Από τις συμπράξεις σε ΤΕΕ και ΓΣΕΕ έως τις δημόσιες συμβάσεις της DATAMED και τα 565 εκατ. ευρώ υποχρεώσεων – Η πολιτική αυτονομία δεν αποδεικνύεται με διακηρύξεις, αλλά με καθαρές απαντήσεις και μετρήσιμες αποστάσεις
Πηγή αρχικής έρευνας: Κώστας Πανταζόπουλος – TVXS
Πρόσθετο πολιτικό σχόλιο: Εν Σητεία
Το παλιό σύνθημα έλεγε ότι «το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ, ενωμένο, δυνατό». Σήμερα, όμως, η πραγματικότητα επιβάλλει μια πολύ λιγότερο θριαμβευτική παραλλαγή: το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ, αλλά παραμένει υπερχρεωμένο, πολιτικά στριμωγμένο και αντιμέτωπο με αντιφάσεις που δεν σβήνουν με ομιλίες περί αυτονομίας.
Η ηγεσία του κόμματος δηλώνει ότι δεν πρόκειται να γίνει συμπλήρωμα της Νέας Δημοκρατίας. Υπόσχεται προοδευτική διακυβέρνηση, καταγγέλλει τις κοινωνικές ανισότητες και προβάλλει ως καθαρή εναλλακτική λύση απέναντι στην κυβέρνηση.
Μόνο που η αξιοπιστία δεν κρίνεται από το πόσο δυνατά εκφωνείται μια διακήρυξη. Κρίνεται από όσα συμβαίνουν στην πράξη: στις επαγγελματικές ενώσεις, στα συνδικάτα, στις δημόσιες συμβάσεις και, τελικά, στα ίδια τα οικονομικά του κόμματος.
Όταν τα περιστατικά αρχίζουν να μπαίνουν στη σειρά, η λέξη «σύμπτωση» δεν αρκεί. Και το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει κάποιο κρυφό σχέδιο που έχει ήδη αποδειχθεί. Δεν έχει αποδειχθεί. Το ερώτημα είναι αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να ζητά την εμπιστοσύνη της κοινωνίας χωρίς να δίνει πειστικές απαντήσεις για τις εμφανείς αντιφάσεις του.
Η συνεργασία στο ΤΕΕ δεν ήταν θεωρητική
Στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, η παράταξη που συνδέεται με το ΠΑΣΟΚ έχει συνεργαστεί με τη διοίκηση που στηρίζεται από τη Νέα Δημοκρατία. Η σύμπραξη αυτή δεν περιορίστηκε σε μια τυπική συνεννόηση για τη λειτουργία ενός θεσμού.
Στο επίκεντρο της πολιτικής κριτικής βρέθηκε και η σύμβαση για την επικοινωνιακή στρατηγική των 100 χρόνων του ΤΕΕ, ύψους 1,55 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ, με ανάδοχο ένωση εταιρειών στην οποία συμμετείχε η V+O. Το ποσό αφορούσε το επικοινωνιακό έργο και όχι αγορά διαφημιστικού χώρου στα μέσα ενημέρωσης.
Η σύμβαση είναι υπαρκτή και δημοσιευμένη. Εκείνο που οφείλει να εξηγηθεί πολιτικά είναι με ποια κριτήρια στελέχη και παρατάξεις που στην κεντρική σκηνή εμφανίζονται ως ασυμβίβαστοι αντίπαλοι συνυπάρχουν τόσο άνετα σε κρίσιμους θεσμικούς χώρους.
Η θεσμική συνεργασία δεν είναι από μόνη της ούτε παράνομη ούτε κατ’ ανάγκη επιλήψιμη. Όταν, όμως, το κόμμα οικοδομεί ολόκληρο το προεκλογικό του αφήγημα πάνω στη διαβεβαίωση ότι δεν θα συνεργαστεί με τη ΝΔ, οφείλει να εξηγήσει γιατί οι τοπικές και επαγγελματικές του δυνάμεις πράττουν διαφορετικά.
ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ τα βρήκαν στη ΓΣΕΕ
Η δεύτερη περίπτωση είναι ακόμη πιο καθαρή πολιτικά. Στη ΓΣΕΕ, η συνεργασία της ΠΑΣΚΕ και της ΔΑΚΕ οδήγησε στη συγκρότηση προεδρείου και στην επανεκλογή του Γιάννη Παναγόπουλου για έβδομη θητεία.
Πράσινοι και γαλάζιοι συνδικαλιστές βρήκαν κοινό βηματισμό, παρότι στην κεντρική πολιτική σκηνή ΠΑΣΟΚ και ΝΔ περιγράφονται ως δύο αντίθετοι κόσμοι. Η επιλογή αυτή έγινε, μάλιστα, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Παναγόπουλος βρισκόταν στο επίκεντρο δημόσιας έρευνας για χρηματοδοτήσεις εκπαιδευτικών και επιμορφωτικών προγραμμάτων. Η έρευνα δεν ισοδυναμεί με ενοχή, αλλά καθιστούσε την πολιτική επιλογή ακόμη βαρύτερη και απαιτούσε αυξημένη λογοδοσία.
Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να εμφανίζει την ΠΑΣΚΕ ως κάτι εντελώς ξένο όταν το αποτέλεσμα το εκθέτει και ως οργανικό τμήμα της δημοκρατικής παράταξης όταν το αποτέλεσμα το εξυπηρετεί. Η πολιτική ευθύνη δεν λειτουργεί με διακόπτη.
Η DATAMED και οι αριθμοί που έμειναν στο τραπέζι
Η τρίτη υπόθεση αφορά τη DATAMED, εταιρεία πληροφορικής στον χώρο της Υγείας, στην οποία πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος είναι ο πατέρας του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Μανώλη Χριστοδουλάκη, ενώ στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχει ο αδελφός του. Ο ίδιος ο βουλευτής δεν εμφανίζεται ως μέλος του ΔΣ.
Σύμφωνα με έρευνα της εφημερίδας «Δημοκρατία», η εταιρεία σύναψε από το 2019 περισσότερες από 170 συμβάσεις με φορείς του Δημοσίου, συνολικής αξίας τουλάχιστον 9 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Οι αριθμοί αυτοί δεν διαψεύστηκαν στις δημόσιες απαντήσεις του βουλευτή και της εταιρείας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε καταγγελία γύρω από τις συμβάσεις αποδείχθηκε ούτε ότι τεκμηριώθηκε πολιτική συναλλαγή.
Η DATAMED υποστήριξε ότι οι διαδικασίες διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση αφορούσαν κυρίως συντήρηση και τεχνική υποστήριξη πληροφοριακών συστημάτων που είχε εγκαταστήσει η ίδια έπειτα από διαγωνισμούς. Ανέφερε επίσης ότι, κατά την επίμαχη περίοδο, υπήρξε μία απευθείας ανάθεση, σε έκτακτες συνθήκες πανδημίας, και απέρριψε ως συκοφαντική κάθε υπόνοια πολιτικής εξάρτησης.
Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης μίλησε για στοχοποίηση από συμφέροντα που επιδιώκουν ένα μικρό και διαχειρίσιμο ΠΑΣΟΚ. Έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του και την οικογένειά του. Η πολιτική απάντηση, όμως, δεν μπορεί να εξαντλείται στην καταγγελία της «λάσπης».
Χρειάζεται πλήρης και εύληπτη δημοσιοποίηση των συμβάσεων, των διαδικασιών ανάθεσης, των ποσών, των ανταγωνιστικών προσφορών όπου υπήρξαν και της ακριβούς σχέσης του ίδιου με την εταιρεία. Όχι επειδή η επιχειρηματική δραστηριότητα της οικογένειάς του αποδεικνύει κάτι παράνομο, αλλά επειδή ένας βουλευτής που διεκδικεί κεντρικό ρόλο οφείλει να αφαιρεί κάθε σκιά με στοιχεία.
Οι δημόσιες συμβάσεις μιας εταιρείας δεν αποτελούν απόδειξη πολιτικής συνεργασίας με την εκάστοτε κυβέρνηση. Αποτελούν, όμως, λόγο αυξημένης διαφάνειας όταν συνδέονται οικογενειακά με κορυφαίο στέλεχος της αντιπολίτευσης.
565 εκατ. ευρώ υποχρεώσεων και δύο οικονομικές εικόνες
Πάνω από όλα αυτά δεσπόζει το οικονομικό βάρος του ίδιου του ΠΑΣΟΚ.
Στις οικονομικές καταστάσεις του 2025, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει συνολικές υποχρεώσεις 565,14 εκατ. ευρώ, από τις οποίες περίπου 559,80 εκατ. είναι τραπεζικά δάνεια. Οι τόκοι και τα τραπεζικά έξοδα της χρονιάς ξεπέρασαν τα 61,27 εκατ. ευρώ, όταν τα συνολικά έσοδα του κόμματος ήταν περίπου 1,36 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, δημοσιεύονται χωριστές οικονομικές καταστάσεις για το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής, με πολύ μικρότερες υποχρεώσεις. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι το παλαιό χρέος εξαφανίστηκε. Αντιθέτως, εξακολουθεί να καταγράφεται στον ξεχωριστό ισολογισμό του ΠΑΣΟΚ. Απαιτείται, όμως, καθαρή δημόσια εξήγηση για το πώς λειτουργούν οι δύο πολιτικοί φορείς, ποιος εισπράττει τη χρηματοδότηση, ποιος αναλαμβάνει τις προεκλογικές δαπάνες και ποιο είναι το πραγματικό σχέδιο αποπληρωμής.
Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει ακόμη μεγαλύτερες συνολικές υποχρεώσεις, 602,14 εκατ. ευρώ. Μαζί, τα δύο κόμματα ξεπερνούν το 1,167 δισ. ευρώ.
Αυτή είναι η πραγματική προεκλογική ανισότητα. Υπάρχουν κόμματα που δεν χρωστούν ούτε ένα ευρώ στις τράπεζες και υπάρχουν οι δύο ιστορικοί πυλώνες της μεταπολίτευσης που κατεβαίνουν στις εκλογές με υποχρεώσεις άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, χωρίς να παρουσιάζουν ένα πειστικό, μετρήσιμο χρονοδιάγραμμα εξόφλησης.
Άλλοι συσσωρεύουν τόκους, άλλοι χάνουν το σπίτι
Για τον πολίτη, μία καθυστέρηση μπορεί να σημάνει καταγγελία δανείου, δικαστικές ενέργειες, διαταγή πληρωμής και πλειστηριασμό. Για τη μικρή επιχείρηση, λίγοι μήνες ασφυξίας αρκούν για να κλείσουν οι λογαριασμοί, να χαθεί η περιουσία και να διαλυθεί μια ζωή δουλειάς.
Στην περίπτωση των δύο μεγαλύτερων κομματικών οφειλετών, το χρέος συνεχίζει να διογκώνεται στους ισολογισμούς. Ο αντιπρόεδρος της ΝΔ Άδωνις Γεωργιάδης έφτασε να δηλώσει δημόσια ότι τα χρέη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ δεν μπορούν να αποπληρωθούν ποτέ και ότι θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Αυτή η παραδοχή δεν αποτελεί λύση. Αποτελεί πολιτική πρόκληση.
Οι πολίτες στήριξαν με τεράστιο δημοσιονομικό κόστος τη διάσωση του τραπεζικού συστήματος. Σήμερα βλέπουν τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης και επενδυτικά κεφάλαια να απαιτούν από τα νοικοκυριά απόλυτη συνέπεια, ενώ τα χρέη των κομμάτων που άσκησαν εξουσία παραμένουν χωρίς ορατή διέξοδο.
Οι νομικές μορφές και οι εξασφαλίσεις κάθε δανείου δεν είναι ίδιες. Η πολιτική αντίφαση, όμως, είναι αμείλικτη: με ποιο ηθικό κύρος νομοθετούν για τους οφειλέτες κόμματα που δεν μπορούν να παρουσιάσουν βιώσιμο σχέδιο για τα δικά τους δάνεια;
Η αυτονομία αποδεικνύεται, δεν διαφημίζεται
Καμία από τις παραπάνω περιπτώσεις, μόνη της, δεν αποδεικνύει παράνομη συναλλαγή ή προειλημμένη μετεκλογική συμφωνία ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Όλες μαζί, όμως, διαμορφώνουν ένα σοβαρό πρόβλημα πολιτικής αξιοπιστίας.
Στο ΤΕΕ συνεργάζονται. Στη ΓΣΕΕ συνεργάζονται. Στην οικονομία των κομμάτων μοιράζονται το ίδιο αδιέξοδο των υπέρογκων τραπεζικών χρεών. Και γύρω από τη DATAMED υπάρχουν αριθμοί που απαιτούν πλήρη διαφάνεια, όχι μόνο οργισμένες ανακοινώσεις.
Το ΠΑΣΟΚ δεν θα κριθεί από το πόσες φορές θα διακηρύξει ότι είναι «αυτόνομο». Θα κριθεί από το αν θα κόψει στην πράξη τις σχέσεις εξάρτησης, θα εξηγήσει τις θεσμικές του συμπράξεις, θα απαιτήσει καθολική διαφάνεια από τα στελέχη του και θα παρουσιάσει ένα πραγματικό σχέδιο για το χρέος του.
Διαφορετικά, το σύνθημα θα επιστρέφει κάθε φορά πιο πικρό:
Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ. (Κατα)χρεωμένο. Και πολιτικά (α)δύνατο να πείσει ότι αποτελεί καθαρή εναλλακτική απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.