Δημόσιο χρήμα, δεσμεύσεις για προσωπικό και λειτουργία, καταγγελίες για εγκαταστάσεις χωρίς εξυπηρέτηση. Η Δημοτική Αρχή και η ΤΕΧΑΝ οφείλουν συγκεκριμένες απαντήσεις.
Στη Χαλκίδα, η συζήτηση για τα 13 «σπιτάκια» ανακύκλωσης έχει ξεπεράσει προ πολλού τις κορδέλες, τις φωτογραφίες και τις διακηρύξεις περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Υπάρχει μια σύμβαση 4.811.820 ευρώ. Και υπάρχει ένα απολύτως συγκεκριμένο ερώτημα: ποια υπηρεσία απολαμβάνουν οι δημότες για αυτό το ποσό;
Η δημόσια δαπάνη δεν δικαιώνεται επειδή τοποθετήθηκαν κατασκευές στις πλατείες. Δικαιώνεται όταν οι εγκαταστάσεις λειτουργούν, όταν οι πολίτες εξυπηρετούνται και όταν η ανακύκλωση αποδίδει μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Στην παρέμβασή της στις 22 Οκτωβρίου, η επικεφαλής της «Νέας Πόλης», Άννα Παππά, επικαλείται αναφορές δημοτών για κουπόνια που δεν γίνονται πλέον δεκτά και για απουσία προσωπικού από εγκαταστάσεις, έξω από τις οποίες αφήνονται ανακυκλώσιμα υλικά. Οι καταγγελίες αυτές απαιτούν έλεγχο ανά σημείο και συγκεκριμένη απάντηση.
Γιατί εδώ υπάρχουν δημόσιες δεσμεύσεις με ημερομηνίες και περιεχόμενο.
Τον Οκτώβριο του 2024, ο Δήμος ανακοίνωνε λειτουργία από Δευτέρα έως Σάββατο, συγκεκριμένο ωράριο, παρουσία υπαλλήλου και ανταπόδοση μέσω κουπονιών. Παρουσίαζε μια οργανωμένη υπηρεσία προς τον πολίτη.
Στις 31 Ιουλίου 2026, η Δημοτική Αρχή υποστήριζε ότι το συνολικό τίμημα καλύπτει και τη λειτουργία, τις αμοιβές προσωπικού και την υλικοτεχνική υποστήριξη. Διαβεβαίωνε ότι η ανάδοχος εταιρεία έχει υποχρέωση λειτουργίας έως τον Απρίλιο του 2028 και προανήγγελλε νόμιμες ενέργειες εάν παραβιαστούν οι συμβατικές υποχρεώσεις.
Επομένως, η απάντηση σήμερα δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια γενική διαβεβαίωση ότι «το παρακολουθούμε».
Ποια σημεία λειτουργούν; Ποια παρουσιάζουν προβλήματα; Πότε καταγράφηκαν; Πότε ενημερώθηκε η εταιρεία; Τι αποκαταστάθηκε; Ποιος έλεγξε ότι οι υποχρεώσεις τηρούνται;
Η εξέταση των τευχών του διαγωνισμού αναδεικνύει ένα στοιχείο που κάνει αυτά τα ερωτήματα ακόμη πιο πιεστικά: προβλεπόταν πρόσβαση του Δήμου σε λογισμικό παρακολούθησης βλαβών και συλλεγόμενων υλικών. Προβλέπονταν επίσης ηλεκτρονικές καταγραφές και ειδοποιήσεις προβλημάτων, καθώς και προθεσμίες ανταπόκρισης και αποκατάστασης μετά την έγγραφη αναγγελία βλάβης.
Υπήρχε, δηλαδή, πρόβλεψη για έλεγχο με δεδομένα.
Παραδόθηκε το σύστημα στον Δήμο; Χρησιμοποιείται; Και τι δείχνει;
Εάν λειτουργεί, να παρουσιαστούν τα στοιχεία. Εάν δεν παραδόθηκε, να εξηγηθεί γιατί. Εάν παραδόθηκε αλλά δεν αξιοποιείται, να αναζητηθεί ποιος είχε την αρμοδιότητα παρακολούθησης και πώς την άσκησε.
Η λογοδοσία αρχίζει εκεί όπου τελειώνουν οι αόριστες απαντήσεις.
Και η ΤΕΧΑΝ οφείλει τη δική της εξήγηση. Είναι η ανάδοχος που υπέγραψε τη σύμβαση με τον Δήμο στις 31 Ιουλίου 2024. Το συμφωνητικό καταγράφει τίμημα 298.500 ευρώ ανά πολυκέντρο χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή 370.140 ευρώ με ΦΠΑ.
Ποια ακριβώς υποστήριξη παρέχει σήμερα στη Χαλκίδα; Πώς εξασφαλίζεται η στελέχωση; Πώς αντιμετωπίζονται οι βλάβες; Τι συμβαίνει με την εξαργύρωση των κουπονιών;
Αυτά είναι ερωτήματα για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης σύμβασης. Απαιτούν απαντήσεις για τις εγκαταστάσεις της Χαλκίδας, με ημερομηνίες, ενέργειες και αποτελέσματα.
Στο μεταξύ, δημοσιεύματα κατονομάζουν τη Χαλκίδα μεταξύ οκτώ δήμων των οποίων οι συμβάσεις για πολυκέντρα ανακύκλωσης εξετάζονται στο πλαίσιο διεύρυνσης της έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η αναφορά αυτή αυξάνει την ανάγκη διαφάνειας. Δεν αποτελεί απόδειξη ενοχής ούτε τεκμήριο ότι συγκεκριμένα πρόσωπα έχουν καταστεί κατηγορούμενοι.
Η ΤΕΧΑΝ απορρίπτει τις καταγγελίες περί παρατυπιών και υπερκοστολόγησης, επικαλούμενη δικαστικά και ελεγκτικά στοιχεία. Η θέση της καταγράφεται. Οι δεσμεύσεις της απέναντι στον Δήμο, όμως, παραμένουν αντικείμενο ελέγχου.
Το ίδιο ισχύει για την πολιτική ευθύνη της Δημοτικής Αρχής. Η υπογραφή μιας σύμβασης συνοδεύεται από την υποχρέωση παρακολούθησής της. Η ανακοίνωση ενός έργου συνοδεύεται από την υποχρέωση απολογισμού.
Το επιχείρημα ότι η χρηματοδότηση προήλθε από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και όχι από ίδιους δημοτικούς πόρους δεν απαντά στο ζήτημα της αποτελεσματικότητας. Η προέλευση της χρηματοδότησης δεν μειώνει ούτε κατά ένα ευρώ την απαίτηση για έλεγχο του δημόσιου χρήματος.
Να δημοσιοποιηθούν, λοιπόν, οι όροι λειτουργίας, τα πρωτόκολλα παραλαβής, οι πληρωμές που έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί, οι αναφορές βλαβών και οι έγγραφες οχλήσεις. Να παρουσιαστούν οι ποσότητες που συλλέχθηκαν, η ανταπόδοση που έφτασε στους πολίτες και η διαχείριση των εσόδων από τα υλικά.
Πόσα κουπόνια εκδόθηκαν; Πόσα εξαργυρώθηκαν; Τι συμβαίνει με όσα οι πολίτες καταγγέλλουν ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν; Πού καταλήγει το αντίτιμο όταν επιλέγεται δωρεά; Ποιος παραλαμβάνει τα υλικά και πώς καταγράφεται η διακίνησή τους;
Αυτές οι απαντήσεις συνθέτουν τον πραγματικό απολογισμό της ανακύκλωσης.
Δεν προδικάζεται ότι όποιος υπέγραψε παρανόμησε. Απαιτείται να φανεί τι ανέλαβε, τι παρέδωσε, τι έλεγξε και τι έκανε όταν ενημερώθηκε για προβλήματα.
Εάν προκύψουν παραβάσεις, να ενεργοποιηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Εάν προκύψουν ενδείξεις ποινικών αδικημάτων, τα στοιχεία να διαβιβαστούν στις αρμόδιες αρχές, ώστε οι ευθύνες να διερευνηθούν συγκεκριμένα και εξατομικευμένα. Καμία θέση και καμία υπογραφή δεν μπορεί να βρίσκεται υπεράνω ελέγχου.
Κυρία δήμαρχε, η Χαλκίδα δικαιούται έναν αναλυτικό απολογισμό για τα 4.811.820 ευρώ. Ανοίξτε τους φακέλους. Παρουσιάστε τα δεδομένα. Και εξηγήστε τι ακριβώς κέρδισαν οι δημότες.