Η φράση του Νικήτα Κακλαμάνη, όπως προβάλλεται στο πρωτοσέλιδο της «Εστίας», είναι από εκείνες που δεν περνούν απαρατήρητες.
«Παράταξη χωρίς αξίες και ήθος δεν έχει λόγο ύπαρξης».
Δεν είναι μια απλή πολιτική κουβέντα. Δεν είναι μια γενική αναφορά στην ιστορία της Νέας Δημοκρατίας. Είναι προειδοποίηση. Είναι καμπανάκι. Είναι υπενθύμιση ότι η πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται σε ποσοστά, υπουργικές καρέκλες, δημοσκοπήσεις και επικοινωνιακά τεχνάσματα.
Μια παράταξη υπάρχει όταν έχει αρχές.
Όταν έχει ιδεολογική ταυτότητα.
Όταν σέβεται την κοινωνία που τη στήριξε.
Όταν δεν μετατρέπει την εξουσία σε αυτοσκοπό.
Γιατί όταν χαθεί το ήθος, απομένει μόνο ο μηχανισμός. Και ο μηχανισμός μπορεί να κερδίζει εκλογές, μπορεί να ελέγχει κράτος, μπορεί να παράγει εικόνα, αλλά δεν μπορεί να εμπνεύσει. Δεν μπορεί να ενώσει. Δεν μπορεί να πείσει ότι υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από την ίδια του την επιβίωση.
Η παρέμβαση Κακλαμάνη έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή έρχεται από έναν άνθρωπο που γνωρίζει τη Νέα Δημοκρατία από μέσα. Δεν μιλά ως περαστικός σχολιαστής. Μιλά ως ιστορικό στέλεχος, ως θεσμικός παράγοντας, ως πολιτικός που αντιλαμβάνεται ότι οι παρατάξεις δεν κρίνονται μόνο από την εκλογική τους δύναμη, αλλά από το αν παραμένουν πιστές στον πυρήνα τους.
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο ερώτημα:
Τι είναι σήμερα μια μεγάλη παράταξη;
Είναι απλώς ένα εκλογικό όχημα;
Είναι ένα σύστημα διαχείρισης αξιωμάτων;
Είναι ένας μηχανισμός παραγωγής υπουργών, γενικών γραμματέων, διορισμών και επικοινωνιακών αφηγημάτων;
Ή είναι κάτι βαθύτερο; Είναι πολιτική οικογένεια με ιστορία, κοινωνική αναφορά, εθνική ευθύνη και θεσμική συνείδηση;
Αν ισχύει το δεύτερο, τότε η προειδοποίηση Κακλαμάνη πρέπει να διαβαστεί με μεγάλη προσοχή. Γιατί κάθε φορά που μια παράταξη απομακρύνεται από τις αξίες της, πληρώνει τίμημα. Όχι πάντα άμεσα. Όχι πάντα στις επόμενες εκλογές. Αλλά το πληρώνει στην εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Η κοινωνία μπορεί να αντέξει λάθη.
Μπορεί να αντέξει καθυστερήσεις.
Μπορεί να αντέξει ακόμη και δύσκολες αποφάσεις.
Αυτό που δεν αντέχει είναι η αλαζονεία. Η υποκρισία. Η αίσθηση ότι κάποιοι θεωρούν το κράτος ιδιοκτησία τους και την κοινωνία δεδομένη.
Η Νέα Δημοκρατία, όπως κάθε μεγάλη παράταξη, δεν απειλείται μόνο από τους πολιτικούς της αντιπάλους. Απειλείται κυρίως από τη δική της αλλοίωση. Από τη στιγμή που αρχίζει να ξεχνά γιατί δημιουργήθηκε. Από τη στιγμή που τα στελέχη της ενδιαφέρονται περισσότερο για την καρέκλα παρά για την ευθύνη. Από τη στιγμή που η εξουσία γίνεται αυτοσκοπός και όχι εργαλείο προσφοράς.
Η φράση «χωρίς αξίες και ήθος δεν έχει λόγο ύπαρξης» είναι σκληρή γιατί ακουμπά την ουσία. Δεν λέει απλώς ότι μια παράταξη πρέπει να διορθώσει επικοινωνιακά λάθη. Λέει ότι χωρίς αξιακό πυρήνα, χωρίς πολιτικό ήθος, χωρίς μέτρο και σεμνότητα, μια παράταξη χάνει την ιστορική της νομιμοποίηση.
Και αυτό δεν αφορά μόνο τη Νέα Δημοκρατία. Αφορά συνολικά το πολιτικό σύστημα. Αφορά κάθε κόμμα που ξεχνά την κοινωνία. Κάθε εξουσία που κλειδώνεται στα γραφεία της. Κάθε πολιτικό προσωπικό που πιστεύει ότι η ανοχή των πολιτών είναι ανεξάντλητη.
Δεν είναι.
Οι πολίτες βλέπουν. Συγκρίνουν. Θυμούνται. Και όταν νιώσουν ότι μια παράταξη δεν εκφράζει πλέον αξίες αλλά μόνο συμφέροντα, τότε η φθορά δεν είναι απλώς πολιτική. Είναι ηθική.
Το μήνυμα, λοιπόν, είναι καθαρό:
μια παράταξη που θέλει να έχει μέλλον πρέπει πρώτα να έχει ψυχή.
Γιατί χωρίς αξίες, χωρίς ήθος, χωρίς κοινωνική ευθύνη, χωρίς θεσμική αξιοπρέπεια, δεν υπάρχει πολιτική παράταξη.
Υπάρχει μόνο εξουσία.
Και η εξουσία χωρίς ήθος, αργά ή γρήγορα, καταρρέει από το ίδιο της το βάρος.