Όταν το ίδιο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι ο κόσμος πρέπει να προετοιμαστεί για το «αδιανόητο», δεν μιλάμε για μια ακόμα τεχνοκρατική σύσταση. Μιλάμε για συναγερμό. Για μια ωμή παραδοχή ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν απειλεί μόνο τη γεωπολιτική ισορροπία, αλλά και την ίδια τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα έστειλε καθαρό μήνυμα: αν η σύγκρουση παραταθεί, οι αγορές θα κλονιστούν, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί, ο πληθωρισμός θα ξαναφουντώσει και τα κράτη θα βρεθούν μπροστά σε μια νέα, σκληρή κανονικότητα. Με άλλα λόγια, ο πόλεμος δεν μένει στο μέτωπο. Περνάει στο ρεύμα, στη βενζίνη, στα ράφια, στα επιτόκια και στην καθημερινότητα των κοινωνιών.
Το μήνυμα του ΔΝΤ: παγκόσμια οικονομία σε ζώνη υψηλού κινδύνου
Η προειδοποίηση της επικεφαλής του ΔΝΤ δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να μετατραπεί σε σοκ πολλαπλών επιπέδων για την παγκόσμια οικονομία.
Δεν πρόκειται μόνο για τις αγορές ενέργειας. Πρόκειται για το συνολικό κλίμα αβεβαιότητας που διαχέεται στο εμπόριο, στις επενδύσεις, στη ναυτιλία, στην εμπιστοσύνη των αγορών και τελικά στην πραγματική οικονομία.
Το ΔΝΤ ουσιαστικά λέει στις κυβερνήσεις ότι μπαίνουμε σε εποχή μόνιμης αστάθειας, όπου όποιος δεν έχει ισχυρούς θεσμούς, δημοσιονομικά αντανακλαστικά και εθνική στρατηγική, θα συντριβεί από τα αλλεπάλληλα κύματα κρίσης.
Ενέργεια, πληθωρισμός, ανάπτυξη: ο μηχανισμός του νέου σοκ
Η εξίσωση είναι απλή και αμείλικτη.
Αν οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν ψηλά, ανεβαίνει ο πληθωρισμός. Αν ανεβαίνει ο πληθωρισμός, καθυστερεί η αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Αν τα επιτόκια μείνουν ψηλά, πιέζονται επιχειρήσεις, επενδύσεις, κατανάλωση και ανάπτυξη.
Το σοκ δεν σταματά εκεί. Η αναταραχή γύρω από το Στενό του Ορμούζ, η επιβράδυνση της ναυτιλιακής κίνησης και η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου δείχνουν πόσο εύθραυστο είναι το παγκόσμιο οικονομικό οικοδόμημα. Μια νέα ενεργειακή κρίση δεν θα είναι απλώς διεθνής είδηση. Θα είναι άμεσος λογαριασμός για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Η μεγάλη αλήθεια: ο κόσμος μπαίνει σε «νέα κανονικότητα» πολεμικής οικονομίας
Το πιο ανησυχητικό στη δήλωση Γκεοργκίεβα δεν είναι η προειδοποίηση για το σήμερα. Είναι η παραδοχή για το αύριο.
Το ΔΝΤ δεν φοβάται μόνο ένα πρόσκαιρο ξέσπασμα στις αγορές. Φοβάται ότι ο κόσμος περνά σε μια διαρκή φάση αβεβαιότητας, όπου οι κρίσεις δεν θα είναι η εξαίρεση αλλά ο κανόνας.
Και εδώ ακριβώς κρίνεται η επάρκεια των κυβερνήσεων: όχι στις δηλώσεις, αλλά στην ετοιμότητα. Όχι στην επικοινωνιακή διαχείριση, αλλά στη θεσμική και οικονομική αντοχή. Διότι όταν το διεθνές σύστημα σου λέει «προετοιμαστείτε για το αδιανόητο», όποιος συνεχίζει να κυβερνά σαν να μη συμβαίνει τίποτα, απλώς οδηγεί τη χώρα του απροετοίμαστη μέσα στην καταιγίδα.