Τη δεύτερη ημέρα της τουρκικής εισβολής, η Αθήνα έστειλε καταδρομείς με μεταγωγικά Noratlas για να υπερασπιστούν τη Λευκωσία. Πέταξαν σε μια αποστολή αυτοκτονίας, όμως έγιναν στόχος φίλιων πυρών.
Η 21η Ιουλίου 1974 γράφτηκε με αίμα στην ιστορία της Κύπρου και του Ελληνισμού.
Η τουρκική εισβολή είχε αρχίσει από τα ξημερώματα της προηγούμενης ημέρας. Αποβατικές δυνάμεις, αλεξιπτωτιστές και πολεμικά αεροσκάφη είχαν ήδη μετατρέψει το βόρειο τμήμα του νησιού σε πεδίο μάχης.
Η Κύπρος βρισκόταν μόνη, προδομένη και στρατιωτικά αποδιοργανωμένη μετά το πραξικόπημα της χούντας των Αθηνών εναντίον του Προέδρου Μακαρίου.
Παρά το ψήφισμα 353 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο απαιτούσε άμεση κατάπαυση του πυρός και τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης, οι τουρκικές επιχειρήσεις συνεχίζονταν. Οι εκκλήσεις της διεθνούς κοινότητας αποδεικνύονταν, για ακόμη μία φορά, πιο αδύναμες από τα όπλα του εισβολέα. Το ψήφισμα 353 του ΟΗΕ
Η παράτολμη επιχείρηση «ΝΙΚΗ»
Το βράδυ της 21ης Ιουλίου, η στρατιωτική ηγεσία στην Αθήνα αποφάσισε καθυστερημένα να ενισχύσει την άμυνα της Κύπρου.
Στήθηκε η επιχείρηση με την κωδική ονομασία «ΝΙΚΗ»: η αερομεταφορά επίλεκτων καταδρομέων από τη Σούδα στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας.
Δεκαπέντε μεταγωγικά αεροσκάφη Noratlas της 354 Μοίρας Μεταφορών απογειώθηκαν από την Κρήτη. Μετέφεραν 344 καταδρομείς και 60 μέλη πληρωμάτων.
Οι πιλότοι πέταξαν μέσα στη νύχτα, σε εξαιρετικά χαμηλό ύψος, χωρίς συνοδεία μαχητικών, με σβηστά φώτα και απόλυτη σιγή ασυρμάτου. Ήταν ουσιαστικά μια πτήση χωρίς περιθώριο λάθους, πάνω από μια Μεσόγειο γεμάτη εχθρικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία. Η ίδια η Πολεμική Αεροπορία καταγράφει την αποστολή ως την αερομεταφορά των καταδρομέων στη δοκιμαζόμενη Κύπρο τη νύχτα της 21ης προς την 22α Ιουλίου. Πολεμική Αεροπορία – «Αποστολή ΝΙΚΗ»
Το «ΝΙΚΗ-4» χτυπήθηκε από ελληνικά πυρά
Λίγο πριν από τις 2 τα ξημερώματα της 22ας Ιουλίου, τα Noratlas άρχισαν να προσεγγίζουν το αεροδρόμιο της Λευκωσίας.
Όμως οι μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας στην περιοχή δεν είχαν ενημερωθεί εγκαίρως και με σαφήνεια για την άφιξη των ελληνικών αεροσκαφών.
Τα πέρασαν για τουρκικά.
Το «ΝΙΚΗ-4» χτυπήθηκε και συνετρίβη στη Μακεδονίτισσα. Από τους 30 καταδρομείς που επέβαιναν σε αυτό σκοτώθηκαν οι 29, μαζί με τα τέσσερα μέλη του πληρώματος. Μοναδικός επιζών ήταν ο καταδρομέας Θανάσης Ζαφειρίου.
Από φίλια πυρά επλήγη και το «ΝΙΚΗ-6», με αποτέλεσμα να σκοτωθούν ακόμη δύο καταδρομείς και να τραυματιστούν άλλοι εννέα. Το χρονικό της επιχείρησης και οι απώλειες
Οι άνδρες που κατάφεραν να προσγειωθούν ενίσχυσαν την άμυνα του αεροδρομίου της Λευκωσίας και πολέμησαν απέναντι στις τουρκικές δυνάμεις. Έφτασαν στην Κύπρο για να σταθούν δίπλα στους υπερασπιστές της, πληρώνοντας όμως το χάος, την καθυστέρηση και την εγκληματική έλλειψη συντονισμού της στρατιωτικής ηγεσίας.
Η πληγή παραμένει ανοικτή
Πενήντα δύο χρόνια αργότερα, η Κύπρος εξακολουθεί να είναι μοιρασμένη. Περισσότερο από το 36% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει υπό τουρκική κατοχή, ενώ 162.000 Ελληνοκύπριοι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους και έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα. Κυπριακή Δημοκρατία – Το Κυπριακό Πρόβλημα
Η 21η Ιουλίου δεν είναι απλώς μία σελίδα στρατιωτικής ιστορίας. Είναι ημέρα μνήμης για εκείνους που πέταξαν γνωρίζοντας ότι μπορεί να μην επιστρέψουν. Είναι όμως και ημέρα ευθύνης για όσους άφησαν την Κύπρο απροστάτευτη, έδωσαν καθυστερημένες εντολές και οδήγησαν Έλληνες στρατιώτες στον θάνατο από ελληνικά πυρά.
Δεν ξεχνάμε την εισβολή. Δεν ξεχνάμε την κατοχή. Δεν ξεχνάμε τους νεκρούς, τους αγνοουμένους και τους πρόσφυγες. Η Κύπρος δεν είναι μια «παλιά ιστορία». Είναι μια ανοικτή πληγή του Ελληνισμού.