Τουλάχιστον 68 νεκροί από τη σύγκρουση δύο τρένων κοντά στο Τολέδο. Οι ερευνητές αναζητούν πώς ένας συρμός συνέχισε την πορεία του ενώ άλλος παρέμενε ακινητοποιημένος στην ίδια γραμμή.
Το κρίσιμο ερώτημα που αφήνει πίσω της η σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία είναι πώς, μετά την ακινητοποίηση των τρένων λόγω βλάβης, επετράπη σε έναν συρμό να κινηθεί προς μια κατειλημμένη γραμμή. Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη σύγκρουση της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου, κοντά στην Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν. Ο απολογισμός παραμένει προσωρινός.
Ένα τρένο υψηλής ταχύτητας AVE της κρατικής Renfe προσέκρουσε στο πίσω μέρος συρμού της Iryo, ο οποίος είχε ακινητοποιηθεί. Τα δύο τρένα κινούνταν προς την ίδια κατεύθυνση, στη σύνδεση Μαδρίτης–Σεβίλλης, και μετέφεραν συνολικά περισσότερους από 500 επιβάτες. Η σφοδρότητα της σύγκρουσης προκάλεσε εκτροχιασμούς και άφησε βαγόνια στο πρανές δίπλα στη γραμμή.
Η πρώτη περιγραφή της αλληλουχίας των γεγονότων από τον υπουργό Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, στρέφει την προσοχή τόσο στη βλάβη όσο και στις αποφάσεις που ακολούθησαν. Σύμφωνα με τον υπουργό, περίπου στις 08:30 το πρωί παρουσιάστηκε δυσλειτουργία στο σύστημα ασφαλείας LZB, η οποία επηρέασε τμήμα της γραμμής μήκους 63 χιλιομέτρων. Τα τρένα που βρίσκονταν στην περιοχή σταμάτησαν και η διαχείριση της κυκλοφορίας πέρασε στο κέντρο ελέγχου.
Στη συνέχεια, όπως ανέφερε ο Πουέντε, δόθηκε στον συρμό της Renfe άδεια να συνεχίσει κανονικά, παρότι υπήρχε κόκκινο σήμα και η γραμμή μπροστά του δεν ήταν ελεύθερη. Η εντολή φέρεται να δόθηκε περίπου στις 08:36 και η σύγκρουση σημειώθηκε γύρω στις 08:53. Ο υπουργός χαρακτήρισε λανθασμένη την απόφαση επανεκκίνησης υπό αυτές τις συνθήκες.
Στις αρχικές εκτιμήσεις περιλαμβάνεται και η πιθανότητα ο συρμός να ανέπτυξε ταχύτητα περίπου 200 χιλιομέτρων την ώρα. Η ακριβής ταχύτητα, όμως, όπως και το πλήρες περιεχόμενο των εντολών, πρέπει να εξακριβωθούν από τα καταγεγραμμένα δεδομένα.
Οι πρώτες υπουργικές δηλώσεις δεν αποτελούν τελικό πόρισμα ούτε αρκούν για την οριστική απόδοση ευθυνών. Η αναφορά σε ανθρώπινο λάθος αφήνει ανοιχτό το ουσιαστικό ερώτημα: ποιες διαδικασίες και ποιες δικλίδες ασφαλείας θα έπρεπε να είχαν αποτρέψει μια λανθασμένη εντολή από το να οδηγήσει στην καταστροφή;
Η έρευνα καλείται να ανασυνθέσει λεπτό προς λεπτό όσα συνέβησαν: πότε εμφανίστηκε η βλάβη, ποιες πληροφορίες ήταν διαθέσιμες στο κέντρο ελέγχου, ποια επικοινωνία υπήρξε με τους μηχανοδηγούς και με ποια διαδικασία δόθηκε άδεια συνέχισης της πορείας.
Κάμερες ασφαλείας, καταγραφείς των τρένων και στοιχεία από τη σηματοδότηση αναμένεται να βοηθήσουν στην αποσαφήνιση της διαδρομής των δύο συρμών. Εξίσου κρίσιμη είναι η εξέταση των συνθηκών εργασίας του προσωπικού και του τρόπου με τον οποίο είχε οργανωθεί η διαχείριση μιας τέτοιας βλάβης.
Ο ερευνητής σιδηροδρομικών δυστυχημάτων και ειδικός ασφάλειας Γιάνος Ρόζα επισήμανε ότι τέτοιες καταστροφές συνδέονται συνήθως με περισσότερους από έναν παράγοντες. Η διερεύνηση χρειάζεται, επομένως, να εξετάσει συνολικά τις δικλίδες ασφαλείας και τις συνθήκες λήψης αποφάσεων. Παραμένει επίσης πρόωρο να θεωρηθεί ότι τα διαφορετικά σιδηροδρομικά περιστατικά που έχουν σημειωθεί φέτος στην Ισπανία έχουν κοινή αιτία.
Το βράδυ της Τετάρτης, η οργή εκφράστηκε έξω από το υπουργείο Μεταφορών στη Μαδρίτη, όπου εκατοντάδες διαδηλωτές απαίτησαν παραιτήσεις και λογοδοσία. Στη συγκέντρωση καταγράφηκε και παρουσία ακροδεξιών ομάδων.
Ακολούθησαν επεισόδια, με ορισμένους συμμετέχοντες να πετούν μπουκάλια και φωτοβολίδες, ενώ οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δακρυγόνα. Οι διαδηλωτές στράφηκαν με συνθήματα τόσο κατά του υπουργού Μεταφορών όσο και κατά του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ.
Παράλληλα, η Renfe ανακοίνωσε αναστολή δρομολογίων για την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας. Η διακοπή επηρεάζει επίσης συνδέσεις από τη Βαρκελώνη και τη Βαλένθια προς τη Σεβίλλη και τη Μάλαγα. Η εταιρεία ενεργοποίησε τον μηχανισμό υποστήριξης των θυμάτων και των οικογενειών τους.
Για τους συγγενείς, η προτεραιότητα παραμένει η ενημέρωση για τους ανθρώπους τους. Για την έρευνα, το ζητούμενο είναι να τεκμηριώσει ολόκληρη την αλληλουχία που οδήγησε στη σύγκρουση. Η λογοδοσία προϋποθέτει συγκεκριμένες απαντήσεις: γιατί χάθηκε η προστασία του συστήματος, πώς αποφασίστηκε η επανεκκίνηση και γιατί δεν αποτράπηκε η πορεία προς τον ακινητοποιημένο συρμό.