Σχολικό έτος 2025–2026: 721 σχολικές μονάδες σε αναστολή ή κλείσιμο. Σχεδόν 1 στα 20.
Δεν είναι ένα νούμερο. Είναι ένας χάρτης που μικραίνει.
Κάθε «αναστολή λειτουργίας» γράφεται σε μια απόφαση, αλλά διαβάζεται αλλιώς στην πραγματική ζωή: ένα πρωινό που δεν έχει κουδούνι, μια τάξη που δεν σχηματίζεται, ένα χωριό που χάνει την τελευταία του σταθερά.
Και όταν αυτό γίνεται σε κλίμακα 721 σχολικών μονάδων, δεν μιλάμε πια για «εξορθολογισμό». Μιλάμε για συρρίκνωση της δημόσιας εκπαίδευσης ως δικτύου παρουσίας του κράτους.
Τι σημαίνει «αναστολή/κλείσιμο» στην πράξη
Στα χαρτιά, ο όρος μοιάζει τεχνικός: «δεν λειτουργεί» φέτος λόγω ανεπαρκών εγγραφών ή οργανωτικής αδυναμίας.
Στην πράξη, όμως, η αλυσίδα είναι συγκεκριμένη:
- Μεγαλύτερες αποστάσεις για παιδιά και γονείς.
- Συγχωνεύσεις που φορτώνουν γειτονικές μονάδες.
- Λιγότερος χρόνος μάθησης (μετακινήσεις, καθυστερήσεις, κενά).
- Αποψίλωση τοπικών κοινωνιών: όταν φεύγει το σχολείο, ακολουθούν υπηρεσίες, οικογένειες, ζωή.
Κι αν η «αναστολή» επαναλαμβάνεται, παύει να είναι προσωρινή. Γίνεται de facto κλείσιμο.
«Οι μαθητές χάνονται»: όχι σαν μυστήριο, σαν αποτέλεσμα
Οι μαθητές δεν «εξαφανίζονται».
Απλώς δεν έρχονται πια:
- λιγότερες γεννήσεις,
- εσωτερική μετανάστευση προς πόλεις,
- αδυναμία εγκατάστασης νέων οικογενειών σε χωριά/νησιά (στέγη, δουλειά, μεταφορές, υπηρεσίες),
- συσσωρευμένες ανισότητες ανά περιοχή.
Αλλά εδώ είναι το πολιτικό σημείο: η δημογραφία εξηγεί, δεν δικαιολογεί.
Το κράτος δεν μπορεί να στέκεται σαν θεατής μπροστά σε ένα προβλέψιμο κύμα και να το βαφτίζει «μεταρρύθμιση».
Ο ΟΟΣΑ «εκθέτει» όταν δείχνει κενά πολιτικής, όχι όταν απλώς μετράει
Ο ΟΟΣΑ δεν είναι κόμμα και δεν γράφει συνθήματα.
Αυτό που κάνει, όμως, είναι πιο βαρύ: βάζει την Ελλάδα σε καθρέφτη.
Και ο καθρέφτης δείχνει ότι η δημόσια εκπαίδευση δεν σώζεται με επικοινωνία, ούτε με αριθμούς «ωραιοποίησης».
Σώζεται με:
- πραγματική ενίσχυση σχολικής λειτουργίας και διοίκησης,
- σοβαρή πολιτική για τον εκπαιδευτικό (στήριξη, επιμόρφωση, κίνητρα),
- μείωση ανισοτήτων περιοχών,
- δομές που δεν καταρρέουν στην πρώτη δημογραφική πίεση.
Όταν μια κυβέρνηση μιλά για «αξιολόγηση» αλλά αφήνει το δίκτυο να αραιώνει, το πρόβλημα δεν είναι η λέξη. Είναι η προτεραιότητα.
Τα 7 ερωτήματα που «καίνε»
- Πόσα παιδιά επηρεάζονται άμεσα από τις 721 αναστολές/κλεισίματα;
- Σε πόσες περιπτώσεις αυξάνεται η καθημερινή μετακίνηση και κατά πόσα χιλιόμετρα;
- Υπάρχει σχέδιο για ορεινά/νησιωτικά σχολεία ή εφαρμόζεται το ίδιο «όριο» παντού;
- Τι γίνεται με τις υποδομές των σχολείων που μπαίνουν σε αναστολή; εγκαταλείπονται;
- Πόσα κενά προσωπικού καλύπτονται εγκαίρως στις μονάδες υποδοχής μετά τις συγχωνεύσεις;
- Πόσα από αυτά τα «προσωρινά» μέτρα γίνονται μόνιμα μέσα σε 2–3 χρόνια;
- Ποια δημογραφική πολιτική συνδέεται με διατήρηση σχολείου ως προϋπόθεση ζωής στην περιφέρεια;
- Αυτό δεν είναι «μεταρρύθμιση». Είναι αραίωση.
- Όταν κλείνει το σχολείο, δεν αλλάζει μόνο η εκπαίδευση. Αλλάζει ο τόπος.
- Και όταν το κράτος αποσύρεται από την τάξη, πολύ σύντομα θα αποσυρθεί και από τη χώρα που λέει ότι υπηρετεί.