Η κοινωνία ζητά πολιτική αλλαγή, το οικονομικό αφήγημα συγκρούεται με τα χρέη πολιτών και νοσοκομείων και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας μπαίνει σε περίοδο σκληρού, τεκμηριωμένου ελέγχου
Άρθρο γνώμης
Ο Αύγουστος πήρε ήδη τον δρόμο της εξόδου.
Όσοι κατάφεραν να φύγουν για λίγες ημέρες και να πάρουν μια ανάσα επέστρεψαν ίσως λίγο πιο ξεκούραστοι. Οι περισσότεροι, όμως, δεν έφυγαν ποτέ. Έμειναν να μετρούν λογαριασμούς, υποχρεώσεις, χρέη και έναν ακόμη μήνα που δεν βγαίνει.
Και κανείς δεν αισθάνεται πραγματικά ασφαλής.
Η χώρα μοιάζει να πατά σε κινούμενη άμμο. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για αριθμούς που δεν φτάνουν ποτέ στην καθημερινότητα, η αντιπολίτευση αδυνατεί να μετατρέψει τη γενικευμένη δυσαρέσκεια σε πειστική εναλλακτική και η κοινωνία βλέπει το πολιτικό σύστημα να συζητά για «σταθερότητα», ενώ γύρω της όλα γίνονται ακριβότερα, δυσκολότερα και πιο αβέβαια.
Το καλοκαίρι τελειώνει.
Και μαζί του τελειώνει και η πολιτική ανοχή.
Τα 12,84 δισ. δεν είναι οικονομικό θαύμα
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσιάζει την πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους ως απόδειξη μιας οικονομίας που γύρισε οριστικά σελίδα.
Οι αριθμοί, όμως, πρέπει να διαβάζονται ολόκληροι και όχι μόνο από την πλευρά που βολεύει την κυβερνητική επικοινωνία.
Το συνολικό ποσό των πρόωρων αποπληρωμών του 2026 αναμένεται να φτάσει περίπου τα 12,84 δισ. ευρώ. Σε αυτό περιλαμβάνονται τα 6,94 δισ. των δανείων GLF που αποπληρώθηκαν ήδη τον Ιούνιο, η σχεδιαζόμενη πρόωρη εξόφληση 2,5 δισ. ευρώ προς τον EFSF, η εξόφληση ομολογιακού δανείου περίπου 2,2 δισ. ευρώ που έληγε τον Δεκέμβριο του 2027 και η μείωση των εντόκων γραμματίων κατά 1,2 δισ. ευρώ.
Δεν πρόκειται, συνεπώς, για μία νέα και ενιαία αποπληρωμή 13 δισ. ευρώ, αλλά για άθροισμα ήδη ολοκληρωμένων και προγραμματισμένων κινήσεων.
Η πρόωρη εξόφληση ακριβότερου χρέους μπορεί ασφαλώς να μειώσει τόκους. Αυτό δεν τη μετατρέπει αυτομάτως σε λογιστικό θαύμα ούτε απαλλάσσει την κυβέρνηση από την υποχρέωση να εξηγήσει καθαρά από πού προέρχονται τα χρήματα, πόση ρευστότητα χρησιμοποιείται και ποιο είναι το συνολικό κόστος του νέου δανεισμού.
Το ακαθάριστο χρέος της Κεντρικής Διοίκησης έφτασε τον Ιούνιο στα 402,64 δισ. ευρώ και τα βραχυπρόθεσμα δάνεια στα 64,89 δισ. ευρώ.
Τα repos δεν αποτελούν από μόνα τους απόδειξη απάτης ή «πλαστής λογιστικής». Αποτελούν, όμως, πραγματική μορφή εσωτερικού βραχυπρόθεσμου δανεισμού και πρέπει να συνυπολογίζονται όταν η κυβέρνηση παρουσιάζει μόνο τη φωτεινή πλευρά της εικόνας.
Οι πολίτες και τα νοσοκομεία γράφουν άλλον ισολογισμό
Την ώρα που η κυβέρνηση πανηγυρίζει για το δημόσιο χρέος, το χρέος προς τα ασφαλιστικά ταμεία έφτασε στο τέλος Ιουνίου τα 52,43 δισ. ευρώ, από 51,79 δισ. στο τέλος του πρώτου τριμήνου.
Δεν αυξήθηκε «κατά 53 δισ.», όπως αναφέρεται σε ορισμένες καταγγελίες. Έφτασε, όμως, σε ένα ύψος που αποτυπώνει τη μαζική αδυναμία επαγγελματιών και ασφαλισμένων να ανταποκριθούν.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα των δημόσιων νοσοκομείων. Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους ανέρχονταν σε 344 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2019. Τον Ιούνιο του 2026 είχαν φτάσει στα 1,305 δισ. ευρώ.
Σχεδόν τετραπλασιάστηκαν.
Αυτός είναι ο λογαριασμός που δεν χωρά στις θριαμβολογίες.
Μια χώρα δεν σώζεται επειδή βελτιώνει έναν δείκτη, όταν ταυτόχρονα οι πολίτες συσσωρεύουν οφειλές, τα νοσοκομεία χρωστούν πάνω από ένα δισεκατομμύριο και η μεσαία τάξη εξαντλείται για να χρηματοδοτήσει μια επιτυχία που δεν αισθάνεται.
Η κυβέρνηση φθείρεται – Η αντιπολίτευση δεν πείθει
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν αντιμετωπίζει πλέον μια απλή κυβερνητική φθορά. Αντιμετωπίζει βαθιά κρίση εμπιστοσύνης.
Οι τελευταίες δημοσκοπικές μετρήσεις καταγράφουν ότι το 60% ζητά πολιτική αλλαγή και το 67% θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση.
Αυτά είναι τα τεκμηριωμένα ποσοστά — όχι το αυθαίρετο 75% που αναπαράγεται χωρίς συγκεκριμένη μέτρηση.
Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση, αλλά κινείται μακριά από την αυτοδυναμία.
Το πρόβλημα για τη χώρα είναι ότι η υπάρχουσα αντιπολίτευση δεν έχει καταφέρει να μετατρέψει αυτό το αίτημα αλλαγής σε καθαρή πολιτική πρόταση.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης μετρήθηκε και παραμένει περιορισμένος. Ο Αλέξης Τσίπρας εξακολουθεί να κουβαλά το βάρος της κυβερνητικής του αποτυχίας και δυσκολεύεται να πείσει ακόμη και τον χώρο από τον οποίο προέρχεται.
Το πολιτικό αδιέξοδο, επομένως, μεγαλώνει.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να ακολουθεί την Τουρκία
Στα εθνικά ζητήματα, η κριτική προς την κυβέρνηση είναι ακόμη βαρύτερη.
Η πολιτική των «ήρεμων νερών» δεν ακύρωσε τις τουρκικές διεκδικήσεις. Δεν εξαφάνισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις αμφισβητήσεις στο Αιγαίο ή το αδιέξοδο στην Κύπρο.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχθεί ρόλο παρατηρητή απέναντι σε μια Τουρκία που επιχειρεί να καθορίσει τους περιφερειακούς συσχετισμούς. Ούτε μπορεί η αποφυγή της έντασης να βαφτίζεται εθνική επιτυχία, όταν συνοδεύεται από σιωπή απέναντι σε διαρκή τετελεσμένα.
Η ειρήνη χρειάζεται ισχύ, συμμαχίες και κόκκινες γραμμές.
Δεν χτίζεται με την ψευδαίσθηση ότι ο αναθεωρητισμός θα εξαφανιστεί αν δεν τον κατονομάζουμε.
Η ώρα Σαμαρά δεν είναι σύνθημα – Είναι δοκιμασία
Μέσα σε αυτό το κενό, η ώρα του Αντώνη Σαμαρά πλησιάζει ως πολιτική ανάγκη για ένα μεγάλο τμήμα της πατριωτικής και κοινωνικής βάσης που αισθάνεται ότι δεν εκπροσωπείται.
Ο πρώην πρωθυπουργός έχει δηλώσει δημόσια ότι έχει λάβει τις αποφάσεις του και ότι θα τις ανακοινώσει «όταν και όπως πρέπει», χωρίς ακόμη να έχει παρουσιάσει επίσημα νέο πολιτικό φορέα.
Αυτή είναι η πραγματική κατάσταση και όχι οι βεβαιότητες των παραπολιτικών δημοσιευμάτων.
Η ώρα Σαμαρά, όμως, δεν μπορεί να είναι προσωπολατρία ούτε λευκή επιταγή.
Αν θέλει να εκφράσει το αίτημα πολιτικής αλλαγής, οφείλει να παρουσιάσει καθαρό σχέδιο για την οικονομία, τη μεσαία τάξη, το δημογραφικό, την εθνική κυριαρχία και την παραγωγική ανασυγκρότηση.
Να πει ποιοι θα συγκρουστούν με τα συμφέροντα, ποιοι θα ελεγχθούν και πώς θα επιστρέψει η πολιτική στον πολίτη.
Η ιστορία δεν χρειάζεται ακόμη έναν σωτήρα.
Χρειάζεται ηγεσία που θα αναλάβει κόστος.
Στην Εύβοια αρχίζει η ώρα του λογαριασμού
Η πολιτική αναμέτρηση δεν θα κριθεί μόνο στην Αθήνα.
Θα κριθεί και στην Εύβοια.
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, ο περιφερειάρχης Φάνης Σπανός, ο αντιπεριφερειάρχης Εύβοιας Γιώργος Κελαϊδίτης και οι περιφερειακοί σύμβουλοι που στήριξαν κρίσιμες επιλογές οφείλουν να απαντήσουν με στοιχεία για έργα, δαπάνες, καθυστερήσεις και αποτελέσματα.
Οι καταγγελίες περί σπατάλης, αδιαφορίας και υπονόμευσης του νομού δεν αρκεί να εκτοξεύονται ως συνθήματα.
Πρέπει να συνοδευτούν από αποφάσεις, συμβάσεις, ποσά, χρονοδιαγράμματα και συγκεκριμένες ευθύνες. Και όσοι κατονομάζονται πρέπει να έχουν δικαίωμα πλήρους απάντησης.
Αυτός είναι ο μόνος δρόμος για μια πραγματικά ειρηνική πολιτική επανάσταση.
Όχι ψίθυροι.
Όχι γενικόλογες κατηγορίες.
Έγγραφα, ονόματα, ημερομηνίες, ποσά και δημόσιος έλεγχος.
Ο χειμώνας που έρχεται θα είναι καυτός. Όχι επειδή κάποιος απειλεί, αλλά επειδή τελειώνει η περίοδος της σιωπής και αρχίζει η περίοδος της λογοδοσίας.
Το καλοκαίρι τελειώνει.
Η πολιτική ανοχή τελειώνει.
Και για την Ελλάδα και για την Εύβοια, η ώρα των αποφάσεων πλησιάζει.