Δεν αρκεί να υπάρχουν αποφάσεις στη Διαύγεια — πρέπει να υπάρχει καθαρή εικόνα για τον πολίτη
Το θέμα των αναθέσεων στον Δήμο Χαλκιδέων δεν μπορεί να μένει σε μισές κουβέντες. Και πολύ περισσότερο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τη γνωστή απάντηση: «όλα είναι νόμιμα».
Το ερώτημα είναι βαθύτερο:
Πόσες είναι οι αναθέσεις; Σε ποιους δόθηκαν; Για ποια ποσά; Με ποια αιτιολογία; Και γιατί ο δημότης πρέπει να ψάχνει κομμάτι-κομμάτι την εικόνα;
Η σύγκριση με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας είναι αναπόφευκτη. Όχι επειδή η Περιφέρεια δεν κάνει αναθέσεις. Κάνει. Όχι επειδή εκεί δεν υπάρχουν ερωτήματα. Υπάρχουν. Αλλά επειδή η Περιφέρεια εμφανίζει πιο οργανωμένο ηλεκτρονικό αποτύπωμα διαγωνισμών και διαδικασιών, ενώ στον Δήμο Χαλκιδέων η εικόνα μοιάζει πιο αποσπασματική, πιο διάσπαρτη και λιγότερο εύχρηστη για τον απλό πολίτη.
Και εδώ αρχίζει η πολιτική συζήτηση.
Άλλο ανάρτηση, άλλο διαφάνεια
Η ανάρτηση μιας απόφασης στη Διαύγεια είναι υποχρέωση. Δεν είναι κατόρθωμα. Δεν είναι πολιτική γενναιοδωρία. Δεν είναι απόδειξη ότι όλα λειτουργούν άψογα.
Διαφάνεια δεν σημαίνει να υπάρχει κάπου ένα αρχείο, ένας ΑΔΑ, μία απόφαση, ένα PDF, μία τεχνική περιγραφή.
Διαφάνεια σημαίνει ο πολίτης να μπορεί να δει καθαρά:
πόσες αναθέσεις έγιναν, ποιοι πήραν τα χρήματα, πόσα πήραν, για ποιο αντικείμενο, με ποια διαδικασία και με ποια αιτιολογία.
Αν ο πολίτης πρέπει να γίνει ερευνητής, λογιστής και νομικός για να καταλάβει τι συμβαίνει, τότε δεν μιλάμε για ουσιαστική διαφάνεια. Μιλάμε για τυπική συμμόρφωση.
Η Περιφέρεια ως μέτρο σύγκρισης
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας έχει κι αυτή αναθέσεις. Έχει διαγωνισμούς, αποφάσεις, προμήθειες, δράσεις, υπηρεσίες, έργα. Άρα κανείς δεν μπορεί να πει ότι το εργαλείο των αναθέσεων αφορά μόνο τον Δήμο Χαλκιδέων.
Η διαφορά είναι ότι η Περιφέρεια διαθέτει πιο ευδιάκριτο ηλεκτρονικό χώρο συγκέντρωσης διαγωνισμών και προκηρύξεων. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα είναι τέλεια. Σημαίνει όμως ότι υπάρχει ένα σημείο αναφοράς.
Και το ερώτημα προς τον Δήμο Χαλκιδέων γίνεται ακόμη πιο πιεστικό:
Γιατί να μη δημοσιεύει κι ο Δήμος έναν συγκεντρωτικό πίνακα αναθέσεων;
Όχι απλώς διάσπαρτες αποφάσεις.
Όχι αναρτήσεις που χάνονται μέσα σε κατηγορίες.
Όχι τεχνικούς τίτλους που δεν καταλαβαίνει ο πολίτης.
Αλλά έναν καθαρό πίνακα, με όλα τα βασικά στοιχεία.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες — είναι και πώς παρουσιάζονται
Από τις δημόσια προσβάσιμες αναρτήσεις για τον Δήμο Χαλκιδέων προκύπτει ότι δεν μιλάμε για μία ή δύο μεμονωμένες περιπτώσεις. Μιλάμε για σειρά αποφάσεων ανάθεσης, προμηθειών, υπηρεσιών, διαπραγματεύσεων και δαπανών.
Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει παρανομία. Και δεν χρειάζεται να το παρουσιάσει κανείς έτσι.
Αρκεί όμως για να τεθεί το αυτονόητο:
Πόσες είναι συνολικά;
Και αμέσως μετά:
Πόσες έγιναν με απευθείας ανάθεση; Πόσες με διαγωνισμό; Πόσες με διαπραγμάτευση; Πόσες με επίκληση κατεπείγοντος; Πόσες πήγαν στους ίδιους αναδόχους;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που ένας σοβαρός Δήμος δεν πρέπει να φοβάται. Πρέπει να τα απαντά πριν καν τεθούν.
Δήμος και Περιφέρεια στο ίδιο τραπέζι ελέγχου
Η σύγκριση πρέπει να γίνει καθαρά:
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να δημοσιοποιήσει συνολικό πίνακα αναθέσεων ανά έτος, ανά Περιφερειακή Ενότητα και ανά ανάδοχο.
Ο Δήμος Χαλκιδέων να κάνει το ίδιο για όλες τις δημοτικές υπηρεσίες, τα νομικά πρόσωπα, τις επιχειρήσεις και τις συναφείς δομές.
Μόνο έτσι θα μπορεί ο πολίτης να δει την πλήρη εικόνα.
Όχι επιλεκτικά.
Όχι με αποσπάσματα.
Όχι με πολιτικά δελτία τύπου.
Όχι με τη λογική «ψάξτε το στη Διαύγεια».
Με πλήρη, καθαρό, συγκρίσιμο πίνακα.
Το πρόβλημα του Δήμου Χαλκιδέων είναι η αίσθηση κλειστού συστήματος
Στον Δήμο Χαλκιδέων το ζήτημα δεν είναι μόνο αριθμητικό. Είναι πολιτικό.
Όταν οι δημότες βλέπουν την πόλη να έχει προβλήματα στην καθημερινότητα, στους δρόμους, στην καθαριότητα, στην προσβασιμότητα, στις υποδομές, στη λειτουργία των υπηρεσιών, τότε κάθε ανάθεση αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Γιατί ο πολίτης ρωτά:
Τα χρήματα πιάνουν τόπο;
Υπάρχει σχέδιο;
Υπάρχει αξιολόγηση αποτελέσματος;
Ή απλώς υπογράφονται αποφάσεις και η πόλη μένει στην ίδια κατάσταση;
Αυτή είναι η πραγματική πολιτική φθορά. Όχι η ύπαρξη μιας ανάθεσης. Αλλά η απόσταση ανάμεσα στα χρήματα που δαπανώνται και στο αποτέλεσμα που βλέπει ο δημότης.
Αν η Περιφέρεια μπορεί να οργανώνει καλύτερα την εικόνα, γιατί όχι ο Δήμος;
Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να μπει δυνατά:
Αν η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας μπορεί να έχει πιο οργανωμένη εικόνα διαγωνισμών και διαδικασιών, γιατί ο Δήμος Χαλκιδέων να μη δίνει έναν απλό, πλήρη, δημόσιο πίνακα αναθέσεων;
Δεν μιλάμε για κάτι δύσκολο.
Δεν μιλάμε για κάτι ακριβό.
Δεν μιλάμε για κάτι επαναστατικό.
Μιλάμε για έναν πίνακα με έξι στήλες:
Ημερομηνία. Ανάδοχος. Ποσό. Αντικείμενο. Διαδικασία. Αιτιολογία.
Αν αυτά υπάρχουν ήδη στις υπηρεσίες, να δημοσιοποιηθούν συγκεντρωμένα.
Αν δεν υπάρχουν συγκεντρωμένα, τότε το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Ο Δήμος Χαλκιδέων δεν μπορεί να ζητά εμπιστοσύνη χωρίς πλήρη λογοδοσία.
Και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας δεν μπορεί να μένει εκτός ελέγχου επειδή εμφανίζει πιο οργανωμένες διαδικασίες.
Το δημόσιο χρήμα δεν έχει δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Ίδιος έλεγχος για όλους. Ίδια διαφάνεια για όλους. Ίδια λογοδοσία για όλους.
Ο Δήμος Χαλκιδέων οφείλει να απαντήσει:
Πόσες αναθέσεις έγιναν; Σε ποιους; Με τι ποσά; Για ποιο έργο; Με ποια διαδικασία;
Και η Περιφέρεια οφείλει να κάνει το ίδιο.
Γιατί η διαφάνεια δεν είναι να κρύβεις την αλήθεια μέσα σε δεκάδες αναρτήσεις.
Διαφάνεια είναι να τη βάζεις μπροστά στον πολίτη, καθαρή, συγκεντρωμένη και αδιαπραγμάτευτη.