Ο σακχαροδιαβήτης είναι η πιο συχνή και σοβαρή χρόνια ασθένεια παγκοσμίως, που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή ινσουλίνη για τη διατήρηση των κατάλληλων επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Επηρεάζει περισσότερο από το 10% των Ελλήνων και είναι η κύρια αιτία θανάτου, με σοβαρό οικονομικό κόστος ετησίως.
Τα νησίδια του παγκρέατος είναι πολυκύτταρα, που περιέχουν ενδοκρινικά κύτταρα που παίζουν κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα. Κατά μέσο όρο, οι παγκρεατικές νησίδες αποτελούνται από 58% β κύτταρα, 34% α κύτταρα και 8% δ κύτταρα.
Μελέτη* αξιολόγησε τη μορφολογία, την καθαρότητα και τη βιωσιμότητα των νησίδων του παγκρέατος. Η ερευνητική ομάδα συνέδεσε άμεσα τη σύνθεση των ενδοκρινικών κυττάρων των νησίδων με τα δυναμικά φυσιολογικά προφίλ των βήτα και άλφα κυττάρων των νησίδων και με την ανθρώπινη γενετική, συμπεριλαμβανομένων των βαθμολογιών γενετικού κινδύνου (GRS) για τον διαβήτη τύπου 1 (ΣΔΤ1) και τον διαβήτη τύπου 2 (ΣΔΤ2), και προέβλεψε τη γενετική καταγωγή σε μια διαφορετική ομάδα δοτών οργάνων.
Τα ευρήματά τους δείχνουν ότι η σύνθεση των τριών κύριων τύπων ενδοκρινικών κυττάρων των νησίδων – άλφα κύτταρα που παράγουν γλυκαγόνη, βήτα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη και δέλτα κύτταρα που παράγουν σωματοστατίνη – επηρεάζει την εκκριτική ικανότητα των νησίδων. Οι γυναίκες και οι άνδρες έχουν διαφορετικές συνθέσεις ενδοκρινικών κυττάρων. Οι ερευνητές βρήκαν επίσης κάτι εντυπωσιακό σχετικά με τη γενετική και τον ΣΔΤ2. Οι δότες με υψηλότερο γενετικό κίνδυνο ΣΔΤ2 ήταν πιο πιθανό να έχουν υψηλότερο ποσοστό δέλτα κυττάρων στις νησίδες.
Μεταμόσχευση Νησίδων: Αυτά τα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αξιολόγηση και επιλογή νησίδων για μεταμόσχευση στη θεραπεία αντικατάστασης κυττάρων.
*Evans-Molina, C., et al. (2026). Heterogeneous endocrine cell composition defines human islet functional phenotypes. Nature Communication