Λειτουργικά υπεράριθμοι, εκπαιδευτικοί στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ και αποσπάσεις εντός Εύβοιας – Ποιοι προηγούνται στην κάλυψη των λειτουργικών κενών και τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι

Τη βασική διαδικασία που ακολουθείται για τις υπηρεσιακές μεταβολές των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Εύβοια παρουσιάζει ενημερωτικό υλικό των ΣΥΝΕΚ Εύβοιας, με την υπογραφή του Γιάννη Αλεξίου, αιρετού μέλους του ΠΥΣΔΕ Ευβοίας και του ΑΠΥΣΔΕ Στερεάς Ελλάδας.

Η διαδικασία δεν πραγματοποιείται με μία ενιαία τοποθέτηση όλων των εκπαιδευτικών. Υπάρχει συγκεκριμένη σειρά προτεραιότητας, η οποία αποσκοπεί αρχικά στη ρύθμιση των λειτουργικών υπεραριθμιών, στη συνέχεια στην τοποθέτηση όσων παραμένουν στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ και, τέλος, στην εξέταση των αιτήσεων απόσπασης.

Το ΠΥΣΔΕ είναι το αρμόδιο υπηρεσιακό συμβούλιο για μεταθέσεις, τοποθετήσεις και ρυθμίσεις υπεραριθμιών μέσα στην ίδια περιοχή μετάθεσης της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Τι είναι οργανικό και τι λειτουργικό κενό

Το οργανικό κενό αφορά μόνιμη θέση εκπαιδευτικού σε συγκεκριμένη σχολική μονάδα. Αντίθετα, το λειτουργικό κενό αφορά τις πραγματικές ώρες διδασκαλίας που πρέπει να καλυφθούν κατά το συγκεκριμένο σχολικό έτος.

Τα λειτουργικά κενά διαμορφώνονται ανάλογα με:

• τον αριθμό των μαθητών και των τμημάτων,
• τα ωρολόγια προγράμματα,
• τις αναθέσεις μαθημάτων ανά ειδικότητα,
• το υποχρεωτικό ωράριο των εκπαιδευτικών,
• τις άδειες και τις αποσπάσεις,
• τις εγκρίσεις ολιγομελών τμημάτων,
• τις μεταβολές που προκύπτουν μέχρι την έναρξη των μαθημάτων.

Επομένως, ένα σχολείο μπορεί να μην έχει οργανική θέση, αλλά να εμφανίζει λειτουργικό κενό για έναν χρόνο. Μπορεί επίσης να διαθέτει οργανικά τοποθετημένους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι όμως δεν συμπληρώνουν το ωράριό τους επειδή μειώθηκαν τα τμήματα ή οι διδακτικές ώρες της ειδικότητάς τους.

1. Ρύθμιση λειτουργικών υπεραριθμιών

Πρώτοι στη διαδικασία εξετάζονται οι λειτουργικά υπεράριθμοι εκπαιδευτικοί.

Λειτουργικά υπεράριθμος μπορεί να χαρακτηριστεί εκπαιδευτικός ο οποίος κατέχει οργανική θέση σε ένα σχολείο, αλλά, με βάση τα πραγματικά δεδομένα του νέου σχολικού έτους, δεν μπορεί να συμπληρώσει εκεί το υποχρεωτικό διδακτικό του ωράριο.

Το άρθρο 12 του Π.Δ. 100/1997, το οποίο συμπλήρωσε το άρθρο 14 του Π.Δ. 50/1996, προβλέπει την αναλογική εφαρμογή της διαδικασίας των υπεραριθμιών όταν εκπαιδευτικοί δεν καλύπτουν το υποχρεωτικό τους ωράριο στην οργανική τους θέση κατά την έναρξη του σχολικού έτους.

Πώς διαπιστώνεται η λειτουργική υπεραριθμία

Οι σχολικές μονάδες καταγράφουν τις διαθέσιμες ώρες κάθε κλάδου και ειδικότητας. Το ΠΥΣΔΕ εξετάζει τα στοιχεία και διαπιστώνει εάν προκύπτει πραγματικό πλεόνασμα ωρών ή αδυναμία συμπλήρωσης του ωραρίου ενός ή περισσότερων οργανικά ανηκόντων εκπαιδευτικών.

Η διάταξη του Προεδρικού Διατάγματος αναφέρεται γενικά στη μη συμπλήρωση του υποχρεωτικού ωραρίου. Σε εφαρμοστικές εγκυκλίους και σε ανακοινώσεις Διευθύνσεων Εκπαίδευσης χρησιμοποιείται συχνά ως πρακτικό όριο η ύπαρξη πλεονάσματος τουλάχιστον 12 ωρών Α΄ ανάθεσης. Η ακριβής εφαρμογή πρέπει κάθε φορά να προκύπτει από την επίσημη πρόσκληση και τους πίνακες του οικείου ΠΥΣΔΕ.

Ποιος εκπαιδευτικός χαρακτηρίζεται υπεράριθμος

Όταν διαπιστωθεί υπεραριθμία σε έναν κλάδο ή ειδικότητα, καλούνται οι οργανικά ανήκοντες εκπαιδευτικοί να δηλώσουν εάν επιθυμούν να χαρακτηριστούν υπεράριθμοι.

Η βασική σειρά που προβλέπεται είναι η ακόλουθη:

Από όσους επιθυμούν να χαρακτηριστούν υπεράριθμοι, επιλέγονται εκείνοι που διαθέτουν τις περισσότερες μονάδες μετάθεσης.

Όταν δεν υπάρχουν εθελοντές ή δεν επαρκούν, ως υπεράριθμος χαρακτηρίζεται εκείνος που τοποθετήθηκε οργανικά τελευταίος στη σχολική μονάδα.

Εάν περισσότεροι εκπαιδευτικοί τοποθετήθηκαν οργανικά το ίδιο σχολικό έτος, θεωρούνται ότι τοποθετήθηκαν ταυτόχρονα και υπεράριθμος χαρακτηρίζεται εκείνος με τις λιγότερες μονάδες μετάθεσης.

Τι συμβαίνει μετά τον χαρακτηρισμό

Οι λειτουργικά υπεράριθμοι προηγούνται στην κάλυψη των διαθέσιμων λειτουργικών κενών. Καλούνται να υποβάλουν δήλωση προτίμησης, αναφέροντας τα σχολεία στα οποία επιθυμούν να διατεθούν για ολόκληρο ή για μέρος του ωραρίου τους.

Ο εκπαιδευτικός δεν χάνει αυτομάτως την οργανική του θέση. Παραμένει οργανικά τοποθετημένος στο σχολείο του και μπορεί να διατεθεί σε άλλη σχολική μονάδα για τη συμπλήρωση των ωρών που δεν μπορεί να πραγματοποιήσει στο σχολείο της οργανικής του.

Παράδειγμα: Εκπαιδευτικός έχει υποχρεωτικό ωράριο 20 ωρών, αλλά στο σχολείο της οργανικής του υπάρχουν μόνο 10 ώρες της ειδικότητάς του. Μπορεί να διδάσκει τις 10 ώρες στο οργανικό του σχολείο και να διατεθεί για τις υπόλοιπες 10 ώρες σε άλλο σχολείο.

Η διάθεση για συμπλήρωση ωραρίου δεν είναι το ίδιο με την απόσπαση. Στη διάθεση ο εκπαιδευτικός κατά κανόνα διατηρεί ώρες και παρουσία στο οργανικό του σχολείο, ενώ η απόσπαση μπορεί να αφορά συνολική προσωρινή μετακίνησή του σε άλλη σχολική μονάδα.

2. Τοποθετήσεις εκπαιδευτικών στα λειτουργικά κενά

Αφού ολοκληρωθεί η ρύθμιση των λειτουργικών υπεραριθμιών, ακολουθεί η τοποθέτηση των εκπαιδευτικών που παραμένουν στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ.

Στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ μπορεί να βρίσκονται εκπαιδευτικοί οι οποίοι:

• δεν έχουν ακόμη οριστική οργανική τοποθέτηση,
• μετατέθηκαν στην περιοχή αλλά δεν κατέστη δυνατό να τοποθετηθούν σε οργανικό κενό,
• παραμένουν χωρίς συγκεκριμένη οργανική σχολική μονάδα,
• έχουν προσωρινή τοποθέτηση και πρέπει να επανατοποθετηθούν για το νέο σχολικό έτος.

Οι εκπαιδευτικοί αυτής της κατηγορίας τοποθετούνται στα λειτουργικά κενά μετά τους λειτουργικά υπεράριθμους και πριν από τους αποσπασμένους.

Η πρόσκληση του ΠΥΣΔΕ

Το ΠΥΣΔΕ οφείλει να ανακοινώσει:

• τα λειτουργικά κενά ανά σχολείο,
• τον κλάδο και την ειδικότητα,
• τον αριθμό των διαθέσιμων ωρών,
• την προθεσμία υποβολής αιτήσεων,
• τον τρόπο υποβολής της δήλωσης,
• τους πίνακες μοριοδότησης ή κατάταξης.

Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν δήλωση με τα σχολεία της προτίμησής τους. Στη συνέχεια το ΠΥΣΔΕ εξετάζει τις αιτήσεις με βάση τη σειρά κατάταξης και τις δηλωθείσες προτιμήσεις.

Ποια στοιχεία συνυπολογίζονται

Ανάλογα με το είδος της τοποθέτησης και την κατηγορία του εκπαιδευτικού, λαμβάνονται υπόψη οι μονάδες που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τις μεταθέσεις και τις τοποθετήσεις, όπως:

• η συνολική εκπαιδευτική υπηρεσία,
• οι συνθήκες διαβίωσης των σχολείων στα οποία έχει υπηρετήσει,
• οι οικογενειακοί λόγοι,
• η συνυπηρέτηση,
• η εντοπιότητα,
• οι ειδικές κατηγορίες,
• οι δηλώσεις προτίμησης.

Σε περίπτωση ισοβαθμίας κατά τις τοποθετήσεις μέσα στην ίδια περιοχή, εξετάζονται κατά σειρά η συνυπηρέτηση, η εντοπιότητα, οι οικογενειακοί λόγοι, η συνολική υπηρεσία και οι μονάδες δυσμενών συνθηκών.

Τι γίνεται όταν δεν δηλωθούν όλα τα κενά

Η μη δήλωση ενός σχολείου δεν σημαίνει πάντοτε ότι ο εκπαιδευτικός αποκλείεται από την τοποθέτηση εκεί. Εάν δεν τοποθετηθεί σε κάποια από τις προτιμήσεις του και εξακολουθούν να υπάρχουν λειτουργικά κενά, μπορεί να τοποθετηθεί προς το συμφέρον της υπηρεσίας.

Γι’ αυτό οι εκπαιδευτικοί πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά όλα τα ανακοινωμένα σχολεία και τις ώρες τους, ιδιαίτερα όταν ένα λειτουργικό κενό είναι μοιρασμένο σε δύο ή περισσότερες σχολικές μονάδες.

3. Αποσπάσεις εντός ΠΥΣΔΕ Εύβοιας

Μετά την τοποθέτηση των λειτουργικά υπεράριθμων και όσων βρίσκονται στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ, εξετάζονται τα λειτουργικά κενά που εξακολουθούν να παραμένουν.

Σε αυτά μπορεί να πραγματοποιηθούν αποσπάσεις εντός του ΠΥΣΔΕ Εύβοιας, δηλαδή προσωρινές μετακινήσεις εκπαιδευτικών από το σχολείο της οργανικής τους θέσης σε άλλο σχολείο της ίδιας Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Η απόσπαση:

• είναι προσωρινή και αφορά συγκεκριμένο σχολικό ή διδακτικό έτος,
• δεν αποτελεί μετάθεση,
• δεν αλλάζει την οργανική θέση του εκπαιδευτικού,
• πραγματοποιείται μόνο εφόσον εξακολουθεί να υπάρχει λειτουργικό κενό,
• εξετάζεται με βάση την αίτηση και τα νόμιμα κριτήρια.

Οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να προηγηθούν των οργανικά ανηκόντων εκπαιδευτικών που κρίθηκαν λειτουργικά υπεράριθμοι ή εκείνων που παραμένουν στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ. Η σειρά αυτή αποτυπώνεται και στις οδηγίες που εφαρμόζονται για τις τοποθετήσεις στα λειτουργικά κενά.

Οι αιτήσεις απόσπασης

Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν αίτηση απόσπασης εντός ΠΥΣΔΕ και δηλώνουν συγκεκριμένες σχολικές μονάδες. Εφόσον το ίδιο κενό ζητείται από περισσότερους εκπαιδευτικούς, εξετάζεται η μοριοδότησή τους.

Στα συνήθη κριτήρια των αποσπάσεων περιλαμβάνονται:

• η συνολική υπηρεσία,
• η συνυπηρέτηση,
• η εντοπιότητα,
• οι οικογενειακοί λόγοι,
• οι σοβαροί λόγοι υγείας,
• η υπαγωγή σε κατηγορία απόσπασης κατά προτεραιότητα.

Η μοριοδότηση της απόσπασης δεν ταυτίζεται πάντοτε με τη μοριοδότηση μετάθεσης, επειδή πρόκειται για διαφορετική υπηρεσιακή μεταβολή. Οι ακριβείς μονάδες και τα δικαιολογητικά ορίζονται στην αντίστοιχη εγκύκλιο και στην πρόσκληση του ΠΥΣΔΕ.

Η σειρά προτεραιότητας με απλά λόγια

Η βασική ακολουθία είναι:

Πρώτα: Ρυθμίζονται οι λειτουργικές υπεραριθμίες των οργανικά ανηκόντων εκπαιδευτικών.

Έπειτα: Τοποθετούνται στα λειτουργικά κενά οι εκπαιδευτικοί που παραμένουν στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ.

Στη συνέχεια: Εξετάζονται οι αποσπάσεις εντός ΠΥΣΔΕ και οι τοποθετήσεις των αποσπασμένων από άλλες περιοχές, σύμφωνα με τις αντίστοιχες κατηγορίες και τη μοριοδότησή τους.

Τελευταία: Τα κενά που εξακολουθούν να υφίστανται διατίθενται για κάλυψη με αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, σύμφωνα με την ειδική διαδικασία προσλήψεων.

Τι πρέπει να ελέγξουν οι εκπαιδευτικοί

Οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να ελέγχουν προσεκτικά:

Τους πίνακες λειτουργικών κενών και πλεονασμάτων, επειδή οι ώρες μπορεί να μεταβληθούν μετά την έγκριση τμημάτων.

Την κατηγορία στην οποία έχουν ενταχθεί: λειτουργικά υπεράριθμοι, στη διάθεση, αιτούντες απόσπαση ή αποσπασμένοι από άλλη περιοχή.

Τις μονάδες που τους έχουν υπολογιστεί και τα προσωπικά ή υπηρεσιακά στοιχεία που εμφανίζονται στους πίνακες.

Την προθεσμία δήλωσης σχολείων, διότι οι προθεσμίες είναι συνήθως σύντομες.

Το αποδεικτικό υποβολής της αίτησης και των δικαιολογητικών.

Τη δυνατότητα υποβολής ένστασης ή αίτησης διόρθωσης σε περίπτωση λανθασμένου υπολογισμού μορίων, παράλειψης δικαιολογητικού ή εσφαλμένης αποτύπωσης του υπηρεσιακού τους καθεστώτος.

Ο ρόλος της διαφάνειας

Η ορθή δημοσιοποίηση όλων των λειτουργικών κενών, των διαθέσιμων ωρών και των πινάκων κατάταξης αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια δίκαιη διαδικασία.

Η σειρά δεν μπορεί να παρακάμπτεται κατά περίπτωση. Οι λειτουργικά υπεράριθμοι προηγούνται επειδή διαθέτουν οργανική θέση στην περιοχή αλλά δεν μπορούν να συμπληρώσουν το ωράριό τους. Ακολουθούν οι εκπαιδευτικοί που βρίσκονται στη διάθεση και στη συνέχεια εξετάζονται οι αποσπάσεις.

Οποιαδήποτε μεταβολή των κενών πρέπει να αιτιολογείται από πραγματικά δεδομένα των σχολείων, όπως η έγκριση ή κατάργηση τμημάτων, η αλλαγή ωρολογίου προγράμματος, μια άδεια ή μια νέα υπηρεσιακή μεταβολή.

Με εκτίμηση
Ιωάννης Δ. Αλεξίου, Μαθηματικός BSc, MScΛογιστής BSc

Τακτικό Αιρετό Μέλος ΠΥΣΔΕ ΕΥΒΟΙΑΣ & του Α/θμιου Πειθαρχικού Συμβουλίου, Στερεάς Ελλάδας