Η υπόθεση της Σοφίας Χρηστίδου δεν είναι μια «λυπηρή εξαίρεση». Είναι η ανατριχιαστική επιβεβαίωση ότι μέσα στα σχολεία έχει στηθεί εδώ και καιρό ένα καθεστώς φόβου, βίας και θεσμικής εγκατάλειψης, όπου ο εκπαιδευτικός δεν διδάσκει πια· επιβιώνει.
Μαχαίρια σε σχολικές τσάντες, γροθιές σε διευθυντές, απειλές σε καθηγητές, βίντεο διαπόμπευσης στα social, γονείς που εισβάλλουν σαν τιμωροί και μια Πολιτεία που ξυπνά μόνο όταν η σαπίλα γίνει πρωτοσέλιδο. Αυτή δεν είναι «κρίση πειθαρχίας». Είναι η πλήρης αποσύνθεση της σχολικής ζωής.
Ο δάσκαλος δεν κάνει μάθημα — μπαίνει σε εμπόλεμη ζώνη
Ας σταματήσουν επιτέλους τα ψέματα. Σε όλο και περισσότερα σχολεία, ο εκπαιδευτικός δεν μπαίνει σε τάξη αλλά σε ναρκοπέδιο. Μετρά απειλές, προσβολές, εκρήξεις, τραμπουκισμούς, βίντεο εξευτελισμού και φθορές περιουσίας. Για μια παρατήρηση, για μια απουσία, για έναν βαθμό, μπορεί να βρεθεί στο νοσοκομείο, στο αστυνομικό τμήμα ή στο στόχαστρο μιας οργανωμένης σχολικής συμμορίας.
Και το πιο χυδαίο; Ότι όλη αυτή η αθλιότητα βαφτίζεται συχνά «νεανική αντίδραση», «δύσκολη ηλικία», «έλλειψη διαχείρισης». Όχι. Όταν ο μαθητής απειλεί, χτυπά, εκβιάζει και διαπομπεύει, δεν έχουμε “αταξία”. Έχουμε ωμή βία και κοινωνική εκβαρβάρωση μέσα στο ίδιο το σχολείο.
Γονείς-προστάτες της ασυδοσίας, κράτος-χορηγός της ατιμωρησίας
Το πρόβλημα δεν τελειώνει στην τάξη. Συχνά ξεκινά από το σπίτι και γιγαντώνεται από την ανυπαρξία του κράτους. Γονείς που καλύπτουν τα πάντα, που μετατρέπουν το παιδί τους σε μικρό ανεξέλεγκτο ηγεμόνα, που απειλούν, μηνύουν, ουρλιάζουν, επιτίθενται, απαιτούν να μη θιγεί η “ψυχολογία” του παιδιού τους, ακόμα κι όταν αυτό έχει τσαλαπατήσει κάθε έννοια κανόνα.
Κι απέναντι σε αυτή τη σαπίλα, τι αντιπαραθέτει η Πολιτεία; Δηλώσεις, επιτροπές, “καταγραφές”, αργοκίνητους μηχανισμούς και ευχές. Ο εκπαιδευτικός μένει εκτεθειμένος, ο διευθυντής φοβάται, το σχολείο σιωπά για να μη “στιγματιστεί” και η ατιμωρησία γίνεται το πιο επικίνδυνο μάθημα που διδάσκεται καθημερινά στους μαθητές: ότι μπορείς να τα κάνεις όλα και να μη συμβεί τίποτα.
Το TikTok της χυδαιότητας και η δολοφονία του κύρους του σχολείου
Κάποτε η προσβολή στον καθηγητή τελείωνε στο προαύλιο. Σήμερα μοντάρεται, ανεβαίνει, διακινείται, γελοιοποιεί, διασύρει, μένει για πάντα. Η ψηφιακή διαπόμπευση έχει γίνει μέρος της σχολικής κουλτούρας. Ο εκπαιδευτικός δεν αμφισβητείται απλώς — ξεγυμνώνεται δημόσια, χλευάζεται, αποδομείται ως πρόσωπο, ως λειτουργός, ως άνθρωπος.
Κι έτσι το σχολείο παύει να είναι χώρος μάθησης και γίνεται σκηνή μικροεγκληματικής επίδειξης. Όποιος ουρλιάζει πιο χυδαία, απειλεί πιο ωμά, τραβά το πιο εξευτελιστικό βίντεο, κερδίζει “πόντους”. Αυτό δεν είναι πρόοδος, ούτε “έκφραση της νέας γενιάς”. Είναι η νίκη της χυδαιότητας πάνω στην παιδεία και η κατάρρευση κάθε ίχνους συλλογικού ορίου.
Αν ένα κράτος δεν μπορεί να προστατεύσει τον δάσκαλο μέσα στη σχολική αίθουσα, τότε δεν έχει αποτύχει μόνο στην εκπαίδευση — έχει αποτύχει στον ίδιο του τον πολιτισμό. Και αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τα σχολεία-ζούγκλα σαν “μεμονωμένα περιστατικά”, τότε πολύ σύντομα δεν θα ψάχνουμε πώς χάθηκε το κύρος του εκπαιδευτικού. Θα μετράμε τα συντρίμμια μιας κοινωνίας που έμαθε στα παιδιά της πως ο φόβος είναι δύναμη, η βία είναι δικαίωμα και η ατιμωρησία είναι κανονικότητα.