Αύριο, 28 Οκτωβρίου, τιμούμε το «Όχι» στο τελεσίγραφο της φασιστικής Ιταλίας και τον αγώνα για την ελευθερία. Η επέτειος προσφέρεται και για έναν σημερινό προβληματισμό: πόσο ουσιαστικά προστατεύεται η αξιοπρέπεια του πολίτη απέναντι στην κρατική εξουσία;
Το ερώτημα αφορά ευθέως τη φορολογική διοίκηση, την κυβέρνηση και τον διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή. Ο ίδιος θέτει ως στόχο της Αρχής την οικοδόμηση εμπιστοσύνης με την κοινωνία και την καλύτερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων. Αυτή η δέσμευση πρέπει να κρίνεται καθημερινά στην πράξη.
Η εμπιστοσύνη απαιτεί δικαιοσύνη, κατανοητές αποφάσεις και πραγματική δυνατότητα του πολίτη να ακουστεί.
Τα επίσημα στοιχεία αρκούν για να δείξουν την έκταση του προβλήματος. Σύμφωνα με την έκθεση απολογισμού της ΑΑΔΕ για το 2025, στο τέλος εκείνου του έτους καταγράφονταν 3.713.275 οφειλέτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ 1.662.981 ΑΦΜ βρίσκονταν υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Πρόκειται για καταγραφή οφειλετών, φυσικών και νομικών προσώπων — ο δεύτερος αριθμός δεν σημαίνει αντίστοιχες κατασχέσεις κατοικιών.
Στην ίδια έκθεση, το 77,5% των οφειλετών κατατασσόταν στις κατηγορίες χρέους έως 3.000 ευρώ, συγκεντρώνοντας μόλις το 1,3% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Η εικόνα αυτή επιβάλλει μια σοβαρή συζήτηση για την αντιμετώπιση των μικρών οφειλών και για τις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής.
Κύριε Πιτσιλή, με ποια κριτήρια αξιολογείται η κοινωνική επίπτωση των εισπρακτικών μέτρων; Πώς διασφαλίζεται ότι ο άνθρωπος που αδυνατεί να πληρώσει έχει πρόσβαση σε ουσιαστική εξυπηρέτηση και έγκαιρη διόρθωση ενός λάθους; Ποιος απολογείται όταν μια διοικητική δυσλειτουργία αναστατώνει την καθημερινότητα μιας οικογένειας ή τη λειτουργία μιας μικρής επιχείρησης;
Χρειάζεται, όμως, ακρίβεια και στο ζήτημα της εξουσίας. Η ΑΑΔΕ διαθέτει λειτουργική ανεξαρτησία και δεν υπάγεται στον συνήθη ιεραρχικό έλεγχο του υπουργού. Υπόκειται, ωστόσο, σε κοινοβουλευτικό έλεγχο, με προβλεπόμενες διαδικασίες λογοδοσίας. Ο απόλυτος ισχυρισμός ότι κανένας ελληνικός θεσμός δεν μπορεί να την ελέγξει είναι ανακριβής.
Το πολιτικό ερώτημα είναι πόσο αποτελεσματικά ασκείται αυτός ο έλεγχος. Τι απαιτεί η Βουλή; Ποιες απαντήσεις παίρνει; Ποιες αλλαγές ακολουθούν όταν αναδεικνύονται προβλήματα;
Και η κυβέρνηση οφείλει να αναλαμβάνει την ευθύνη της φορολογικής πολιτικής. Η διοικητική ανεξαρτησία της ΑΑΔΕ δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για την αποφυγή πολιτικών απαντήσεων.
Το κάλεσμα συστράτευσης με την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» που διατυπώνεται στο υπό συζήτηση κείμενο προβάλλει την απαίτηση ελέγχου της διοίκησης της ΑΑΔΕ. Το ουσιαστικό περιεχόμενο αυτής της διεκδίκησης πρέπει να είναι συγκεκριμένο: διαφάνεια, αποτελεσματική λογοδοσία, βιώσιμες ρυθμίσεις και προστασία της αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Αύριο θα ακουστούν πολλά λόγια για την πατρίδα. Την επομένη, οι πολίτες θα εξακολουθούν να χρειάζονται απαντήσεις.
Η αξιοπρέπειά τους πρέπει να αποτελεί καθημερινή υποχρέωση της Πολιτείας.