Επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, πλήγματα σε πλοία και πολεμικές προειδοποιήσεις ΗΠΑ–Ιράν μετατρέπουν τα Στενά του Ορμούζ σε γεωπολιτική πυριτιδαποθήκη.
Η Μέση Ανατολή ξαναμπαίνει σε ζώνη υψηλού κινδύνου. Η εύθραυστη εκεχειρία δοκιμάζεται σκληρά, μετά τις καταγγελίες των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για ιρανική επίθεση στη Φουτζέιρα και τις ανακοινώσεις της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης ότι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν ιρανικά μικρά σκάφη και αναχαίτισαν απειλές στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Το σημείο δεν είναι τυχαίο: από εκεί περνά ένα κρίσιμο κομμάτι της παγκόσμιας ενεργειακής κυκλοφορίας. Όταν το Ορμούζ βήχει, οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου παθαίνουν πυρετό.
Η Φουτζέιρα αλλάζει το επίπεδο της κρίσης
Η επίθεση που καταγγέλθηκε στη Φουτζέιρα δεν είναι ένα απλό επεισόδιο στα σύνορα της έντασης. Είναι χτύπημα σε ενεργειακή υποδομή, σε χώρα-κλειδί του Κόλπου, σε απόσταση αναπνοής από το πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα. Σύμφωνα με το Reuters, οι αρχές της Φουτζέιρα ανέφεραν πυρκαγιά σε πετρελαϊκή ζώνη μετά από επίθεση drone που αποδόθηκε στο Ιράν, ενώ η Τεχεράνη δεν είχε δώσει επίσημη απάντηση τη στιγμή της μετάδοσης.
Το μήνυμα είναι καθαρό: η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον σε ρητορικές απειλές ή σε απομακρυσμένες στρατιωτικές κινήσεις. Αγγίζει εγκαταστάσεις, εμπορικούς διαδρόμους, δεξαμενόπλοια, ασφαλιστικά κόστη, τιμές καυσίμων και εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η Ουάσινγκτον βγάζει στόλο – Η Τεχεράνη σηκώνει το γάντι
Οι ΗΠΑ εμφανίζονται αποφασισμένες να ανοίξουν και να προστατεύσουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά. Η CENTCOM ανακοίνωσε την υποστήριξη της επιχείρησης «Project Freedom» και, σε νεότερες ενημερώσεις, έκανε λόγο για αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων, drones και μικρών σκαφών που απειλούσαν πλοία υπό αμερικανική προστασία. Το Ιράν, από την άλλη πλευρά, αμφισβητεί αμερικανικούς ισχυρισμούς και προειδοποιεί ότι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις που θα κινηθούν στην περιοχή χωρίς συντονισμό μπορεί να θεωρηθούν στόχος.
Εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος: ένα λάθος ραντάρ, μια λάθος εκτίμηση, ένα drone που θα θεωρηθεί απειλή ή ένα πλοίο που θα βρεθεί στη λάθος πορεία, μπορεί να μετατρέψει την κρίση από ελεγχόμενη αντιπαράθεση σε ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση.
Το Ορμούζ δεν είναι απλώς θαλάσσιο πέρασμα – Είναι διακόπτης παγκόσμιας ισχύος
Τα Στενά του Ορμούζ είναι ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη. Δεν είναι μόνο γεωγραφία. Είναι οικονομία, ενέργεια, στρατηγική και παγκόσμια ασφάλεια συμπυκνωμένα σε λίγα ναυτικά μίλια. Γι’ αυτό η ένταση εκεί δεν αφορά μόνο το Ιράν, τις ΗΠΑ ή τα Εμιράτα. Αφορά την Ευρώπη, την Ασία, τις αγορές, τη ναυτιλία, τα διυλιστήρια και τελικά την τσέπη του καταναλωτή.
Ήδη οι αναταράξεις πιέζουν χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του Κόλπου, ενώ η κάθε είδηση για επίθεση, αναχαίτιση ή αποκλεισμό περνά αμέσως στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων. Σύμφωνα με AP και Reuters, οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ για τη διασφάλιση της διέλευσης, οι επιθέσεις σε πλοία και οι ιρανικές προειδοποιήσεις έχουν δημιουργήσει ένα σκηνικό εξαιρετικής αστάθειας.
Οι διαπραγματεύσεις υπάρχουν, αλλά δεν προηγούνται των όπλων
Στο διπλωματικό πεδίο, οι συζητήσεις φαίνεται να κινούνται αργά και με βαθιά καχυποψία. Η ιρανική πλευρά, σύμφωνα με μεταδόσεις που επικαλούνται ημιεπίσημα ιρανικά μέσα, ζητά άρση κυρώσεων, τερματισμό του αποκλεισμού, αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων και συνολικό κλείσιμο των εχθροπραξιών. Όμως τα μεγάλα αγκάθια —πυρηνικό πρόγραμμα, εμπλουτισμένο ουράνιο, ρόλος του Ιράν στην περιοχή και ασφάλεια του Ισραήλ και των μοναρχιών του Κόλπου— παραμένουν.
Με άλλα λόγια, υπάρχει τραπέζι διαπραγμάτευσης, αλλά πάνω του πέφτει συνεχώς η σκιά των πολεμικών πλοίων.
Το Ορμούζ είναι σήμερα το πιο επικίνδυνο σημείο του παγκόσμιου χάρτη. Όχι επειδή είναι το μόνο μέτωπο έντασης, αλλά επειδή εκεί η στρατιωτική σύγκρουση συναντά την ενέργεια, τη ναυτιλία και την παγκόσμια οικονομία.
Αν οι ΗΠΑ επιμείνουν στον ναυτικό έλεγχο και το Ιράν συνεχίσει να απαντά με απειλές ή επιθέσεις, η εκεχειρία μπορεί να καταρρεύσει μέσα σε λίγες ώρες. Και τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο ποιος ελέγχει τα Στενά. Θα είναι ποιος μπορεί να αποτρέψει μια περιφερειακή φωτιά από το να γίνει παγκόσμια κρίση.
Το Ορμούζ δεν είναι απλώς πέρασμα πλοίων. Είναι ο διακόπτης που, αν κατέβει, μπορεί να σκοτεινιάσει μισό πλανήτη.