Η εξαγγελία του 2021 είχε ορίζοντα ολοκλήρωσης πέντε ετών. Τον Οκτώβριο του 2026 η πόλη εξακολουθεί να περιμένει τη μεταφορά, ενώ παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για το οικόπεδο, τις εγκρίσεις και τη δημοπράτηση.
Υπάρχουν υποσχέσεις που δοκιμάζονται από τις δυσκολίες ενός έργου. Και υπάρχουν υποσχέσεις που, όταν συμπληρώνεται ο χρόνος υλοποίησής τους, εκθέτουν εκείνους που τις παρουσίασαν ως δρομολογημένη πραγματικότητα. Η μετεγκατάσταση των Φυλακών Χαλκίδας απαιτεί πλέον δημόσιο απολογισμό, με ημερομηνίες, αποφάσεις και ονομαστική ανάληψη ευθύνης.
Στις 7 Οκτωβρίου 2021, η τότε γενική γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής Σοφία Νικολάου ανακοίνωνε ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα ολοκληρωνόταν το νέο Κατάστημα Κράτησης Χαλκίδας. Η εξαγγελία ήταν συγκεκριμένη: 1.000 θέσεις για κρατούμενους για οικονομικά αδικήματα, έκταση 80 στρεμμάτων στο παλιό πεδίο βολής και αξιοποίηση των 9 στρεμμάτων των σημερινών φυλακών προς όφελος των πολιτών.
Σήμερα, 17 Οκτωβρίου 2026, η πενταετία έχει συμπληρωθεί. Οι φυλακές εξακολουθούσαν να λειτουργούν στις παλιές εγκαταστάσεις, σύμφωνα και με την πρόσφατη αναφορά της 27ης Σεπτεμβρίου για επίσκεψη της Θεοδώρας Ακριώτου. Η μεταφορά παρουσιαζόταν ακόμη ως εκκρεμότητα χρόνων. Στην έρευνα των διαθέσιμων δημόσιων στοιχείων δεν εντοπίστηκε νεότερη προκήρυξη κατασκευής, υπογεγραμμένη εργολαβική σύμβαση ή δεσμευτική ημερομηνία λειτουργίας του νέου καταστήματος.
Αυτή η απόσταση ανάμεσα στην εξαγγελία και στη σημερινή εικόνα απαιτεί εξήγηση.
Τον Απρίλιο του 2024 ανακοινώθηκε θετική γνωμοδότηση του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων για την εκπόνηση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου. Οι αρχαιολογικές διερευνήσεις είχαν επιτρέψει ένα αναγκαίο βήμα προετοιμασίας. Η σημασία του ήταν υπαρκτή, αλλά περιορισμένη: η γνωμοδότηση δεν ισοδυναμούσε με ολοκληρωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό ούτε με έναρξη κατασκευής.
Το 2025, επίσημη απάντηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος προς τη Βουλή διευκρίνιζε ότι η μετεγκατάσταση και η αδειοδότηση προϋπέθεταν την ολοκλήρωση και έγκριση του τοπικού ή ειδικού σχεδιασμού. Για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο αναφερόταν τότε ορίζοντας ολοκλήρωσης η 30ή Απριλίου 2026. Για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, η πρόοδος συνδεόταν με την πληρότητα και την ωριμότητα του φακέλου.
Και τον Φεβρουάριο του 2026, δημοσιεύματα για παρέμβαση του Θανάση Ζεμπίλη στη Βουλή κατέγραφαν ότι το προτεινόμενο οικόπεδο παρέμενε μη οικοδομήσιμο με το υφιστάμενο πολεοδομικό καθεστώς. Γινόταν επίσης αναφορά σε δυσκολίες παραχώρησης του ακινήτου από το ΤΕΘΑ.
Εδώ βρίσκεται το ερώτημα που οφείλει να απαντήσει η κυβέρνηση: με ποια τεχνική και διοικητική τεκμηρίωση ανακοινώθηκε το 2021 ολοκλήρωση μέσα σε πέντε χρόνια, όταν το 2026 εξακολουθούσαν να καταγράφονται εμπόδια στην ίδια τη δυνατότητα αξιοποίησης του χώρου;
Ποια προβλήματα ήταν γνωστά όταν δόθηκε η υπόσχεση; Ποια προέκυψαν αργότερα; Ποια υπηρεσία ανέλαβε να τα λύσει και με ποια προθεσμία; Πότε ενημερώθηκε επισήμως η Χαλκίδα ότι ο αρχικός χρονικός ορίζοντας δεν μπορούσε να τηρηθεί;
Η πολεοδομική εκκρεμότητα είναι συγκεκριμένο διοικητικό ζήτημα. Χρειάζεται συγκεκριμένη διαχείριση και ελέγξιμο χρόνο επίλυσης. Η επίκλησή της, έπειτα από χρόνια ανακοινώσεων, επιβάλλει λογοδοσία για όσα έγιναν και για όσα καθυστέρησαν.
Η ευθύνη της κεντρικής διοίκησης είναι να παρουσιάσει τον πλήρη φάκελο του έργου. Η ευθύνη των κυβερνητικών εκπροσώπων είναι να εξηγήσουν την απόσταση ανάμεσα στις δεσμεύσεις και στο αποτέλεσμα. Ο Δήμος Χαλκιδέων και οι τοπικοί θεσμικοί παράγοντες οφείλουν να απαιτήσουν αυτές τις απαντήσεις δημόσια, με συγκεκριμένα αιτήματα και παρακολούθηση της προόδου.
Το ζήτημα αφορά ανθρώπους και μια ολόκληρη πόλη. Αφορά τις συνθήκες κράτησης, την καθημερινότητα και την ασφάλεια των εργαζομένων, τη λειτουργία ενός σωφρονιστικού καταστήματος μέσα στον αστικό ιστό. Αφορά επίσης έναν χώρο εννέα στρεμμάτων, του οποίου η απόδοση στους πολίτες είχε συνδεθεί με τη μεταφορά.
Η Χαλκίδα δικαιούται να γνωρίζει αν έχει ολοκληρωθεί η παραχώρηση του νέου χώρου, ποιες πολεοδομικές εγκρίσεις υπάρχουν, ποια χρηματοδότηση έχει δεσμευτεί και πότε προβλέπεται η δημοπράτηση. Αν ο αρχικός σχεδιασμός έχει αλλάξει, χρειάζεται δημόσια παρουσίαση της αλλαγής. Αν έχει μπλοκάρει, χρειάζεται σχέδιο απεμπλοκής με υπεύθυνο φορέα και προθεσμίες.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν οριστική ακύρωση του έργου. Τεκμηριώνουν όμως μια υπόσχεση της οποίας ο χρονικός ορίζοντας συμπληρώθηκε χωρίς την εξαγγελθείσα μεταφορά.
Η αξιοπιστία θα κριθεί στις πράξεις που μπορούν να ελεγχθούν: εγκρίσεις, χρηματοδότηση, διαγωνισμός, σύμβαση, εργοτάξιο.
Η πενταετία πέρασε. Η υποχρέωση λογοδοσίας παραμένει.