Ο Παναγιώτης Χριστοδουλάκης ζητά δημοσιοποίηση των ελέγχων στις βιομηχανίες και αναφέρεται σε δικαστικές ενέργειες για το Μαντούδι. Αρνητικά για το βακτήριο της χολέρας τα δείγματα που εξέτασε ο ΕΟΔΥ στον Ασωπό και στην ύδρευση των Οινοφύτων.
Συγκεκριμένες απαντήσεις για την ποιότητα των νερών, τη λειτουργία των υποδομών επεξεργασίας λυμάτων και την αποτελεσματικότητα των περιβαλλοντικών ελέγχων ζητούν οι καταγγελίες που διατύπωσε ο πρόεδρος του ΠΑΚΟΕ, Παναγιώτης Χριστοδουλάκης, επεκτείνοντας τη συζήτηση από τον Ασωπό μέχρι το Μαντούδι και τη Χαλκίδα.
Μιλώντας στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο» της Νίκης Σμπιλίρη, στον Εύριπο 90FM, ο κ. Χριστοδουλάκης περιέγραψε μια εικόνα σοβαρής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και έθεσε στο επίκεντρο την ευθύνη των αρμόδιων υπηρεσιών να παρουσιάσουν αναλυτικά στοιχεία για τους ελέγχους τους.
Για τον Ασωπό χρησιμοποίησε τη φράση «οχετός τοξικών αποβλήτων», υποστηρίζοντας ότι η επί δεκαετίες βιομηχανική δραστηριότητα έχει αλλοιώσει δραματικά τον χαρακτήρα του ποταμού. Κατά τον ίδιο, περίπου 340 βιομηχανίες απορρίπτουν απόβλητα στον Ασωπό, ενώ παλαιότερες έρευνες του ΠΑΚΟΕ έχουν καταγράψει βαρέα μέταλλα, εξασθενές χρώμιο και μικροβιολογική επιβάρυνση.
Οι αναφορές αυτές αποτελούν καταγγελίες του προέδρου του φορέα. Στο υλικό της συνέντευξης δεν παρουσιάστηκαν συγκεκριμένα πορίσματα που να αποδίδουν παραβάσεις σε κατονομαζόμενες επιχειρήσεις.
Ο κ. Χριστοδουλάκης ανέφερε ότι το ΠΑΚΟΕ έχει πραγματοποιήσει περίπου 30 έρευνες στην περιοχή και ότι οι πρόσφατες δειγματοληψίες ακολούθησαν διαμαρτυρίες κατοίκων για έντονη δυσοσμία, με αναφορές ακόμη και στο Χαλκούτσι. Το αίτημά του προς την Περιφέρεια ήταν σαφές: να δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα των ελέγχων στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις κατά την τελευταία διετία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, πάντως, η αντιπαράθεση γύρω από το Vibrio cholerae. Το ΠΑΚΟΕ είχε ανακοινώσει στις 13 Οκτωβρίου ότι εντόπισε το συγκεκριμένο βακτήριο σε νερά του Ασωπού. Πρόκειται για εύρημα που ανακοίνωσε ο ίδιος ο φορέας και το οποίο αποτέλεσε την αφετηρία της δημόσιας συζήτησης.
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, στην ανακοίνωσή της στις 22 Οκτωβρίου, παρουσίασε διαφορετικά αποτελέσματα από τις δειγματοληψίες της 15ης Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τις αναλύσεις του Κεντρικού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας του ΕΟΔΥ, δεν ανιχνεύθηκε Vibrio cholerae στα εξετασθέντα δείγματα του ποταμού και του δικτύου ύδρευσης των Οινοφύτων. Σε τρία από τα τέσσερα δείγματα του Ασωπού εντοπίστηκαν άλλα είδη του γένους Vibrio, χωρίς ταυτοποίηση των επιδημικών οροομάδων Ο1 ή Ο139 ή ένδειξη τοξινογόνου στελέχους που προκαλεί χολέρα. Η Περιφέρεια ζήτησε επίσης επιστημονική τεκμηρίωση και σαφή αναφορά στους περιορισμούς κάθε έρευνας.
Απαντώντας στη διαφορά των αποτελεσμάτων, ο πρόεδρος του ΠΑΚΟΕ επικαλέστηκε το χρονικό διάστημα ανάμεσα στις δειγματοληψίες —στις 30 Σεπτεμβρίου για τον φορέα του και στις 15 Οκτωβρίου για την Περιφέρεια— καθώς και τις βροχοπτώσεις που μεσολάβησαν. Αυτή είναι η εξήγηση που πρότεινε ο ίδιος· δεν παρουσιάστηκε στη συνέντευξη συγκριτική εργαστηριακή αξιολόγηση που να την επιβεβαιώνει.
Για τα αγροτικά προϊόντα, ο κ. Χριστοδουλάκης αναγνώρισε ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί σχετικές αναλύσεις από το ΠΑΚΟΕ. Συνεπώς, από τα στοιχεία που παρέθεσε δεν προκύπτει συμπέρασμα για επιβάρυνση της παραγωγής της περιοχής.
Στο Μαντούδι, ο πρόεδρος του φορέα κατήγγειλε πρόβλημα σε αγωγό βιολογικού καθαρισμού κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Υποστήριξε ότι το ΠΑΚΟΕ και δέκα κάτοικοι έχουν ξεκινήσει διαδικασίες μηνύσεων και αγωγών κατά αρμόδιων αυτοδιοικητικών προσώπων. Στο διαθέσιμο υλικό δεν περιλαμβάνονται δικαστικά έγγραφα που να επιτρέπουν ανεξάρτητη επιβεβαίωση του σταδίου αυτών των ενεργειών.
Για τη Χαλκίδα διατύπωσε ευρύτερες καταγγελίες σχετικά με το πόσιμο νερό και περιοχές κολύμβησης, παραπέμποντας σε προηγούμενη έρευνα του ΠΑΚΟΕ. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη παρουσίαση δεν παρατέθηκαν αναλυτικές μετρήσεις ανά σημείο, ημερομηνία και παράμετρο. Οι γενικές αυτές αναφορές χρειάζονται συγκεκριμένη τεκμηρίωση και δεν επαρκούν για συμπέρασμα ότι το νερό της πόλης είναι ακατάλληλο.
Ο νέος κύκλος δειγματοληψιών που προανήγγειλε το ΠΑΚΟΕ αναμένεται, σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλάκη, να ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου και να διαρκέσει περίπου έναν μήνα, καλύπτοντας περιοχές της Βοιωτίας, της Αττικής και της Εύβοιας.
Το ουσιαστικό αίτημα που προκύπτει είναι η πλήρης δημοσιοποίηση των στοιχείων: πού πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι, τι εξετάστηκε, ποιες παραβάσεις διαπιστώθηκαν και ποιες διορθωτικές ενέργειες ακολούθησαν. Η εμπιστοσύνη των πολιτών χτίζεται με προσβάσιμα αποτελέσματα, συστηματική παρακολούθηση και συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Αυτό οφείλουν να υπηρετούν τόσο οι δημόσιες αρχές όσο και όσοι διατυπώνουν καταγγελίες για τη δημόσια υγεία.