Την ώρα που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τραβά τα βλέμματα, η Ευρώπη στήνει δύο κάλπες που μόνο «δευτερεύουσες» δεν είναι. Στη Γαλλία, ο β΄ γύρος των δημοτικών εκλογών λειτουργεί ως πρόβα εξουσίας για τη μετα-Μακρόν εποχή. Στην Ιταλία, η Μελόνι ζητά λαϊκή νομιμοποίηση για να βάλει βαθύτερα το χέρι της στη Δικαιοσύνη.
Πίσω από τα χαμόγελα, τις θεσμικές διατυπώσεις και τις ευρωπαϊκές ευγένειες, το πραγματικό ερώτημα είναι ωμό: ποιος θα ελέγξει το επόμενο κεφάλαιο της Ευρώπης; Το αποδυναμωμένο φιλελεύθερο κέντρο ή μια νέα, επιθετική, εθνικοσυντηρητική Δεξιά που δεν κρύβει πια τις διαθέσεις της;
Γαλλία: ο Μακρόν φεύγει, η αγωνία μένει
Ο Εμανουέλ Μακρόν είναι πολιτικά τελειωμένος ως προς το εκλογικό του μέλλον. Δεν μπορεί να είναι ξανά υποψήφιος το 2027, αλλά θέλει να ελέγξει την κληρονομιά του και, κυρίως, τον διάδοχό του. Οι δημοτικές κάλπες της Κυριακής είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια μάχη δημαρχιών: είναι ο πρώτος ανοιχτός λογαριασμός για το ποιος θα σηκώσει τη σημαία της «μετα-Μακρόν» Γαλλίας.
Ο Εντουάρ Φιλίπ δοκιμάζεται, οι Ρεπουμπλικανοί ψάχνουν επανάκαμψη, οι Σοσιαλιστές προσπαθούν να κρατήσουν ερείσματα και η Λεπενική Δεξιά μετρά αντοχές και διεισδύσεις. Το σύστημα δεν παράγει σταθερότητα. Παράγει αγωνία, συναλλαγές και προσωρινές συγκολλήσεις.
Τα άκρα ανεβαίνουν γιατί το κέντρο έχει αδειάσει
Στη Γαλλία, το πολιτικό κέντρο δεν καταρρέει μόνο εκλογικά. Καταρρέει ηθικά και στρατηγικά. Ο Μακρονισμός υποσχέθηκε υπέρβαση των παλιών διχασμών και κατέληξε να αφήσει πίσω του ένα τοπίο πιο πολωμένο, πιο θυμωμένο και πιο θρυμματισμένο.
Η Εθνική Συσπείρωση πιέζει από τα δεξιά. Η Ανυπότακτη Γαλλία κρατά ρόλο αποσταθεροποιητικού παράγοντα από τα αριστερά. Και ανάμεσά τους, οι παραδοσιακές δυνάμεις παζαρεύουν συμμαχίες για να μη συντριβούν. Όταν το κέντρο χάνει την ικανότητα να εμπνέει, τα άκρα παύουν να είναι «εξαίρεση» και γίνονται κανονικότητα.
Ιταλία: η Μελόνι δεν ζητά μεταρρύθμιση, ζητά συσχετισμό δύναμης
Η Τζόρτζια Μελόνι εμφανίζει το δημοψήφισμα ως αναγκαία τομή απέναντι σε μια αργή και δυσλειτουργική ιταλική Δικαιοσύνη. Όμως πίσω από τη βιτρίνα της «μεταρρύθμισης» κρύβεται μια πολύ πιο πολιτική επιδίωξη: να λυγίσει τα θεσμικά αντίβαρα που της φράκαραν κρίσιμες επιλογές.
Οι δικαστές στην Ιταλία δεν της χάλασαν απλώς την εικόνα. Της μπλόκαραν σχεδιασμούς. Και τώρα εκείνη επιστρέφει όχι για να θεραπεύσει το σύστημα, αλλά για να το αναδιατάξει υπέρ της κυβερνητικής ισχύος. Αυτό ακριβώς φοβούνται οι αντίπαλοί της: ότι η Ιταλία δοκιμάζει, με πιο κομψά λόγια, μια συνταγή πολιτικού ελέγχου της Δικαιοσύνης.
Η Ευρώπη δεν ψηφίζει απλώς για δημάρχους και δημοψηφίσματα. Ψηφίζει για το αν η φθορά του παλιού κέντρου θα γεννήσει μια νέα ισορροπία ή έναν νέο αυταρχισμό με κοινοβουλευτικό περιτύλιγμα. Στη Γαλλία μετριέται το πολιτικό κενό μετά τον Μακρόν. Στην Ιταλία μετριέται μέχρι πού μπορεί να φτάσει η Μελόνι. Και στις δύο περιπτώσεις, το μήνυμα είναι ίδιο: όταν οι θεσμοί αδυνατίζουν, η εξουσία παύει να ζητά συναίνεση και αρχίζει να απαιτεί υποταγή.