Οι προεκλογικοί αποκλεισμοί εμποδίζουν τις συνεργασίες, τα αραβικά κόμματα αποκτούν καθοριστικό βάρος και το ενδεχόμενο νέων εκλογών παραμένει ανοιχτό.
Η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν σημαίνει αυτομάτως και αποχώρηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου από την εξουσία. Αυτό είναι το βασικό πολιτικό συμπέρασμα που προκύπτει από την καταμέτρηση στο Ισραήλ: ο απερχόμενος κυβερνητικός συνασπισμός υποχωρεί, αλλά οι αντίπαλοί του δεν διαθέτουν συμφωνημένη εναλλακτική διακυβέρνησης.
Με καταμετρημένο το 89,8% των ψήφων, βάσει της ενημέρωσης της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου, το μπλοκ του Νετανιάχου προβλέπεται να συγκεντρώσει 53 έδρες, το μπλοκ του Γκάντι Αϊζενκοτ 48 και τα αραβικά κόμματα 19. Η απόλυτη πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 μελών είναι 61 έδρες. Τα στοιχεία παραμένουν προσωρινά.
Το πρόβλημα βρίσκεται στις πολιτικές δεσμεύσεις που συνοδεύουν αυτούς τους αριθμούς. Οι περισσότεροι από όσους υποσχέθηκαν να απομακρύνουν τον Νετανιάχου έχουν ταυτόχρονα αποκλείσει συνεργασίες απαραίτητες για να πετύχουν τον στόχο τους. Έτσι, κάθε δρόμος προς μια νέα κυβέρνηση περνά από δύσκολους συμβιβασμούς.
Η πρώτη δυνατότητα είναι μια ευρεία κυβέρνηση συνεργασίας του Λικούντ με το Γιασάρ του Αϊζενκοτ και άλλες δυνάμεις. Μια τέτοια συμφωνία θα απαιτούσε απαντήσεις στο ποιος θα ηγηθεί, ποιοι θα συμμετάσχουν και ποιο πρόγραμμα θα εφαρμοστεί. Εάν πρωθυπουργός παρέμενε ο Νετανιάχου, ο Αϊζενκοτ θα έπρεπε να ανατρέψει την κεντρική προεκλογική του δέσμευση.
Δύσκολη εμφανίζεται και η αντίστοιχη μετατόπιση του Νετανιάχου. Η μετεκλογική του τοποθέτηση υπέρ μιας ισχυρής δεξιάς κυβέρνησης δείχνει προσήλωση στους υφιστάμενους συμμάχους του. Μια συμφωνία εθνικής ενότητας θα έθετε αναπόφευκτα ζήτημα για τον ρόλο των ακροδεξιών και των υπερορθόδοξων κομμάτων.
Στη συζήτηση παρεμβάλλεται και το Ιράν. Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να αυξήσει τις πιέσεις για συνεννόηση υπό το βάρος της ασφάλειας. Ο Νετανιάχου έχει ήδη αναφερθεί στην προοπτική νέας κοινής δράσης με τις ΗΠΑ. Ο Αϊζενκοτ προειδοποιεί για πιθανή πολιτική αξιοποίηση των ζητημάτων ασφαλείας, κατηγορία την οποία η πλευρά του Νετανιάχου έχει απορρίψει. Η εκτίμηση ότι μια σύγκρουση θα διευκόλυνε κυβερνητικές συνεργασίες παραμένει πολιτικό σενάριο.
Η δεύτερη δυνατότητα είναι μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης με συμμετοχή ή κοινοβουλευτική στήριξη αραβικών κομμάτων. Αριθμητικά, οι 48 έδρες του μπλοκ Αϊζενκοτ και οι 19 των αραβικών σχηματισμών δίνουν 67. Πολιτικά, όμως, οι αποστάσεις παραμένουν μεγάλες.
Η Ράαμ, η Ενωμένη Αραβική Λίστα, η οποία προβλέπεται να λάβει επτά έδρες, έχει δηλώσει διαθέσιμη για κυβερνητική συμμετοχή. Η Κοινή Λίστα, με εκτιμώμενες 12 έδρες, εμφανίζεται πρόθυμη να προσφέρει εξωτερική στήριξη. Η διαφορά έχει σημασία: συμμετοχή στο υπουργικό συμβούλιο και υποστήριξη μιας κυβέρνησης από τη Βουλή αποτελούν διαφορετικές μορφές συνεργασίας.
Ωστόσο, η Ράαμ μόνη της δεν αρκεί. Με βάση την προσωρινή κατανομή, θα ανέβαζε το μπλοκ της αντιπολίτευσης στις 55 έδρες. Χρειάζεται επομένως ευρύτερη συνεννόηση, την ώρα που μόνο ο Γιαΐρ Γκολάν, επικεφαλής των Δημοκρατών, υποστηρίζει ένα τέτοιο άνοιγμα μεταξύ των ηγετών του συγκεκριμένου μπλοκ.
Η ισχυρή αραβική εκπροσώπηση φέρνει έτσι στο προσκήνιο μια βαθύτερη αντίφαση: οι ψήφοι υπάρχουν για να αλλάξει η κυβέρνηση, αλλά οι προεκλογικοί αποκλεισμοί εμποδίζουν τη διαμόρφωση κοινής πλειοψηφίας. Ακόμη και αν ξεπερνιόταν το αρχικό εμπόδιο, η Γάζα, η κατεχόμενη Δυτική Όχθη και η πολιτική ασφαλείας θα δοκίμαζαν διαρκώς τη συνοχή της.
Η τρίτη δυνατότητα αφορά τη μετακίνηση δεξιών δυνάμεων της αντιπολίτευσης προς τον Νετανιάχου. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο Ναφτάλι Μπένετ και ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν, που διατηρούν ιδεολογικές συγγένειες με τη Δεξιά, αλλά διεκδίκησαν την ψήφο με στόχο την απομάκρυνση του απερχόμενου πρωθυπουργού.
Το εμπόδιο δεν περιορίζεται στην αξιοπιστία των προεκλογικών δεσμεύσεων. Η θέση τους υπέρ της επέκτασης της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στους υπερορθόδοξους συγκρούεται με βασική προτεραιότητα των θρησκευτικών συμμάχων του Νετανιάχου. Παράλληλα, η αντικατάσταση των υπερορθόδοξων κομμάτων από άλλες δεξιές δυνάμεις δεν εξασφαλίζει αυτομάτως τις απαιτούμενες έδρες.
Η τέταρτη δυνατότητα είναι η επιστροφή στις κάλπες, εφόσον αποτύχουν οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης. Για τον Νετανιάχου αυτό θα σήμαινε παραμονή στην πρωθυπουργία υπό μεταβατικό καθεστώς, διατηρώντας πολιτική πρωτοβουλία μέχρι την επόμενη αναμέτρηση.
Μια νέα εκλογή, πάντως, δεν εγγυάται διαφορετικό αποτέλεσμα. Η συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων, η κινητοποίηση της Δεξιάς και η ανακατανομή ψήφων από κόμματα που έμειναν εκτός Κνεσέτ θα μπορούσαν να αλλάξουν τους συσχετισμούς. Η κατεύθυνση αυτής της αλλαγής δεν μπορεί να προεξοφληθεί.
Το Ισραήλ βρίσκεται μπροστά σε μια δοκιμασία πολιτικής συνέπειας και δυνατότητας συνεργασίας. Η τελική καταμέτρηση θα καθορίσει τις έδρες. Οι διαπραγματεύσεις θα δείξουν ποιος είναι διατεθειμένος να μεταβάλει τις δεσμεύσεις του, με ποιο αντάλλαγμα και με ποιο κόστος για τη σταθερότητα της επόμενης κυβέρνησης.