Η πρεσβεία του Ιράν στη Σιέρα Λεόνε και η ιρανική δικαστική γραμμή άδειασαν δημόσια τον Αμερικανό πρόεδρο για τον ισχυρισμό ότι «έσωσε» οκτώ Ιρανές από εκτέλεση, ενώ οργανώσεις δικαιωμάτων επιμένουν ότι πίσω από τον θόρυβο υπάρχει υπαρκτό ζήτημα διώξεων και βαριών κατηγοριών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να πουλήσει ακόμη μία «σωτηρία» αλά Truth Social, ευχαριστώντας το Ιράν επειδή -κατά τον ίδιο- ακύρωσε την εκτέλεση οκτώ γυναικών «σε ένδειξη σεβασμού» προς το πρόσωπό του. Μόνο που η απάντηση που εισέπραξε δεν ήταν διπλωματική ευγένεια, αλλά δημόσιο ξεγύμνωμα: η ιρανική πλευρά μίλησε για ψευδή ιστορία, με την πρεσβεία του Ιράν στη Σιέρα Λεόνε να γράφει πως τέσσερις από τις οκτώ γυναίκες ήταν ήδη ελεύθερες εδώ και εβδομάδες, οι υπόλοιπες δεν αντιμετωπίζουν εκτέλεση και ο Τραμπ είναι «absolutely delulu».
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υποστηρίξει ότι τέσσερις γυναίκες θα απελευθερώνονταν άμεσα και άλλες τέσσερις θα τιμωρούνταν με φυλάκιση ενός μήνα, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως προσωπική του επιτυχία, μία ημέρα μετά την παράταση της εκεχειρίας που ο ίδιος είχε ανακοινώσει στο μέτωπο ΗΠΑ-Ιράν. Το Reuters, όμως, καταγράφει ότι η ιρανική δικαστική υπηρεσία Mizan απάντησε πως ουδέποτε υπήρξε τέτοια «ανατροπή εκτελέσεων» και ότι ο Τραμπ κατασκευάζει επινοημένα κατορθώματα για να κρύψει το δικό του πολιτικό αδιέξοδο.
Η ουσία, βέβαια, είναι πιο σύνθετη από την προπαγανδιστική φασαρία και των δύο πλευρών. Από τη μία, η ιρανική επίσημη γραμμή λέει ότι κανείς από τις οκτώ δεν βρισκόταν ενώπιον επικείμενης εκτέλεσης. Από την άλλη, το AP και άλλες αναφορές για τα ανθρώπινα δικαιώματα σημειώνουν ότι δύο από τις οκτώ είχαν ήδη αφεθεί ελεύθερες με εγγύηση, αλλά τουλάχιστον δύο άλλες αντιμετώπιζαν κατηγορίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε θανατική ποινή. Επιπλέον, το Verge σημειώνει ότι έξι από τις οκτώ φαίνεται να είναι πραγματικά πρόσωπα συνδεδεμένα με τις διαδηλώσεις, ενώ μία τουλάχιστον, η Bita Hemmati, αναφέρεται πως αντιμετωπίζει θανατική καταδίκη.
Αυτό σημαίνει ότι ο Τραμπ πιθανότατα δεν «έσωσε» κανέναν με τον τρόπο που διαφήμισε ο ίδιος. Δεν σημαίνει, όμως, και ότι το ιρανικό καθεστώς καθαρίζει τόσο εύκολα από τις κατηγορίες για βαρύτατες διώξεις σε βάρος γυναικών που συνδέθηκαν με τις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις του Ιανουαρίου. Με άλλα λόγια: ο Τραμπ μπορεί να φούσκωσε ένα αμφιλεγόμενο αφήγημα για να εμφανιστεί ως σωτήρας, αλλά το ιρανικό σύστημα δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε υπόδειγμα νομιμότητας επειδή τον διέψευσε.
Η υπόθεση δεν είναι απλώς μια ακόμη διαδικτυακή φαρσοκωμωδία με τον Τραμπ πρωταγωνιστή. Είναι το πιο κυνικό στιγμιότυπο της εποχής: ένας πρόεδρος που στήνει προσωπικό θρίαμβο πάνω σε αμφισβητούμενα στοιχεία, κι ένα καθεστώς που απαντά με οργισμένη διάψευση ενώ πάνω από τις γυναίκες αυτές εξακολουθεί να πλανάται η βαριά σκιά της καταστολής. Ο ένας πουλάει «σωτηρία». Οι άλλοι πουλάνε «κανονικότητα». Και στη μέση, η αλήθεια παραμένει όμηρος της προπαγάνδας.