Το τοπίο γύρω από τις πιθανές συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν μόνο καθαρό δεν είναι. Από τη μία διαρρέονται σχέδια, όροι και διαμεσολαβήσεις, από την άλλη όμως η στρατιωτική μηχανή κινείται κανονικά, στέλνοντας το μήνυμα ότι η διπλωματία δεν έρχεται να αντικαταστήσει την πίεση, αλλά να τη συνοδεύσει.
Η Τεχεράνη δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να μπει σε συζήτηση με όρους συνθηκολόγησης, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει να εκπέμπει διπλό σήμα: δήθεν ανοιχτή σε διέξοδο, αλλά ταυτόχρονα έτοιμη για νέα κλιμάκωση. Αυτό δεν είναι ακόμη δρόμος προς την ειρήνη. Είναι η τέχνη της πίεσης με όλα τα μέσα ανοιχτά.
Επαφές χωρίς εμπιστοσύνη
Η ουσία της υπόθεσης βρίσκεται στο έλλειμμα εμπιστοσύνης. Μπορεί να υπάρχουν μηνύματα, δίαυλοι και παρασκηνιακές κινήσεις, όμως η ιρανική πλευρά δείχνει να θεωρεί ότι κάθε αμερικανική πρωτοβουλία συνοδεύεται από δεύτερη σκέψη και στρατιωτικό υπολογισμό. Όταν μια πλευρά πιστεύει ότι ο διάλογος μπορεί να λειτουργήσει ως προπέτασμα πίεσης, τότε οι συνομιλίες ξεκινούν ήδη τραυματισμένες.
Ο Τραμπ θέλει συμφωνία, αλλά με όρους νίκης
Το πρόβλημα για την Ουάσιγκτον είναι ότι δεν επιδιώκει απλώς μια εκτόνωση, αλλά μια συμφωνία που να μοιάζει με επιβεβαίωση αμερικανικής υπεροχής. Αυτό όμως δύσκολα γίνεται αποδεκτό από ένα καθεστώς που δεν θέλει να εμφανιστεί ότι λύγισε. Έτσι, η αμερικανική γραμμή μοιάζει να ζητά από το Ιράν όχι έναν συμβιβασμό, αλλά μια πολιτική ταπείνωση μεταμφιεσμένη σε διαπραγμάτευση.
Οι αλεξιπτωτιστές ακυρώνουν το αφήγημα της αποκλιμάκωσης
Όσο αποστέλλονται νέες στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, τόσο αποδυναμώνεται η εικόνα μιας ειλικρινούς ειρηνευτικής προσπάθειας. Η στρατιωτική ενίσχυση δεν λειτουργεί ως φόντο των συνομιλιών· λειτουργεί ως πραγματικό τους περιεχόμενο. Και αυτό ακριβώς αντιλαμβάνεται και η άλλη πλευρά: ότι οι ΗΠΑ δεν συνομιλούν από θέση αποκλιμάκωσης, αλλά από θέση ένοπλης επιβολής.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν μπορεί να ανταλλάσσουν μηνύματα, αλλά δεν ανταλλάσσουν ακόμη όρους συνεννόησης. Αντίθετα, ανταλλάσσουν απειλές, υπολογισμούς και νεύματα ισχύος. Και όσο η Ουάσιγκτον μιλά για διάλογο στέλνοντας στρατό, τόσο η ειρήνη θα παραμένει τίτλος στα χαρτιά και ο πόλεμος η πραγματικότητα στο πεδίο.