Υπάρχουν φορές που μια χιουμοριστική φράση αρκεί για να ανοίξει μια πιο σοβαρή συζήτηση. Η Κατερίνα Ζαρίφη, με το γνωστό αυτοσαρκαστικό της ύφος, αποκάλυψε πρόσφατα ότι στα μαθητικά της χρόνια είχε συμμαθητή τον Αλέξη Τσίπρα. Και όταν τη ρώτησαν σε ποιο κόμμα ήταν τότε, απάντησε: «Στην ΟΝΝΕΔ!» – για να προσθέσει αμέσως ότι και η ίδια ήταν τότε «αριστερίζουσα».
Πίσω από την ατάκα αυτή, που έγινε αφορμή για χαμόγελα, κρύβονται ορισμένες αλήθειες. Πρώτον, ότι η πολιτική ταυτότητα δεν είναι κάτι που «κολλά» από τα θρανία· διαμορφώνεται με τον χρόνο, τις εμπειρίες και τις επιλογές. Δεύτερον, ότι η μνήμη των συμμαθητών συχνά εστιάζει στην προσωπικότητα και την παρουσία – στην περίπτωση του Τσίπρα, στις καταλήψεις, στο καρέ μαλλί, στην ενεργή συμμετοχή – κι όχι απαραίτητα σε κομματικές ταμπέλες.
Η υπερβολή «ήταν στην ΟΝΝΕΔ» δεν λειτουργεί κυριολεκτικά, αλλά σαν εργαλείο ειρωνείας: σαν να θέλει να πει ότι «ο Τσίπρας ξεχώριζε, είχε άποψη, φαινόταν οργανωμένος και διαφορετικός». Με άλλα λόγια, έδινε από τότε σημάδια ενός ανθρώπου που θα πορευόταν ενεργά στη δημόσια σφαίρα.
Το περιστατικό μάς θυμίζει κάτι σημαντικό: συχνά οι δημόσιες αφηγήσεις για έναν πολιτικό ή καλλιτέχνη ξεκινούν από ανεκδοτολογικές ιστορίες, από μνήμες φίλων και συμμαθητών. Αυτές οι ιστορίες, ειπωμένες με χιούμορ, μπορεί να ενισχύουν μύθους, να προκαλούν απορίες ή να φωτίζουν πλευρές της προσωπικότητας που δεν φαίνονται εύκολα.
Η Ζαρίφη, με τον τρόπο της, δεν έκανε απλώς ένα αστείο. Έδειξε ότι ακόμα και οι πιο γνωστές πολιτικές προσωπικότητες ξεκίνησαν ως «τα παιδιά της διπλανής τάξης». Κι ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον μάθημα: ότι η πολιτική δεν γεννιέται ξαφνικά, αλλά έχει ρίζες σε νεανικές αναζητήσεις, συγκρούσεις, ακόμη και στις πλάκες της σχολικής αίθουσας