Νέα δεδομένα φαίνεται να διαμορφώνονται στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να ζήτησε προσωπικά από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου να προχωρήσει σε σταδιακή αναδιάταξη των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων από τη Συρία και τον νότιο Λίβανο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, η σχετική παρέμβαση έγινε κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας των δύο ηγετών, με τον Αμερικανό πρόεδρο να εκφράζει την ανησυχία του ότι η παρατεταμένη παρουσία των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF) στα δύο μέτωπα αυξάνει τον κίνδυνο νέας περιφερειακής ανάφλεξης.
«Δεν σας θέλουν εκεί»
Αμερικανός αξιωματούχος που επικαλείται το Axios ανέφερε ότι ο Τραμπ ήταν ιδιαίτερα σαφής απέναντι στον Νετανιάχου.
«Δεν σας θέλουν εκεί. Πρέπει να αναδιατάξετε τις δυνάμεις σας», φέρεται να είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία του ισραηλινού στρατού στη νότια Συρία προκαλεί συνεχείς εντάσεις με τον τοπικό πληθυσμό και αυξάνει τον κίνδυνο νέων συγκρούσεων.
Το ίδιο μήνυμα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μεταφέρθηκε και για τον νότιο Λίβανο.
Ο Νετανιάχου επιμένει στις «ζώνες ασφαλείας»
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού απάντησε ότι η θέση της ισραηλινής κυβέρνησης παραμένει αμετάβλητη.
Ο Νετανιάχου υπογράμμισε ότι το Ισραήλ θεωρεί αναγκαία τη διατήρηση ζωνών ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων, προκειμένου να αποτραπεί μια νέα επίθεση αντίστοιχη με εκείνη της 7ης Οκτωβρίου.
Στην ισραηλινή κυβέρνηση υπάρχουν, μάλιστα, στελέχη που υποστηρίζουν τη μακροχρόνια διατήρηση του στρατιωτικού ελέγχου στις περιοχές αυτές, ενώ ορισμένοι τάσσονται ακόμη και υπέρ της δημιουργίας νέων εβραϊκών οικισμών.
Εκλογές και πολιτική επιβίωση
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία.
Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου βρίσκεται λίγους μήνες πριν από εκλογές που θεωρούνται κρίσιμες τόσο για την πολιτική του επιβίωση όσο και για τη δικαστική του θέση, καθώς αντιμετωπίζει σοβαρές υποθέσεις διαφθοράς.
Αναλυτές εκτιμούν ότι δύσκολα θα προχωρήσει σε σημαντικές στρατιωτικές υποχωρήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να ερμηνευθούν από το εσωτερικό του ακροατήριο ως ένδειξη αδυναμίας.
Η νέα αμερικανική στρατηγική
Η τηλεφωνική επικοινωνία πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας, Αχμέντ αλ Σαράα, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον επιχείρησε επί μήνες να διαμορφώσει μια νέα συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, η οποία θα προέβλεπε σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από περιοχές που κατέλαβαν μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.
Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές προσέκρουσαν στην άρνηση της κυβέρνησης Νετανιάχου να προχωρήσει στις απαιτούμενες παραχωρήσεις.
Ένταση στη Συρία και εκκρεμότητες στον Λίβανο
Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν σημειωθεί επανειλημμένες συγκρούσεις στη νότια Συρία, με κατοίκους να διαμαρτύρονται για την παρουσία των ισραηλινών στρατευμάτων και να έρχονται αντιμέτωποι με δυνάμεις των IDF.
Παράλληλα, στη Ρώμη πραγματοποιήθηκαν επαφές Αμερικανών διαμεσολαβητών με Ισραηλινούς και Λιβανέζους αξιωματούχους για την εφαρμογή της πρόσφατης συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ των δύο χωρών.
Η συμφωνία προβλέπει την αποχώρηση του Ισραήλ από δύο πιλοτικές ζώνες στον νότιο Λίβανο και την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού στις περιοχές αυτές.
Μέχρι στιγμής, όμως, η αποχώρηση δεν έχει πραγματοποιηθεί.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι απαιτείται πρώτα να διασφαλιστεί η πλήρης απομάκρυνση των υποδομών και του οπλισμού της Χεζμπολάχ, ενώ η κυβέρνηση του Λιβάνου ζητά άμεσο χρονοδιάγραμμα αποχώρησης και θεωρεί ότι την αξιολόγηση της κατάστασης θα πρέπει να αναλάβουν οι αμερικανικές δυνάμεις.
Οι ισορροπίες αλλάζουν
Η παρέμβαση Τραμπ δείχνει ότι, παρά τη διαχρονικά στενή συμμαχία ΗΠΑ–Ισραήλ, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τα μέτωπα έντασης στη Μέση Ανατολή και να αποτρέψει μια νέα ευρύτερη στρατιωτική σύγκρουση.
Το ερώτημα πλέον είναι αν ο Νετανιάχου θα ανταποκριθεί στις αμερικανικές πιέσεις ή αν οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες στο Ισραήλ θα οδηγήσουν σε συνέχιση της σημερινής στρατηγικής, με διατήρηση των στρατιωτικών δυνάμεων σε Συρία και Λίβανο.