Παρέμβαση στην ομάδα «Ευβοϊκή Άγρια Φύση» ανοίγει τη συζήτηση για την προστασία Κηρέα, Νηλέα, Μεσσάπιου και Λήλαντα, με αξιοποίηση των φυσικών λειτουργιών τους.
Η αντιπλημμυρική προστασία της Εύβοιας χρειάζεται μια ουσιαστική δημόσια συζήτηση: με ποια κριτήρια επιλέγονται οι παρεμβάσεις στα ποτάμια, πώς αξιολογείται η αποτελεσματικότητά τους και ποια θέση έχει στον σχεδιασμό η οικολογική αποκατάσταση;
Το ζήτημα θέτει ο Μιχάλης Αργυροκαστρίτης, με ανάρτησή του στη δημόσια ομάδα «Ευβοϊκή Άγρια Φύση». Η παρέμβασή του εστιάζει στην ανάγκη να εξεταστούν συστηματικά λύσεις που αξιοποιούν τη φυσική λειτουργία των ποτάμιων οικοσυστημάτων, παράλληλα με τα αναγκαία τεχνικά έργα.
Το οικονομικό μέγεθος των παρεμβάσεων καθιστά τη συζήτηση ιδιαίτερα σημαντική. Σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας για το 2025, δέκα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και διευθέτησης υδατορεμάτων, ολοκληρωμένα ή σε εξέλιξη, έχουν συνολικό προϋπολογισμό 55.091.345,21 ευρώ. Πρόκειται για προϋπολογισμούς έργων και όχι κατ’ ανάγκην για χρήματα που έχουν ήδη δαπανηθεί. Η Περιφέρεια αναφέρει ότι οι παρεμβάσεις ενισχύουν την προστασία των τοπικών κοινωνιών και την ομαλή απορροή των υδάτων.
Απέναντι σε αυτό το πρόγραμμα, το ερώτημα που αναδεικνύει η ανάρτηση είναι συγκεκριμένο: ποιο είναι το αντίστοιχο, ολοκληρωμένο σχέδιο για την οικολογική αποκατάσταση των ποταμών της Εύβοιας;
Η ύπαρξη σημαντικών προϋπολογισμών δεν αποδεικνύει από μόνη της ούτε σπατάλη ούτε λανθασμένο σχεδιασμό. Δημιουργεί, όμως, εύλογη απαίτηση για ενημέρωση: ποιες εναλλακτικές εξετάστηκαν, γιατί επιλέχθηκε κάθε παρέμβαση και πώς θα μετρηθεί η συμβολή της στη μείωση του πλημμυρικού κινδύνου;
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκονται ο Κηρέας, ο Νηλέας, ο Μεσσάπιος και ο Λήλαντας. Για τα τέσσερα ποτάμια προτείνεται να εξεταστούν μακροχρόνια προγράμματα αποκατάστασης της παρόχθιας βλάστησης, προστασίας των φυσικών κοιτών και επαναφοράς πλημμυρικών εκτάσεων, όπου αυτό είναι εφικτό και επιστημονικά τεκμηριωμένο.
Ο συντάκτης επικαλείται, μεταξύ άλλων, παραδείγματα από τον Ευρώτα και τον Νέστο. Τα παρουσιάζει ως αφορμή για να διερευνηθούν διαφορετικές προσεγγίσεις, διευκρινίζοντας ότι τα συγκεκριμένα έργα δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα με το σύνολο των αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων στην Εύβοια. Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική: διαφορετικές κλίμακες, συνθήκες και στόχοι δεν επιτρέπουν πρόχειρες συγκρίσεις κόστους ούτε αυτόματη μεταφορά συμπερασμάτων από έναν ποταμό σε άλλον.
Υπάρχει, πάντως, ένα πρόσφατο παράδειγμα χρηματοδοτικού σχεδιασμού που δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο στη συζήτηση. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας ανακοίνωσε τον Οκτώβριο του 2026 πρόσκληση 30 εκατομμυρίων ευρώ για αντιπλημμυρικά έργα συγκράτησης υδάτων, με έμφαση στις λύσεις που βασίζονται στη φύση. Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η αποκατάσταση πλημμυρικών περιοχών, η επαναφορά μαιάνδρων, οι λεκάνες κατακράτησης, η αποκατάσταση υγροτόπων και η φυσική σταθεροποίηση οχθών. Οι προτάσεις πρέπει να εντάσσονται στον ευρύτερο αντιπλημμυρικό σχεδιασμό. Πρόκειται για πρόσκληση χρηματοδότησης, όχι για απολογισμό ολοκληρωμένων έργων.
Η παρέμβαση στην «Ευβοϊκή Άγρια Φύση» αναγνωρίζει ότι ορισμένα τεχνικά έργα είναι απαραίτητα. Αμφισβητεί, ωστόσο, την προτεραιότητα που αποδίδεται στις εκσκαφές και στις κατασκευαστικές επεμβάσεις, όταν οι οικολογικές δυνατότητες των ποταμών δεν έχουν αξιολογηθεί επαρκώς.
Αυτή είναι και η συζήτηση που οφείλει να ανοίξει δημόσια στην Εύβοια. Περιφέρεια, δήμοι και αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να παρουσιάσουν, ανά ποτάμι, τις ανάγκες, τις διαθέσιμες μελέτες, τις εναλλακτικές λύσεις και τις προβλέψεις συντήρησης και παρακολούθησης. Έτσι, οι πολίτες θα μπορούν να κρίνουν την προστασία που προσφέρει κάθε έργο και τη θέση του σε ένα συνολικό σχέδιο.
Οι κάτοικοι χρειάζονται ασφάλεια που να τεκμηριώνεται και παρεμβάσεις που να αξιολογούνται σε βάθος χρόνου. Με περισσότερα από 55 εκατομμύρια ευρώ σε προϋπολογισμούς αντιπλημμυρικών έργων, η Εύβοια δικαιούται μια καθαρή απάντηση: πώς εντάσσεται η αποκατάσταση των ποταμών στην προστασία του τόπου;