Ηχηρή παρέμβαση του ανεξάρτητου περιφερειακού συμβούλου Στερεάς Ελλάδας για την Κωπαΐδα και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων – Προειδοποιεί ότι μετά τη Βοιωτία ακολουθούν Εύβοια, Φωκίδα και Ευρυτανία
Δεν πρόκειται για μία απλή διοικητική αλλαγή ούτε για μια αθώα μεταφορά αρμοδιοτήτων. Πρόκειται για μια πολιτική απόφαση που θα καθορίσει ποιος θα ελέγχει αύριο το νερό, την αγροτική παραγωγή και, τελικά, την ίδια τη ζωή στη Στερεά Ελλάδα.
Με μια ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο, ο ανεξάρτητος περιφερειακός σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας Βασίλης Λύκος θέτει το πραγματικό διακύβευμα πίσω από τις σχεδιαζόμενες αλλαγές στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Το κεντρικό μήνυμά του είναι ξεκάθαρο:
«Το νερό δεν είναι μετοχή. Δεν είναι fund. Δεν είναι εμπόρευμα».
Από το δημόσιο αγαθό στην εταιρική λογική
Ο Βασίλης Λύκος δεν αμφισβητεί την επιστημονική επάρκεια και την τεχνογνωσία του προσωπικού της ΕΥΔΑΠ. Αμφισβητεί, όμως, το μοντέλο βάσει του οποίου θα λαμβάνονται οι κρίσιμες αποφάσεις.
Η ΕΥΔΑΠ είναι ανώνυμη εταιρεία, με επιχειρησιακούς στόχους, επενδυτικά προγράμματα και οικονομικά αποτελέσματα. Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα μεγάλα ερωτήματα:
Ποιος θα αποφασίζει ποιο έργο πρέπει να προηγηθεί; Ποιος θα καθορίζει πού θα κατευθυνθούν οι διαθέσιμοι πόροι; Οι αγρότες και οι τοπικές κοινωνίες ή τα οικονομικά μοντέλα μιας εταιρείας;
Γιατί όταν τα χρήματα και οι υποδομές δεν επαρκούν για όλους, κάποιος θα επιλέξει. Και υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην επιλογή με βάση την κοινωνική ανάγκη και στην επιλογή με βάση τη σχέση κόστους και απόδοσης.
Η Κωπαΐδα δεν είναι ένα λογιστικό φύλλο
Η Κωπαΐδα δεν είναι ένας υπηρεσιακός φάκελος που αλλάζει γραφείο. Δεν είναι ένα άρθρο σε ένα νομοσχέδιο ούτε μια υπογραφή κάτω από έναν πίνακα αρμοδιοτήτων.
Είναι χιλιάδες οικογένειες, δεκάδες χιλιάδες στρέμματα καλλιεργειών, αγροτική παραγωγή, αντιπλημμυρική προστασία και βασικός πυλώνας της οικονομίας της Βοιωτίας.
Η παράδοση της διαχείρισής της, χωρίς σαφείς και ισχυρές εγγυήσεις, δεν αποτελεί απλώς μεταβίβαση μιας υπηρεσίας. Αποτελεί μεταβίβαση πραγματικής εξουσίας πάνω στο νερό και στην παραγωγή.
Και αυτή η εξουσία, από τη στιγμή που θα φύγει από την Περιφέρεια και τις τοπικές κοινωνίες, δύσκολα θα επιστρέψει.
Σήμερα η Κωπαΐδα – αύριο η Εύβοια
Η προειδοποίηση του Βασίλη Λύκου αφορά ολόκληρη τη Στερεά Ελλάδα.
Σήμερα, στο επίκεντρο βρίσκεται η Κωπαΐδα. Στο ίδιο καθοδικό σπιράλ, όμως, μπορεί να βρεθεί αύριο η Εύβοια. Στη συνέχεια η Φωκίδα και η Ευρυτανία, ένας τόπος πλούσιος σε ελεύθερα νερά. Και στο τέλος, ολόκληρη η Περιφέρεια.
Το νερό συγκεντρώνεται. Οι αρμοδιότητες συγκεντρώνονται. Οι αποφάσεις απομακρύνονται από τις τοπικές κοινωνίες. Και οι πολίτες κινδυνεύουν να μετατραπούν σε απλούς θεατές μιας διαδικασίας που αφορά το χωράφι, το σπίτι και το μέλλον των παιδιών τους.
Οι εγγυήσεις που δεν υπάρχουν
Ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι απαιτείται καλύτερη οργάνωση και αποτελεσματικότερη διαχείριση, τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα:
Πού κατοχυρώνεται ότι η αγροτική παραγωγή θα έχει προτεραιότητα; Ποιος εγγυάται ότι η Κωπαΐδα δεν θα υποβαθμιστεί όταν εμφανιστούν ανταγωνιστικές ανάγκες; Ποιο είναι το συγκεκριμένο επενδυτικό πρόγραμμα; Πώς θα ασκείται ο κοινωνικός έλεγχος; Ποια θα είναι η συμμετοχή των αγροτών και των παραγωγικών φορέων;
Χωρίς απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, οι διαβεβαιώσεις καλών προθέσεων δεν αρκούν.
Το νερό δεν διοικείται με ευχές. Χρειάζεται θεσμική προστασία, δημόσια λογοδοσία, δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα και ουσιαστική παρουσία των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις.
Το διεθνές μάθημα που δεν πρέπει να αγνοηθεί
Ο Βασίλης Λύκος υπενθύμισε ότι μεγάλες πόλεις, όπως το Παρίσι, το Βερολίνο και η Γκρενόμπλ, οδηγήθηκαν στην επαναφορά της διαχείρισης του νερού υπό δημόσιο έλεγχο, έπειτα από την εμπειρία ιδιωτικών ή εταιρικών μοντέλων.
Αναφέρθηκε ακόμη στην περίφημη «Μάχη του Νερού» στην Κοτσαμπάμπα της Βολιβίας, όπου η κοινωνία αντέδρασε μαζικά όταν ένα βασικό αγαθό μετατράπηκε σε πεδίο επιχειρηματικής εκμετάλλευσης.
Το μάθημα είναι απλό: όταν το νερό αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με οικονομικούς όρους, αργά ή γρήγορα η κοινωνία πληρώνει τον λογαριασμό.
Η ψήφος έχει ονοματεπώνυμο
Η σημερινή απόφαση δεν είναι τεχνική. Είναι βαθιά πολιτική και θα συνοδεύει για χρόνια όσους την ψηφίσουν.
Οι προηγούμενες γενιές παρέδωσαν το νερό ως κοινό αγαθό. Η σημερινή γενιά αιρετών δεν έχει το δικαίωμα να το μετατρέψει σε εταιρικό περιουσιακό στοιχείο χωρίς ισχυρές εγγυήσεις, χωρίς κοινωνικό έλεγχο και χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των ανθρώπων που ζουν από αυτό.
Γιατί όποιος ελέγχει το νερό ελέγχει τη γεωργία, την οικονομία και την ίδια την κοινωνία.
Το νερό δεν ανήκει στις κυβερνήσεις ούτε στις εταιρείες. Ανήκει στους πολίτες, στους αγρότες και στις επόμενες γενιές.
Και σήμερα, στο Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς Ελλάδας, δεν ψηφίζεται απλώς μια αρμοδιότητα. Ψηφίζεται ποιος θα κρατά αύριο τη στρόφιγγα της ζωής.