Κάθε φορά που ένας πολιτικός βγαίνει δημοσίως και λέει ότι «δεν είναι κακό να βοηθάς έναν πολίτη», στην πραγματικότητα ομολογεί το ίδιο το δηλητήριο που κατέστρεψε την Ελλάδα. Γιατί πίσω από τη λέξη «βοήθεια» κρύβεται η παμπάλαιη αρρώστια του πελατειακού κράτους: ο νόμος για τους πολλούς, το τηλέφωνο για τους λίγους.
Μην κοροϊδευόμαστε. Όταν ο πολιτικός “ρωτάει απλώς” για την υπόθεση ενός ιδιώτη, δεν κάνει αθώα ενημέρωση. Ρίχνει το πολιτικό του βάρος πάνω στη διοίκηση και στέλνει το μόνο μήνυμα που καταλαβαίνει το παρακράτος της συναλλαγής: «αυτόν, κοίταξέ τον πρώτα». Και από εκείνη τη στιγμή, η ισονομία έχει ήδη πεθάνει.
Το ρουσφέτι δεν αρχίζει στην παρανομία — αρχίζει στην προνομιακή μεταχείριση
Το πιο βολικό ψέμα του πολιτικού συστήματος είναι ότι “αφού δεν ζητήθηκε κάτι παράνομο, δεν υπάρχει θέμα”. Υπάρχει. Και είναι βαρύτατο.
Γιατί η δημοκρατική αδικία δεν μετριέται μόνο από το αποτέλεσμα. Μετριέται και από τη σειρά, από τον χρόνο, από την πρόσβαση, από την προσοχή που αφιερώνει ο μηχανισμός στον έναν και στερεί από τον άλλον. Ο πολίτης που έχει βουλευτή, υπουργό, κομματάρχη ή “γνωστό” δεν στέκεται στην ίδια ουρά με τον ανώνυμο πολίτη. Μπαίνει από άλλη πόρτα.
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η σήψη.
Όχι μόνο στο παράνομο χαρτάκι.
Αλλά στο δήθεν “θεσμικό ενδιαφέρον”.
Στο τηλέφωνο που δεν καταγράφεται.
Στο “δες το λίγο”.
Στο “παιδί δικό μας είναι”.
Στο “αν μπορείς, προχώρα το”.
Αυτό δεν είναι κοινωνική μέριμνα. Είναι η βιομηχανία της ανισότητας.
Το πολιτικό σύστημα πρώτα σε μπλοκάρει και μετά πουλάει σωτηρία
Το πιο κυνικό στοιχείο της ελληνικής ρουσφετοκρατίας είναι ότι δεν λειτουργεί μόνο για να λύνει προβλήματα. Λειτουργεί κυρίως για να τα παράγει.
Νόμοι δυσκολοδιάβαστοι.
Διατάξεις αλληλοσυγκρουόμενες.
Υπηρεσίες υποστελεχωμένες.
Διαδικασίες αργές, αδιαφανείς, εχθρικές προς τον πολίτη.
Και μέσα σε αυτό το τέρας γραφειοκρατίας, εμφανίζεται ο πολιτικός ως λυτρωτής. Δηλαδή τι ακριβώς συμβαίνει; Το ίδιο σύστημα που χτίζει λαβυρίνθους, μετά προσφέρει προσωπικούς ξεναγούς μέσα στον λαβύρινθο, με αντάλλαγμα εξάρτηση, υποχρέωση και τελικά ψήφο.
Έτσι δεν αναπαράγεται απλώς το ρουσφέτι. Θεσμοποιείται.
Γίνεται κανονικότητα.
Γίνεται κουλτούρα.
Γίνεται πολιτική ταυτότητα.
Και στο τέλος δεν ανεβαίνει εκείνος που υπηρετεί το κοινό καλό, αλλά εκείνος που διαθέτει το μεγαλύτερο δίκτυο εξυπηρετήσεων, χάρων και υποχρεώσεων. Όχι ο καλύτερος. Ο πιο χρήσιμος για την παρέα.
Άλλο η καταγγελία αδικίας, άλλο το βύσμα με γραβάτα
Ας γίνει όμως η κρίσιμη διάκριση, γιατί εδώ συνήθως στήνεται η μεγάλη απάτη.
Βεβαίως ένας πολιτικός δεν μπορεί να αγνοεί καταγγελίες πολιτών.
Βεβαίως οφείλει να αναδεικνύει κακοδιοίκηση.
Βεβαίως πρέπει να ελέγχει τη διοίκηση, να απαιτεί απαντήσεις, να καταγγέλλει αυθαιρεσίες, να φέρνει στη Βουλή υποθέσεις που φανερώνουν μηχανισμούς αδικίας.
Αλλά αυτό είναι θεσμικός έλεγχος.
Δεν είναι προσωπική διαμεσολάβηση υπέρ συγκεκριμένου φακέλου.
Άλλο να λες:
“υπάρχει πρόβλημα στη λειτουργία της υπηρεσίας, δώστε εξηγήσεις”.
Και άλλο να λες:
“κοίτα την περίπτωση του τάδε”.
Το πρώτο είναι πολιτική ευθύνη.
Το δεύτερο είναι πελατειακή άσκηση εξουσίας.
Το πρώτο υπηρετεί τους πολλούς.
Το δεύτερο χτίζει στρατό εξαρτημένων.
Και όποιος προσπαθεί να ταυτίσει αυτά τα δύο, το κάνει γιατί θέλει να ξεπλύνει το βύσμα βαφτίζοντάς το “ανθρώπινο ενδιαφέρον”.
Ας το πούμε χωρίς κανένα φύλλο συκής: το ρουσφέτι δεν είναι παραφωνία του συστήματος. Είναι ο πυρήνας του σαπισμένου ελληνικού πολιτικού μοντέλου. Είναι ο μηχανισμός με τον οποίο η εξουσία συντηρεί στρατούς ημετέρων, κρατά πολίτες σε ομηρία και μετατρέπει τη Δημοκρατία σε κλειστό κύκλωμα γνωριμιών.
Όποιος υπερασπίζεται την “παρέμβαση για να βοηθηθεί ο πολίτης”, στην ουσία υπερασπίζεται το δικαίωμα του ισχυρού να λυγίζει τη διοίκηση υπέρ του δικού του ανθρώπου. Υπερασπίζεται δηλαδή ένα κράτος δύο ταχυτήτων:
ένα για όσους έχουν άκρες
κι ένα για όσους έχουν μόνο την αφέλειά τους να πιστεύουν στην ισονομία.
Η χώρα δεν θα καθαρίσει με καλύτερους διαχειριστές του βούρκου.
Θα καθαρίσει μόνο όταν σπάσει ο ίδιος ο μηχανισμός της εξάρτησης.
Με μικρότερο κράτος.
Με απλούστερους νόμους.
Με μηδενική ανοχή σε πολιτικές παρεμβάσεις για ιδιώτες.
Με πλήρη καταγραφή κάθε επικοινωνίας εξουσίας με διοίκηση.
Και με πολιτικό εξοστρακισμό όσων ζουν από το “πάρε ένα τηλέφωνο”.
Γιατί αυτή είναι η αλήθεια που κανείς από το παλιό σύστημα δεν θέλει να ακουστεί:
το ρουσφέτι δεν “διορθώνει” την αδικία του κράτους — τη διαιωνίζει.
Την ταΐζει.
Την προστατεύει.
Την εκτρέφει.
Και όσο το τηλέφωνο του πολιτικού θα μετρά περισσότερο από τον νόμο, η Ελλάδα δεν θα είναι κράτος δικαίου.
Θα είναι μια χαμογελαστή βρωμιά με κοινοβουλευτική βιτρίνα.