Από το «είμαστε σε υβριδικό πόλεμο» στο «πρέπει να συζητήσουμε με τη Μόσχα» — η πολιτική κυβίστηση που εκθέτει όσους μοίραζαν πιστοποιητικά εθνικοφροσύνης
Η πολιτική έχει μνήμη. Και όταν κάποιοι την αντιμετωπίζουν σαν να είναι χρυσόψαρο, έρχεται η πραγματικότητα και τους διαψεύδει με τον πιο θορυβώδη τρόπο.
Η Ντόρα Μπακογιάννη, η οποία πριν από λίγους μήνες μιλούσε για «υβριδικό πόλεμο» με τη Ρωσία και έδειχνε πολιτικά προς την πλευρά του Κυριάκου Βελόπουλου επειδή, όπως έλεγε, «υποστηρίζει ανοιχτά τη Ρωσία», σήμερα εμφανίζεται να υιοθετεί μια πολύ πιο πραγματιστική γραμμή: ότι η Ευρώπη πρέπει να συζητήσει με τη Μόσχα και ότι ο διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση.
Δηλαδή, αυτό που μέχρι χθες παρουσιαζόταν περίπου ως «ύποπτη» θέση, σήμερα πλασάρεται ως ώριμη διπλωματική σκέψη.
Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα.
Όταν το λέει ο Βελόπουλος είναι «φιλορωσισμός» — όταν το λέει η Ντόρα είναι «ρεαλισμός»;
Για χρόνια, κάθε φωνή που ζητούσε μια πιο ψύχραιμη, εθνικά ωφέλιμη και λιγότερο δογματική στάση απέναντι στη Ρωσία αντιμετωπιζόταν από το σύστημα της ΝΔ ως σχεδόν ύποπτη. Όποιος έλεγε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να καίει γέφυρες, ότι η εξωτερική πολιτική δεν γίνεται με συνθήματα και ότι ο διάλογος με μια μεγάλη δύναμη δεν ισοδυναμεί με παράδοση, δεχόταν αμέσως την ταμπέλα του «φιλορώσου».
Τώρα, όμως, όταν η ίδια συλλογιστική αρχίζει να ακούγεται από τα πιο κεντρικά πρόσωπα της ΝΔ, ξαφνικά αλλάζει όνομα.
Δεν λέγεται πια «φιλορωσισμός».
Λέγεται «διπλωματικός ρεαλισμός».
Δεν λέγεται πια «επικίνδυνη θέση».
Λέγεται «ανάγκη ευρωπαϊκής στρατηγικής».
Δεν λέγεται πια «γραμμή Βελόπουλου».
Λέγεται «υπεύθυνη εξωτερική πολιτική».
Αυτό δεν είναι πολιτική συνέπεια. Είναι μεγαλοπρεπής κυβίστηση.
Η υποκρισία έχει κοντά ποδάρια
Το ζήτημα δεν είναι αν πρέπει ή δεν πρέπει η Ευρώπη να μιλά με τη Ρωσία. Προφανώς και πρέπει. Στη διπλωματία συνομιλείς ακόμη και με αντιπάλους. Ιδίως με αντιπάλους. Αλλιώς δεν κάνεις εξωτερική πολιτική· κάνεις δημόσιες σχέσεις για εσωτερική κατανάλωση.
Το ζήτημα είναι άλλο: ποιοι λοιδορούσαν όσους το έλεγαν πρώτοι;
Ποιοι μοίραζαν πιστοποιητικά «σωστής πλευράς της Ιστορίας»;
Ποιοι παρουσίαζαν κάθε διαφοροποίηση από τη μονοδιάστατη γραμμή ως δήθεν εθνικά ύποπτη;
Και ποιοι σήμερα έρχονται, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής, να πουν περίπου τα ίδια πράγματα με πιο κομψή ορολογία;
Η απάντηση είναι πολιτικά εκκωφαντική.
Η πραγματικότητα νίκησε την προπαγάνδα
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε αδιέξοδα. Η Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση, οι νέες ισορροπίες ασφαλείας, η Μέση Ανατολή, η Τουρκία, όλα δείχνουν ότι ο κόσμος δεν κυβερνάται με επικοινωνιακές κορώνες. Κυβερνάται με ισχύ, συμφέροντα, συσχετισμούς και διπλωματικά ανοίγματα.
Και η Ελλάδα, ειδικά η Ελλάδα, δεν έχει την πολυτέλεια να μετατρέπει την εξωτερική της πολιτική σε κομματικό καβγά.
Δεν μπορεί μια θέση να είναι «εθνικά επιζήμια» όταν την εκφράζει η Ελληνική Λύση και «ώριμη ευρωπαϊκή σκέψη» όταν την υιοθετεί η Ντόρα Μπακογιάννη.
Δεν μπορεί ο διάλογος με τη Ρωσία να είναι περίπου πολιτικό αμάρτημα τη Δευτέρα και διπλωματική αναγκαιότητα την Παρασκευή.
Δεν μπορεί η κυβέρνηση και τα στελέχη της να κατηγορούν τους άλλους για όσα αργότερα αναγκάζονται να πουν οι ίδιοι.
Η Ντόρα Μπακογιάννη δεν «ανακάλυψε» τον διάλογο με τη Ρωσία. Ανακάλυψε, απλώς, ότι η πραγματικότητα είναι πιο ισχυρή από την κυβερνητική προπαγάνδα.
Και αυτό είναι το πολιτικό τέλος μιας ολόκληρης γραμμής: της γραμμής που βάφτιζε «ύποπτο» ό,τι δεν μπορούσε να αντικρούσει.
Γιατί τελικά όλα εδώ πληρώνονται.
Και στην πολιτική, όπως και στη ζωή, η υποκρισία έχει πράγματι κοντά ποδάρια.