Η επιστημονική έρευνα που στηρίζει την αναγνώρισή της ως ξεχωριστού είδους και η σημασία της προστασίας των φυσικών πληθυσμών της.
Στα ιδιαίτερα εδάφη της Εύβοιας επιβιώνει ένας βοτανικός θησαυρός που αξίζει μεγαλύτερη προσοχή. Η ευβοϊκή δρυς, γνωστή με την επιστημονική ονομασία Quercus euboica, έχει βρεθεί στο επίκεντρο έρευνας που ενισχύει την άποψη ότι διαθέτει αρκετά διακριτά χαρακτηριστικά ώστε να αντιμετωπίζεται ως αυτοτελές είδος.
Το θέμα επαναφέρει ανάρτηση του Michail Argyrokastritis στην ομάδα «ΕΥΒΟΪΚΗ ΑΓΡΙΑ ΦΥΣΗ», αφιερωμένη στον Dimitris Bouloutis για την έμπνευση και την καθοδήγησή του στην έρευνα. Αφορμή αποτελεί επιστημονική εργασία των Simeone και συνεργατών, η οποία δημοσιεύθηκε το 2018 στο περιοδικό PeerJ. Πρόκειται, επομένως, για ανάδειξη μιας ήδη δημοσιευμένης μελέτης, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη φυσική κληρονομιά του νησιού.
Η εργασία εξετάζει τις εξελικτικές σχέσεις δρυών της ομάδας Cerris στη δυτική Ευρασία. Τα γενετικά ευρήματά της υποστηρίζουν ότι η ευβοϊκή δρυς πιθανότατα δικαιολογεί αναγνώριση σε επίπεδο είδους, αντί της κατάταξής της ως υποείδους της μακεδονικής δρυός, Quercus trojana. peerj.com
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση της με την Quercus cerris, τη γνωστή τσέρο. Στην ανάλυση του πυρηνικού γενετικού δείκτη που χρησιμοποίησαν οι ερευνητές, η ευβοϊκή δρυς συνδέεται με την εξελικτική ομάδα στην οποία εντάσσεται η τσέρος, ενώ η μακεδονική δρυς τοποθετείται σε διαφορετική κύρια γραμμή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η σημερινή ευβοϊκή δρυς προήλθε απευθείας από τη σημερινή τσέρο. Δείχνει ότι οι συγγένειες ανάμεσα στις δρύες είναι πιο σύνθετες από όσο υποδηλώνει η εξωτερική τους ομοιότητα και ότι η γενετική έρευνα μπορεί να φωτίσει σχέσεις που η μορφολογία από μόνη της δεν αποκαλύπτει. peerj.com
Η ιδιαιτερότητα του φυτού, ωστόσο, είναι ορατή και χωρίς εργαστηριακή ανάλυση. Η ευβοϊκή δρυς αναπτύσσεται ως θάμνος ή μικρό δέντρο και ξεχωρίζει για τα φύλλα της, με τη σκουροπράσινη επάνω επιφάνεια και την αργυρόλευκη κάτω πλευρά, που καλύπτεται από πυκνό τρίχωμα.
Η παρουσία της έχει καταγραφεί σε περιοχές της Βόρειας Εύβοιας, ενώ η βοτανική βιβλιογραφία αναφέρει θέσεις κοντά στο Προκόπι και στις βορειοανατολικές πλαγιές του Κανδηλίου. Η σύνδεσή της με συγκεκριμένα γεωλογικά υποστρώματα και η περιορισμένη εξάπλωσή της προσδίδουν ιδιαίτερη αξία στους φυσικούς πληθυσμούς της. zenodo.org
Η συζήτηση για την επιστημονική της κατάταξη έχει μακρά ιστορία. Ο Παπαϊωάννου την περιέγραψε ως ξεχωριστό είδος το 1949. Αργότερα επικράτησε σε σημαντικές ταξινομικές αναφορές η αντιμετώπισή της ως υποείδους της Quercus trojana.
Η διαφοροποίηση αυτή παραμένει και σήμερα: η βάση Plants of the World Online των Βασιλικών Βοτανικών Κήπων του Kew αποδέχεται την ονομασία Quercus trojana subsp. euboica, καταχωρίζοντας το Quercus euboica ως συνώνυμο. Συνεπώς, η μελέτη του 2018 προσφέρει επιχειρήματα υπέρ της αυτοτέλειάς της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει επικρατήσει ενιαία ταξινομική αντιμετώπιση. Kew Science
Για την Εύβοια, το ουσιαστικό ζήτημα ξεπερνά την επιστημονική ονομασία. Πρόκειται για ένα ενδημικό φυτό που συνδέεται στενά με τον τόπο και αξίζει συστηματική παρακολούθηση, μελέτη και προστασία του φυσικού του περιβάλλοντος.
Η ανάδειξή του μπορεί να βοηθήσει ώστε η τοπική κοινωνία να γνωρίσει καλύτερα έναν λιγότερο προβεβλημένο πλούτο του νησιού. Η προστασία της ευβοϊκής φύσης αρχίζει και από τη γνώση όσων υπάρχουν μόνο εδώ — και από τη φροντίδα να συνεχίσουν να υπάρχουν.
