Διπλή τουρκική παρέμβαση για τις έρευνες του EMC και την άσκηση «Ευνομία» – Στο φόντο η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και οι επαφές με τη Γαλλία
Νέα πίεση στους σχεδιασμούς Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας για την Ανατολική Μεσόγειο ασκεί η Άγκυρα, με δύο διαδοχικές ναυτιλιακές αναγγελίες που αμφισβητούν ελληνικές και κυπριακές αρμοδιότητες. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι προγραμματισμένες έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο μεταφοράς δεδομένων East to Med Corridor —EMC— και η πολυεθνική άσκηση «Ευνομία», ενώ παραμένει ανοικτό το ζήτημα της επανεκκίνησης των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Η τουρκική αντι-NAVTEX 1020/26 στρέφεται κατά της κυπριακής αναγγελίας για το ερευνητικό πλοίο «Kobi Ruegg», το οποίο προβλέπεται να πραγματοποιήσει γεωφυσικές έρευνες από τις 21 Οκτωβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου 2026. Οι εργασίες αφορούν τη χάραξη της διαδρομής του EMC, ενός έργου ψηφιακής διασύνδεσης που σχεδιάζεται να συνδέσει τη Σαουδική Αραβία με την Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η περιοχή των ερευνών βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που η ίδια διεκδικεί και αμφισβητεί την αρμοδιότητα του σταθμού της Λάρνακας. Παράλληλα, επαναφέρει τη θέση της περί μη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται για τουρκικούς ισχυρισμούς και διεκδικήσεις, οι οποίοι αποτελούν την ουσία της αντιπαράθεσης.
Το EMC και το Great Sea Interconnector είναι διαφορετικά έργα: το πρώτο αφορά τη μεταφορά δεδομένων και το δεύτερο τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η σύνδεσή τους στη σημερινή συγκυρία είναι κυρίως γεωπολιτική. Η αντίδραση της Τουρκίας στις έρευνες του EMC θα αποτελέσει ένδειξη για τη στάση που ενδέχεται να κρατήσει και απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση.
Στο ίδιο κλίμα εντάσσεται η τουρκική NAVTEX 1018/26 για την άσκηση «Ευνομία», στην οποία συμμετέχουν Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία και Ιταλία. Η Άγκυρα αναμετέδωσε την ελληνική αναγγελία για τις δραστηριότητες της 19ης Οκτωβρίου, προβάλλοντας τον σταθμό της Αττάλειας ως αρμόδιο για τη συγκεκριμένη περιοχή και αμφισβητώντας τον σταθμό Ηρακλείου. Η κίνηση αυτή αφορά την αρμοδιότητα έκδοσης της αναγγελίας· δεν αποτελεί απόδειξη ότι οι συμμετέχουσες χώρες ζήτησαν ή αποδέχθηκαν τουρκική άδεια.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πίεση προς το Παρίσι. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Χουριέτ», όπως μεταφέρεται στον ελληνικό Τύπο, η τουρκική πλευρά αναμένει ενημέρωση, συντονισμό και άδεια για τις εργασίες του ηλεκτρικού καλωδίου, ενώ γίνεται λόγος για δίαυλο επαφών Γαλλίας–Τουρκίας. Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτυπώνουν τη θέση της τουρκικής εφημερίδας και δεν τεκμηριώνουν από μόνες τους αποδοχή των απαιτήσεων από τη Γαλλία.
Η πολιτική ανάγνωση αυτών των κινήσεων είναι ότι η Άγκυρα επιχειρεί να εξασφαλίσει λόγο στην υλοποίηση σημαντικών υποδομών της περιοχής. Για Αθήνα και Λευκωσία, επομένως, το ουσιαστικό ζήτημα είναι εάν οι προγραμματισμένες εργασίες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση και χωρίς η τουρκική απαίτηση συναίνεσης να μετατραπεί στην πράξη σε προϋπόθεση.
Η κρίσιμη δοκιμασία θα έρθει στη θάλασσα: με την έναρξη των ερευνών, τη συνέχισή τους και την ολοκλήρωσή τους. Εκεί θα φανεί το πραγματικό βάρος τόσο των τουρκικών παρεμβάσεων όσο και της διπλωματικής στήριξης στα έργα.