Το 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ δεν ανοίγει ως συνέδριο αντεπίθεσης, αλλά ως συνέδριο διαχείρισης εσωτερικής πίεσης, χαμηλών δημοσκοπικών πτήσεων και σιωπηλής αγωνίας για το αύριο της ηγεσίας.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης κρατά ακόμη τα κλειδιά, αλλά όχι και τον αέρα της κυριαρχίας. Η Χαριλάου Τρικούπη θέλει να εκπέμψει εικόνα ενότητας, την ώρα που κάτω από τη σκηνή βράζουν οι αμφιβολίες, οι όροι και τα εσωκομματικά μηνύματα με πολλούς αποδέκτες.
Συνέδριο χωρίς ανατροπή, αλλά με βαρύ πολιτικό υπόβαθρο
Το ΠΑΣΟΚ μπαίνει στο συνέδριό του όχι ως κόμμα που καλπάζει προς την εξουσία, αλλά ως κόμμα που παλεύει πρώτα να πείσει το ίδιο του το στελεχιακό σώμα ότι δεν έχει εγκλωβιστεί σε πολιτική στασιμότητα. Η δημοσκοπική ακινησία, η εσωκομματική γκρίνια και η πρόσφατη σκιά της διαγραφής Κωνσταντινόπουλου φορτίζουν το κλίμα και αφαιρούν από τη διοργάνωση κάθε στοιχείο θριάμβου.
Καμία ουσιαστική αμφισβήτηση του Ανδρουλάκη δεν αναμένεται σήμερα. Όχι γιατί όλα πάνε καλά, αλλά γιατί οι συσχετισμοί δεν επιτρέπουν μετωπική σύγκρουση. Το συνέδριο μοιάζει περισσότερο με επιχείρηση πολιτικής σταθεροποίησης της ηγεσίας, παρά με αφετηρία μεγάλης ανόδου.
Το “όχι” στη Ν.Δ. γίνεται ταυτότητα και όριο μαζί
Η πιο καθαρή γραμμή που επιχειρεί να βγάλει το συνέδριο είναι μία: καμία μετεκλογική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που θέλει να περάσει η ηγεσία, αλλά και το ελάχιστο σημείο συναίνεσης ανάμεσα στα διαφορετικά εσωκομματικά στρατόπεδα.
Η προσθήκη στο άρθρο 13 της Πολιτικής Διακήρυξης λειτουργεί ως πολιτικός συμβιβασμός: και ο Ανδρουλάκης κρατά το αντικυβερνητικό στίγμα και ο Δούκας μπορεί να πει ότι πέτυχε μια σαφέστερη αποτύπωση του “καμία συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ.”. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο τι δεν θα κάνει το ΠΑΣΟΚ. Είναι τι ακριβώς θα κάνει ώστε να πείσει ότι αποτελεί όντως εναλλακτική εξουσίας και όχι απλώς αντίπαλο καταγγελίας.
Οι καταστατικές αλλαγές δείχνουν ότι το βλέμμα είναι ήδη στην επόμενη μέρα
Πίσω από τα συνθήματα περί ενότητας, οι αλλαγές στο καταστατικό αποκαλύπτουν ότι στο ΠΑΣΟΚ δεν συζητούν μόνο για τις εκλογές, αλλά και για τους όρους ελέγχου της επόμενης φάσης. Η μετατροπή σε ενιαίο κόμμα συνδέεται με τη στρατηγική του εκλογικού μπόνους, όμως η πρόβλεψη ότι για νέα εκλογή προέδρου πρέπει να έχει προηγηθεί τακτικό συνέδριο δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι καθαρή πολιτική ασφάλεια μηχανισμού.
Με απλά λόγια: το κόμμα δεν οργανώνει μόνο την εκλογική του μάχη, οργανώνει και το πώς θα είναι πολύ πιο δύσκολο να ανοίξει ξανά γρήγορα ζήτημα ηγεσίας. Κι αυτό από μόνο του αποδεικνύει ότι πίσω από τα χειροκροτήματα του συνεδρίου υπάρχει ήδη ο φόβος της επόμενης κάλπης.
Το 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ δεν κρίνεται από τα φώτα, τα συνθήματα και τις διακηρύξεις. Κρίνεται από ένα σκληρό ερώτημα: είναι συνέδριο εξουσίας ή συνέδριο παράτασης χρόνου για μια ηγεσία που ακόμη δεν έχει πείσει ότι μπορεί να μετατρέψει τη φθορά της κυβέρνησης σε δική της νίκη; Για την ώρα, περισσότερο μοιάζει με προσεκτικά σκηνοθετημένη εκεχειρία, παρά με πολιτική έφοδο.