Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ξεκαθαρίζει ότι οι συνομιλίες δεν αρχίζουν από το μηδέν – Ο ΟΗΕ επιμένει στο διαπραγματευτικό κεκτημένο, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει την παρουσία της
Ένα πρώτο, προσεκτικό αλλά ουσιαστικό βήμα για την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό καταγράφηκε στη συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ήταν η πρώτη φορά μετά το ναυάγιο του Κραν Μοντανά που η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε διαδικαστικά ζητήματα και γενικόλογες διακηρύξεις, αλλά άγγιξε την ουσία του Κυπριακού και συγκεκριμένα σημεία του διαπραγματευτικού κεκτημένου.
Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι η λύση βρίσκεται κοντά. Δείχνει, όμως, ότι έπειτα από χρόνια ακινησίας ανοίγει ξανά ένας δίαυλος με συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο.
«Δεν ξεκινάμε από το μηδέν»
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέδειξε τρία βασικά συμπεράσματα από τις επαφές των τελευταίων δύο ημερών.
Το πρώτο αφορά την επιβεβαίωση από τον Αντόνιο Γκουτέρες ότι τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση για τη διαχείριση και την επίλυση του Κυπριακού.
Το δεύτερο είναι η αποδοχή της συνέχειας του διαπραγματευτικού κεκτημένου που είχε διαμορφωθεί μέχρι το Κραν Μοντανά. Με άλλα λόγια, η διαδικασία δεν μπορεί να διαγραφεί και να αρχίσει από λευκό χαρτί.
«Δεν ξεκινάμε από το μηδέν», ήταν το μήνυμα του Κύπριου Προέδρου, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι προηγούμενες συγκλίσεις και οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί δεν μπορούν να εξαφανιστούν κάθε φορά που διακόπτεται ο διάλογος.
Το τρίτο στοιχείο είναι η θετική ανταπόκριση στην πρόταση των Ηνωμένων Εθνών για τη σύγκληση νέας άτυπης διευρυμένης διάσκεψης. Στόχος της Λευκωσίας είναι η συνάντηση αυτή να προετοιμαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να οδηγήσει σε συγκεκριμένη ανακοίνωση για επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο στο οποίο σταμάτησαν.
Ενεργότερος ρόλος από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η αυξημένη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ορίσει τον εκτελεστικό αντιπρόεδρό της Ραφαέλε Φίτο ως ειδικό εκπρόσωπο για το Κυπριακό, επιχειρώντας να αποκτήσει ουσιαστικότερο ρόλο στη διαδικασία.
Όπως αποκάλυψε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εμφανίζεται έτοιμη να δημιουργήσει ειδική νομική ομάδα, η οποία θα υποστηρίζει τον Ραφαέλε Φίτο στα σύνθετα ζητήματα της διαπραγμάτευσης.
Η παρουσία της Ε.Ε. δεν έχει μόνο νομική διάσταση. Συνδέεται άμεσα και με τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Η Άγκυρα επιδιώκει πρόοδο στις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες και η Λευκωσία θεωρεί ότι αυτή η επιδίωξη μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για ουσιαστικές εξελίξεις στο Κυπριακό.
Η επανεκκίνηση, πάντως, παραμένει ακόμη ζητούμενο. Η συζήτηση της ουσίας αποτελεί σημαντική μεταβολή, αλλά η πραγματική δοκιμασία θα έρθει όταν όλες οι πλευρές κληθούν να μετατρέψουν τις θετικές διατυπώσεις σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Η πόρτα του διαλόγου άνοιξε ξανά. Το ερώτημα είναι αν αυτή τη φορά θα υπάρξει η πολιτική βούληση για να μην κλείσει προτού καν αρχίσουν οι πραγματικές διαπραγματεύσεις.