετρήσιμο και τελικά πολιτικό.
Και σε τέτοιες περιπτώσεις, η λογοδοσία δεν είναι επιλογή.
Είναι υποχρέωση.