Η σύμβαση που υπέγραψε η Έλενα Βάκα περιλαμβάνεται στις προμήθειες οκτώ δήμων που φέρεται να εξετάζονται – Η διερεύνηση δεν αποδεικνύει ενοχή, επιβάλλει όμως πλήρη διαφάνεια
Τα πολυκέντρα ανταποδοτικής ανακύκλωσης παρουσιάστηκαν στη Χαλκίδα ως μια μεγάλη περιβαλλοντική κατάκτηση. Εγκαινιάστηκαν, διαφημίστηκαν και τοποθετήθηκαν σε κεντρικά σημεία, πλατείες, πάρκα και κοντά σε σχολεία.
Σήμερα, όμως, το αφήγημα της «πράσινης επιτυχίας» συναντά ένα πολύ πιο δύσκολο κεφάλαιο: εκείνο των συμβάσεων, του πραγματικού κόστους και της εισαγγελικής διερεύνησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η προσοχή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στρέφεται στις δέκα συμβάσεις μέσω των οποίων οκτώ δήμοι απέκτησαν συνολικά 181 πολυκέντρα ανακύκλωσης από την ΤΕΧΑΝ, με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 66 εκατ. ευρώ.
Ανάμεσα στους οκτώ δήμους βρίσκεται και ο Δήμος Χαλκιδέων.
Η σύμβαση των 4.811.820 ευρώ
Ο Δήμος Χαλκιδέων απέκτησε 13 πολυκέντρα. Η αρχική προμήθεια είχε προϋπολογισμό 4.836.000 ευρώ, ενώ η εκτελεστική σύμβαση έκλεισε στα 4.811.820 ευρώ.
Η σύμβαση υπογράφηκε στις 31 Ιουλίου 2024 από τη δήμαρχο Χαλκιδέων Έλενα Βάκα και την ανάδοχο εταιρεία.
Τα πολυκέντρα περιγράφηκαν ως προκατασκευασμένες εγκαταστάσεις περίπου 30 τετραγωνικών μέτρων, εξοπλισμένες με αυτόματα μηχανήματα για πλαστικό, μέταλλο και γυαλί, κάδο για χαρτί, οθόνες, σαρωτές γραμμωτού κώδικα και σύστημα έκδοσης ανταποδοτικών κουπονιών.
Στη Χαλκίδα εγκαταστάθηκαν εννέα πολυκέντρα και ακόμη τέσσερα σε Νέα Αρτάκη, Βασιλικό, Βαθύ Αυλίδας και Δροσιά.
Περίπου 370.000 ευρώ για κάθε πολυκέντρο
Η απλή διαίρεση του συνολικού συμβατικού ποσού με τα 13 πολυκέντρα δίνει περίπου 370.000 ευρώ ανά εγκατάσταση.
Το ποσό μπορεί να περιλαμβάνει το σύνολο του εξοπλισμού και των προβλεπόμενων υπηρεσιών, παραμένει όμως αρκετά υψηλό ώστε να απαιτεί πλήρη και δημόσια τεκμηρίωση.
Κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι επειδή μία σύμβαση βρίσκεται στο ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έχει αποδειχθεί παρανομία. Αυτό θα ήταν αυθαίρετο.
Μπορεί, όμως, να απαιτήσει απαντήσεις.
Πόσες εταιρείες συμμετείχαν πραγματικά στον διαγωνισμό του Δήμου Χαλκιδέων; Πώς τεκμηριώθηκε το κόστος των μηχανημάτων; Ποιες συγκριτικές τιμές υπήρχαν στην ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά; Τι ακριβώς περιλαμβάνεται στο ποσό των 4,8 εκατ. ευρώ; Υπήρξαν διαφορετικές τεχνικές προτάσεις, παρατηρήσεις ή ενστάσεις;
Και, κυρίως, ποιο είναι σήμερα το πραγματικό και μετρήσιμο αποτέλεσμα;
Πόσο ανακύκλωσαν και πόσο κόστισε η λειτουργία τους;
Οι δημότες δικαιούνται να γνωρίζουν:
- Πόσοι τόνοι ή πόσες συσκευασίες συγκεντρώθηκαν από τα 13 πολυκέντρα;
- Πόσα ανταποδοτικά κουπόνια εκδόθηκαν και ποια ήταν η συνολική αξία τους;
- Πόσες ημέρες παρέμεινε εκτός λειτουργίας κάθε μηχάνημα;
- Ποιο είναι το ετήσιο κόστος στελέχωσης, φύλαξης, συντήρησης και μεταφοράς των υλικών;
- Ποιος πληρώνει σήμερα τη λειτουργία και ποιος θα την πληρώνει μετά τη λήξη των συμβατικών υποχρεώσεων;
- Ποια ήταν η πραγματική συμβολή τους στη μείωση των απορριμμάτων που καταλήγουν σε ταφή;
Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η ανακύκλωση κινδυνεύει να μείνει μια ακριβοπληρωμένη βιτρίνα. Ένα πράσινο περίβλημα γύρω από μηχανήματα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.
Καταργήθηκε και η πολεοδομική εξαίρεση
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η πρόσφατη κατάργηση της ρύθμισης που επέτρεπε την τοποθέτηση ανάλογων πολυκέντρων σε δημόσιους χώρους χωρίς τους συνηθισμένους περιορισμούς της πολεοδομικής νομοθεσίας και χωρίς οικοδομική άδεια.
Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι ήδη εγκατεστημένες κατασκευές είναι παράνομες.
Δημιουργεί, ωστόσο, ένα πρόσθετο ερώτημα: με ποιο ακριβώς καθεστώς τοποθετήθηκε κάθε εγκατάσταση στον Δήμο Χαλκιδέων και ποια έγγραφα νομιμότητας διαθέτει;
Η απάντηση της εταιρείας
Η ΤΕΧΑΝ απορρίπτει ως ψευδείς και συκοφαντικές τις αιτιάσεις που έχουν διατυπωθεί και συνδέει τον κύκλο των αποκαλύψεων με επιχειρηματικό ανταγωνισμό γύρω από τους νέους διαγωνισμούς για το σύστημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών.
Η θέση της εταιρείας πρέπει να καταγραφεί, όπως πρέπει να αναμένονται και τα αποτελέσματα οποιασδήποτε θεσμικής διερεύνησης.
Αυτό, όμως, δεν απαλλάσσει τον Δήμο Χαλκιδέων από τη δική του υποχρέωση.
Η Έλενα Βάκα υπέγραψε τη σύμβαση ως δήμαρχος. Η υπογραφή δεν αποτελεί απόδειξη ευθύνης, αποτελεί όμως αδιαμφισβήτητη θεσμική αρμοδιότητα. Και αυτή συνοδεύεται από την υποχρέωση να δοθούν στη δημοσιότητα ολόκληρος ο φάκελος της προμήθειας, οι τεχνικές προδιαγραφές, η αξιολόγηση των προσφορών, οι πληρωμές και τα πραγματικά αποτελέσματα λειτουργίας.
Η ανακύκλωση είναι δημόσιο αγαθό. Δεν είναι επικοινωνιακή ασπίδα ούτε λευκή επιταγή εκατομμυρίων.
Οι δημότες δεν χρωστούν τυφλή εμπιστοσύνη σε καμία διοίκηση. Η διοίκηση χρωστά αποδείξεις στους δημότες.