Αυτό το φαινόμενο δεν είναι σπάνιο σε τοπικό επίπεδο. Συμβαίνει συχνά δήμοι ή περιφέρειες να χρηματοδοτούν τοπικά μέσα ενημέρωσης μέσω:
- Επίσημων διαφημίσεων (π.χ. ενημερωτικές καμπάνιες, ανακοινώσεις)
- Χορηγιών ή άλλων συμφωνιών προβολής
Αν οι διαδικασίες είναι νόμιμες και υπάρχει διαφάνεια (π.χ. μέσω διαγωνισμών ή δημόσιων αποφάσεων), τότε δεν τίθεται άμεσο νομικό ζήτημα, αλλά υπάρχει πάντα θέμα ηθικής και αντικειμενικότητας των ΜΜΕ. Όταν όμως η επιλογή γίνεται «φωτογραφικά» για συγκεκριμένα μέσα που στηρίζουν τη δημοτική αρχή, τότε εγείρονται ερωτήματα για:
Εξαγορά επιρροής
Περιορισμό της πολυφωνίας
Ανισότητα μεταξύ ΜΜΕ
Αν γνωρίζεις ονόματα ή συγκεκριμένα ποσά, μπορώ να σε βοηθήσω να το δούμε πιο αναλυτικά (με δημοσιευμένα στοιχεία αν υπάρχουν).
Στη Λάρισα: «Βουλευτής κάνει μήνυση σε δημοσιογράφο για εκβιασμό»
Αυτό είναι πιο σοβαρή υπόθεση, ειδικά αν αφορά:
- Καταγγελία για εκβιασμό (δημοσιογράφος που ζητά χρήματα ή άλλα ανταλλάγματα για να «θάψει» ή να «προωθήσει» θέματα)
- Πολιτική παρέμβαση στη δημοσιογραφία, αν η μήνυση είναι αβάσιμη και γίνεται για εκφοβισμό
Οι υποθέσεις τέτοιου τύπου καταλήγουν συχνά στα δικαστήρια και:
Αν αποδειχθεί εκβιασμός, ο δημοσιογράφος αντιμετωπίζει βαριές ποινές
Αν η μήνυση είναι ψευδής ή καταχρηστική, ο βουλευτής εκτίθεται πολιτικά
Συνδυασμός των δύο υποθέσεων: Πώς “δένουν” μεταξύ τους
- Δήμοι που χρηματοδοτούν “φιλικά” ΜΜΕ
Ένα μέρος των τοπικών site ή εφημερίδων ζουν οικονομικά από τις δημοτικές καμπάνιες.
Όταν παίρνεις χρήματα από τον Δήμο, δύσκολα θα κάνεις σκληρή κριτική στη Δημοτική Αρχή.
Έτσι ελέγχεται ή «μαλακώνει» η ενημέρωση προς τους πολίτες. - Δημοσιογράφοι που κατηγορούνται για εκβιασμό πολιτικών
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου δημοσιογράφοι απειλούν ότι θα βγάλουν αρνητικά ρεπορτάζ αν δεν πάρουν χρήματα ή ανταλλάγματα.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου πολιτικοί κάνουν ψευδείς μηνύσεις για «εκβιασμό», απλώς για να φιμώσουν ενοχλητικούς δημοσιογράφους.
Κοινή Ρίζα: Εξάρτηση και Διαπλοκή
Και στις δύο περιπτώσεις, το κεντρικό ζήτημα είναι η:
Εξάρτηση των ΜΜΕ από πολιτικά/δημόσια κονδύλια
Ανταλλαγή ευνοϊκής κάλυψης με οικονομικά ή πολιτικά οφέλη
Πίεση ή εκφοβισμός της αντίθετης πλευράς
Πώς το βλέπει ο πολίτης;
- Δεν ξέρει τι είναι αλήθεια και τι είναι «πληρωμένη είδηση»
- Χάνεται η εμπιστοσύνη στη δημοσιογραφία και στη δικαιοσύνη
- Δημιουργείται μια τοξική εικόνα όπου όλοι «εκβιάζουν» ή «εξαγοράζονται»
Αν το δεις συνολικά:
- Στη Χαλκίδα τα τοπικά ΜΜΕ ίσως έχουν μπει σε «προστατευτική ομπρέλα» του Δήμου με αντάλλαγμα διαφήμιση.
- Στη Λάρισα έχουμε πιθανό πόλεμο δημοσιογράφου-πολιτικού, που ίσως σχετίζεται με πίεση για χειρισμό της πληροφόρησης.
- Και τα δύο περιστατικά φωτίζουν την ίδια παθογένεια: Αδιαφανείς σχέσεις πολιτικής και ενημέρωσης.
| Θεματικό Άξονα | Περιγραφή |
|---|
| Εξάρτηση ΜΜΕ από εξωτερική χρηματοδότηση | Στη Χαλκίδα: έχουμε τεκμηριωμένη πληροφορία μέχρι τώρα. Στη Λάρισα/Βόλο: ο δημοσιογράφος έχει ισχυρή τοπική επιρροή, δείχνοντας ότι τα μέσα του μπορεί να έχουν κάποια οικονομική βάση. |
| Πίεση και εκβιασμός | Στη Χαλκίδα: υποψίες για καθοδήγηση, «εξαγορά» της θετικής κάλυψης χωρίς χειροπιαστό νομικό πλαίσιο. Στη Λάρισα/Βόλο: έχουμε σαφή καταγγελία εκβιασμού – οικονομική απαίτηση με απειλή δυσφήμισης. |
| Ηθικά και νομικά ζητήματα | Στη Χαλκίδα: α ναποδεικτεί «φωτογραφική» ή αδιαφανής η χρηματοδότηση, κινδυνεύει η πολυφωνία και η αξιοπιστία των ΜΜΕ. Στη Λάρισα/Βόλο: εάν αποδειχθεί ο εκβιασμός, πρόκειται για ποινικό αδίκημα και αποκαλύφθηκε μέσα από θεσμική αντίδραση. |
| Δημόσια εικόνα και εμπιστοσύνη | Και στις δύο περιπτώσεις πλήττεται η εμπιστοσύνη του κοινού στη δημοσιογραφία και στους θεσμούς, διότι δημιουργείται η εντύπωση ότι τα ΜΜΕ είτε ελέγχονται είτε ελέγχουν, με αντάλλαγμα ή πίεση. |