Τους είδαμε να στήνουν κάμερες, παρουσιάσεις και κυβερνητικές φιέστες δίπλα στη UNICEF, να μιλούν για «εθνική δράση», για «πρόληψη», για «νέα εποχή» στη δημόσια υγεία. Αυτό που δεν είδαμε ποτέ, όμως, είναι το πιο απλό: τον αναλυτικό λογαριασμό για το πού πήγαν τα 44,7 εκατομμύρια ευρώ.
Γιατί όταν ένα πρόγραμμα ξεκινά με δεκάδες εκατομμύρια, με μεγαλόστομους στόχους και με πολιτική προβολή στο ανώτατο επίπεδο, δεν αρκεί να λες τι “ήθελες” να πετύχεις. Οφείλεις να πεις τι πλήρωσες, ποιον πλήρωσες, τι παραδόθηκε, ποιος το πιστοποίησε και – το κυριότερο – αν μειώθηκε τελικά η παιδική παχυσαρκία ή αν απλώς φούσκωσε άλλη μία κρατική βιτρίνα.
Τα λεφτά έφυγαν. Ο απολογισμός πού είναι;
Η κυβέρνηση ενέταξε το έργο για την «αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας» με συνολικό κόστος περίπου 44,7 εκατ. ευρώ.
Μάλιστα, από πολύ νωρίς δόθηκε και η μεγάλη χρηματοδοτική εκκίνηση, ενώ στη συνέχεια καταβλήθηκε και το υπόλοιπο ποσό.
Άρα το ερώτημα είναι αμείλικτο και δεν σηκώνει υπεκφυγές:
- Πού ακριβώς πήγαν τα χρήματα;
- Ποιοι ήταν οι τελικοί αποδέκτες;
- Ποια ποσά πήρε η UNICEF;
- Ποια ποσά διατέθηκαν από το Υπουργείο Υγείας;
- Ποιοι ιδιώτες, σύμβουλοι, ανάδοχοι, επαγγελματίες υγείας, δομές ή οργανισμοί πληρώθηκαν;
- Με ποια παραδοτέα και με ποια πιστοποίηση;
Γιατί 44,7 εκατ. ευρώ χωρίς καθαρό, δημόσιο, ονομαστικό λογαριασμό δεν είναι «κοινωνική πολιτική». Είναι σκοτεινή διαχείριση με επικοινωνιακό περιτύλιγμα.
Οι στόχοι ανακοινώθηκαν. Τα αποτελέσματα κρύβονται;
Στις 18 Νοεμβρίου 2023 έγινε η επίσημη παρουσίαση του έργου, με την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και με τη γνωστή κυβερνητική σκηνοθεσία: χαμόγελα, δηλώσεις, διαγράμματα, “εθνικές προτεραιότητες”.
Τότε παρουσιάστηκαν και οι μεγάλοι στόχοι:
- πρόληψη σε επίπεδο πληθυσμού,
- παρεμβάσεις σε σχολεία και οικογένειες,
- πρωτογενής, δευτερογενής και τριτογενής πρόληψη,
- ακόμα και φιλόδοξος στόχος μείωσης του ποσοστού παιδικής παχυσαρκίας.
Σήμερα, σχεδόν 2,5 χρόνια μετά, η πραγματική ερώτηση είναι μία:
Πού είναι η αναλυτική αποτίμηση;
- Πόσα παιδιά μπήκαν στο πρόγραμμα;
- Σε ποιες περιοχές;
- Με ποιους επαγγελματίες;
- Με ποια αμοιβή ανά υπηρεσία;
- Με ποιο πρωτόκολλο παρέμβασης;
- Με ποια μεθοδολογία μετρήθηκε η αποτελεσματικότητα;
- Και τελικά: μειώθηκε ή όχι η παιδική παχυσαρκία;
Γιατί οι στόχοι στα PowerPoint είναι φθηνοί.
Η απόδειξη του αποτελέσματος είναι το ακριβό κομμάτι.
Δημόσια υγεία ή χρυσοπληρωμένο project βιτρίνας;
Το πιο βαρύ ερώτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι βαθιά πολιτικό και ηθικό.
Αν δίνεις δεκάδες εκατομμύρια ευρώ στο όνομα της δημόσιας υγείας, δεν έχεις δικαίωμα να εμφανίζεις το πρόγραμμα σαν θολή “καλή πρακτική”, ούτε να κρύβεσαι πίσω από γενικόλογες περιγραφές δράσεων.
Οφείλεις να παρουσιάσεις:
- το ακριβές μοντέλο υλοποίησης,
- τις διαδρομές του χρήματος,
- τις συμβάσεις,
- τους αναδόχους,
- τις αμοιβές,
- τα παραδοτέα,
- τους δείκτες επιτυχίας,
- και τον τελικό κοινωνικό αντίκτυπο.
Διαφορετικά, η εικόνα που μένει είναι απλή και σκληρή:
ότι η κυβέρνηση αξιοποίησε ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας για να στήσει ένα υπερκοστολογημένο project δημοσίων σχέσεων, όπου τα λεφτά έτρεξαν πιο γρήγορα από τη λογοδοσία.
Και αυτό δεν λέγεται πολιτική υγείας.
Λέγεται κρατική αλαζονεία με σφραγίδα “κοινωνικής ευαισθησίας”.
Πήρατε 44,7 εκατομμύρια στο όνομα των παιδιών. Τώρα βγείτε και πείτε, μέχρι τελευταίου ευρώ, ποιος πληρώθηκε, για ποιο έργο και με ποιο μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Γιατί αλλιώς δεν μιλάμε για εθνική δράση κατά της παιδικής παχυσαρκίας.
Μιλάμε για εθνική δράση υπέρ της πολιτικής βιτρίνας και κατά της διαφάνειας.