Ο Ευάγγελος Βενιζέλος τοποθετείται στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, εστιάζοντας στη δομή της διαδικασίας και ειδικότερα στο γεγονός ότι η τελική διαμόρφωση των αλλαγών θα γίνει από την επόμενη Βουλή.
Η αναφορά του ότι «στην επόμενη πλειοψηφία στη Βουλή μπορεί να κυριαρχεί η κ. Καρυστιανού, ο κ. Βελόπουλος ή η κ. Λατινοπούλου» λειτουργεί ως υποθετικό παράδειγμα μεταβολής πολιτικών συσχετισμών. Το επιχείρημα αφορά την ανάγκη θεσμικής πρόνοιας ως προς το ποιος θα έχει τον τελικό λόγο και με ποιο απαιτούμενο όριο πλειοψηφίας.
Τι είπε:
Επισημαίνει ότι η επόμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα κληθεί να ολοκληρώσει την αναθεώρηση μπορεί να έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από τη σημερινή, ενδεχομένως με κεντρικό ρόλο προσώπων/ρεύματος που σήμερα δεν θεωρούνται δεδομένα ως προς την πολιτική τους βαρύτητα.
Τι εννοεί
- Η τρέχουσα Βουλή αποφασίζει το εύρος της αναθεώρησης (ποια άρθρα εισέρχονται στη διαδικασία).
- Η επόμενη Βουλή αποφασίζει το περιεχόμενο των μεταβολών.
- Συνεπώς, η επιλογή του εύρους και της αρχικής πλειοψηφίας σήμερα επηρεάζει άμεσα το επίπεδο θεσμικής ασφάλειας αύριο.
Η ονομαστική αναφορά:
Τα ονόματα (Μαρία Καρυστιανού, Κυριάκος Βελόπουλος, Αφροδίτη Λατινοπούλου) παρατίθενται ως ενδεικτικά σημεία αναφοράς μιας ενδεχόμενης αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού και όχι ως πρόβλεψη συγκεκριμένης εξέλιξης.
Τι προβλέπει το άρθρο 110
Διπλή κοινοβουλευτική φάση:
- Προτείνουσα Βουλή: κρίνει ποια άρθρα είναι αναθεωρητέα.
- Αναθεωρητική Βουλή: καθορίζει το τελικό κείμενο των αλλαγών.
Πλειοψηφίες (λειτουργικός κανόνας):
- Εάν η προτείνουσα Βουλή εγκρίνει την αναθεώρηση με 151, τότε η αναθεωρητική Βουλή απαιτεί 180 για τις τελικές διατυπώσεις.
- Εάν η προτείνουσα Βουλή εγκρίνει με 180, τότε η αναθεωρητική Βουλή αρκείται σε 151 για τις τελικές διατυπώσεις.
Γιατί έχει σημασία
1) Θεσμική σταθερότητα:
Η αναθεώρηση έχει αυξημένο θεσμικό βάρος και αφορά κανόνες λειτουργίας του πολιτεύματος με μακροχρόνιες συνέπειες.
2) Καθορισμός του “ορίου ασφαλείας” για την επόμενη Βουλή:
Η σημερινή επιλογή πλειοψηφίας στην προτείνουσα Βουλή επηρεάζει άμεσα το απαιτούμενο όριο στην αναθεωρητική Βουλή (151 ή 180). Πρόκειται για κρίσιμο σημείο θεσμικού σχεδιασμού.
3) Εύρος αναθεώρησης και διακινδύνευση:
Όσο ευρύτερη είναι η δέσμη αναθεωρητέων άρθρων, τόσο αυξάνεται η ανάγκη αυξημένης συναίνεσης, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος αποσπασματικών ή συγκυριακών λύσεων.
Διαδικασία αναθεώρησης
- 1. Κατάθεση/διατύπωση προτάσεων αναθεώρησης (άρθρα προς αναθεώρηση)
- 2. Συζήτηση και ψηφοφορίες στην προτείνουσα Βουλή
- 3. Προσδιορισμός πλειοψηφίας (151 ή 180) που καθορίζει το όριο της επόμενης φάσης
- 4. Εκλογική διαδικασία και συγκρότηση νέας Βουλής
- 5. Διαμόρφωση τελικών διατάξεων από την αναθεωρητική Βουλή
- 6. Τελικές ψηφοφορίες με το αντίστοιχο όριο (151 ή 180)
- 7. Ολοκλήρωση και ενσωμάτωση των αλλαγών στο συνταγματικό κείμενο
- Ποιο είναι το ακριβές πεδίο της προτεινόμενης αναθεώρησης (ποια άρθρα και με ποια στοχοθεσία);
- Με ποια πλειοψηφία θα εγκριθεί στην προτείνουσα Βουλή (151 ή 180) και τι συνεπάγεται αυτό για το όριο στην αναθεωρητική;
- Υπάρχει διαμορφωμένη θεσμική συναίνεση ή πρόκειται για ανταγωνιστικές ατζέντες αναθεώρησης;
- Ποιες εγγυήσεις συνοχής προβλέπονται ώστε οι τελικές αλλαγές να αποτελούν συνεκτικό θεσμικό σύνολο;
- Πώς θα εξασφαλιστεί ότι η αναθεώρηση δεν θα οδηγήσει σε αποσπασματικές ή συγκυριακές ρυθμίσεις;