Η Δήμαρχος Χαλκίδας μιλά για Πανεπιστήμιο. Μεγάλα λόγια, ωραίες φωτογραφίες, επικοινωνιακές φιέστες. Όμως υπάρχει ένα απλό, αμείλικτο ερώτημα: πώς μιλάς για ανώτατη εκπαίδευση όταν δεν έχεις εξασφαλίσει ούτε τα στοιχειώδη της παιδείας;
Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Χαλκίδας είναι θεσμός με ιστορία, με χιλιάδες τόμους, με σπάνιες εκδόσεις. Και όμως: παραμένει στο περιθώριο, χωρίς τη φροντίδα και την αναβάθμιση που θα έπρεπε να αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα για κάθε πόλη που σέβεται τους πολίτες της. Οι ώρες λειτουργίας περιορισμένες, οι υποδομές στα όρια, το προσωπικό λιγοστό. Τα μεγάλα σχέδια για “πανεπιστημιουπόλεις” μοιάζουν τουλάχιστον ειρωνικά μπροστά σε αυτή την εικόνα.
Για να το πούμε καθαρά: ένα πανεπιστήμιο δεν είναι διακοσμητικό έργο. Είναι οικοσύστημα γνώσης. Και το οικοσύστημα ξεκινά από τις βάσεις — τις βιβλιοθήκες, τα αναγνωστήρια, την πρόσβαση του πολίτη στη γνώση. Χωρίς αυτά, το πανεπιστήμιο που υπόσχεται η Δήμαρχος είναι κενό γράμμα. Ένα φάντασμα που θα σέρνεται στα χαρτιά και στις κάμερες, χωρίς υπόσταση στην καθημερινότητα.
Η υποκρισία εδώ είναι διπλή:
- Από τη μια, αγνοείται η υφιστάμενη βιβλιοθήκη· ένας χώρος που θα μπορούσε να είναι κέντρο πολιτισμού και μάθησης, αλλά μένει στο περιθώριο, χωρίς την προσοχή που αξίζει.
- Από την άλλη, καλλιεργούνται προσδοκίες για πανεπιστήμιο, ενώ είναι φανερό πως η πόλη δεν έχει λύσει καν τα στοιχειώδη.
Η γνώση δεν γεννιέται σε δελτία Τύπου ούτε σε πομπώδεις ανακοινώσεις. Γεννιέται σε χώρους όπου τα παιδιά μπορούν να δανειστούν βιβλία, οι φοιτητές να βρουν πηγές, οι πολίτες να έχουν πρόσβαση στην πληροφορία. Αν δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε το αυτονόητο, τότε όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς επικοινωνιακά τρικ.
Η Χαλκίδα δεν χρειάζεται άλλα φανταχτερά λόγια. Χρειάζεται ουσία. Χρειάζεται μια βιβλιοθήκη ζωντανή, προσβάσιμη, σύγχρονη, στο κέντρο της πόλης. Και χρειάζεται μια δημοτική αρχή που θα καταλάβει ότι πριν χτίσεις πανεπιστήμια, πρέπει να φροντίσεις τη βάση της γνώσης. Αλλιώς, η «μεγάλη ιδέα» δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ακόμη ψευδαίσθηση.