Για ένα τεράστιο διάστημα της Ιστορίας της Γης, η ημέρα στον πλανήτη μας δεν διαρκούσε 24 ώρες όπως σήμερα, αλλά περίπου 19 – και, το πιο εντυπωσιακό, η διάρκεια αυτή παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη για σχεδόν ένα δισεκατομμύριο χρόνια.
Αυτό προκύπτει από μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature Geoscience» και ανατρέπει παγιωμένες αντιλήψεις για την εξέλιξη της περιστροφής της Γης.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Ινστιτούτου Γεωλογίας και Γεωφυσικής της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών και του Curtin University στην Αυστραλία, με επικεφαλής τον γεωφυσικό Ρος Μίτσελ.
Η επιβράδυνση της περιστροφής της Γης που… σταμάτησε
Η περιστροφή της Γης δεν υπήρξε ποτέ σταθερή. Από τα πρώτα στάδια της ύπαρξής της, οι παλιρροϊκές δυνάμεις της Σελήνης λειτουργούν σαν ένα «φρένο», επιβραδύνοντας σταδιακά την περιστροφή του πλανήτη.
Καθώς η Γη περιστρέφεται ταχύτερα από την τροχιακή κίνηση της Σελήνης, η βαρυτική αλληλεπίδραση μεταφέρει ενέργεια προς τη Σελήνη, η οποία απομακρύνεται αργά, ενώ η διάρκεια της ημέρας στη Γη αυξάνεται.
Επί δεκαετίες τα περισσότερα μοντέλα θεωρούσαν ότι αυτή η επιβράδυνση της περιστροφής της Γης συνέβαινε ομαλά και συνεχώς. Όσο πιο πίσω στον χρόνο τόσο μικρότερη η ημέρα. Ωστόσο, τα νέα γεωλογικά δεδομένα δείχνουν ότι η πραγματικότητα ήταν πιο σύνθετη.
Το «μυστήριο» της Προκάμβριας Περιόδου
Οι επιστήμονες είχαν εδώ και χρόνια ενδείξεις ότι, κατά την Προκάμβρια Περίοδο, η αύξηση της διάρκειας της ημέρας ενδέχεται να είχε «παγώσει». Μία από τις πιθανές εξηγήσεις αφορούσε στην ατμόσφαιρα της Γης.
Πέρα από τις ωκεάνιες παλίρροιες που προκαλεί η Σελήνη και επιβραδύνουν την περιστροφή της Γης, η ηλιακή θέρμανση της ατμόσφαιρας δημιουργεί ατμοσφαιρικές παλίρροιες, οι οποίες λειτουργούν αντίστροφα, επιταχύνοντας την περιστροφή της. Αν οι δύο αυτές δυνάμεις εξισορροπηθούν, η διάρκεια της ημέρας μπορεί να σταθεροποιηθεί.
Μέχρι πρόσφατα, όμως, τα διαθέσιμα δεδομένα ήταν περιορισμένα και αμφισβητούμενα, καθώς βασίζονταν κυρίως σε σπάνιους γεωλογικούς σχηματισμούς, όπως οι στρωματόλιθοι.
«Ανάγνωση» του χρόνου από τα πετρώματα
Η σημαντική πρόοδος ήρθε μέσω της κυκλοστρωματογραφίας, μιας μεθόδου που αναλύει ρυθμικά μοτίβα σε ιζηματογενή πετρώματα. Τα μοτίβα αυτά σχετίζονται με τους κύκλους Milankovitch, δηλαδή μικρές περιοδικές μεταβολές στην κίνηση και την κλίση της Γης που επηρεάζουν το κλίμα.
Πηγή: iefimerida.gr