Η Εκκλησία τιμά επίσης τους Αγίους Τιμόθεο, Αγάπιο και Θέκλα, τον Όσιο Θεοφάνη τον Νέο, πολιούχο της Νάουσας, τους Μάρτυρες Ευτυχιανό και Στρατήγιο και τον Όσιο Γεννάδιο της Κοστρομά
Σήμερα, Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Μεγαλομάρτυρα Ανδρέα του Στρατηλάτη και των 2.593 στρατιωτών που μαρτύρησαν μαζί του.
Τιμώνται επίσης οι Άγιοι Τιμόθεος, Αγάπιος και Θέκλα, ο Όσιος Θεοφάνης ο Νέος και Θαυματουργός, οι Μάρτυρες Ευτυχιανός ο στρατιώτης και Στρατήγιος, καθώς και ο Όσιος Γεννάδιος της Κοστρομά.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Σύμφωνα με τα σύγχρονα εορτολόγια, σήμερα γιορτάζουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
- Θεοφάνης
- Ευτυχιανός
- Στρατήγιος
- Γεννάδιος
Οι ημερομηνίες ονομαστικής εορτής ενδέχεται να διαφοροποιούνται ανάλογα με την τοπική ή οικογενειακή παράδοση.
Ο Άγιος Ανδρέας ο Στρατηλάτης
Ο Άγιος Ανδρέας έζησε στα χρόνια των μεγάλων διωγμών κατά των χριστιανών, στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα. Υπηρετούσε ως αξιωματικός στον ρωμαϊκό στρατό και είχε διακριθεί για τις στρατιωτικές του ικανότητες, την ανδρεία και την επιρροή που ασκούσε στους άνδρες του.
Όταν περσικές δυνάμεις εισέβαλαν στα ανατολικά σύνορα της αυτοκρατορίας, ο αρχιστράτηγος Αντίοχος τού ανέθεσε να ηγηθεί στρατιωτικού σώματος και να αντιμετωπίσει την απειλή.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, πριν από τη μάχη ο Ανδρέας προέτρεψε τους στρατιώτες του να επικαλεστούν τη βοήθεια του Χριστού. Η σύγκρουση κατέληξε σε νίκη και το γεγονός αυτό ενίσχυσε την πίστη των στρατιωτών, πολλοί από τους οποίους ακολούθησαν τον διοικητή τους στον Χριστιανισμό.
Η μεταστροφή τους, όμως, καταγγέλθηκε στον Αντίοχο. Ο Ανδρέας και οι άνδρες του συνελήφθησαν, ανακρίθηκαν και υπέστησαν σκληρά βασανιστήρια, επειδή αρνήθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα.
Φοβούμενες πιθανή αναταραχή στο στράτευμα, οι αρχές τούς άφησαν προσωρινά ελεύθερους. Ο Ανδρέας, αντιλαμβανόμενος τον κίνδυνο, αναχώρησε μαζί με τους πιστούς στρατιώτες του και κατευθύνθηκε προς την περιοχή της Κιλικίας, όπου, κατά την παράδοση, βαπτίστηκαν.
Η καταδίωξή τους συνεχίστηκε μέχρι τα όρη του Ταύρου. Εκεί οι 2.593 στρατιώτες περικυκλώθηκαν από ισχυρότερο ρωμαϊκό απόσπασμα. Αν και μπορούσαν να αντισταθούν, δεν χρησιμοποίησαν τα όπλα τους. Παρέμειναν προσευχόμενοι και δέχθηκαν τον θάνατο μαζί με τον Ανδρέα, σφραγίζοντας με το αίμα τους την πίστη που είχαν επιλέξει.
Η μνήμη τους παραμένει μία από τις χαρακτηριστικότερες ομαδικές μαρτυρίες της πρώτης χριστιανικής περιόδου.
Οι Άγιοι Τιμόθεος, Αγάπιος και Θέκλα
Οι τρεις Μάρτυρες έζησαν κατά την περίοδο των διωγμών και συνδέθηκαν με τη χριστιανική κοινότητα της Γάζας.
Ο Τιμόθεος καταγόταν από την Παλαιστίνη και ήταν γνωστός για την ευσέβεια, τη μόρφωση και τη διδασκαλία του. Όταν οδηγήθηκε ενώπιον του διοικητή Ουρβανού, ομολόγησε ανοιχτά ότι ήταν χριστιανός. Παρά τα βασανιστήρια, δεν αρνήθηκε την πίστη του και τελικά θανατώθηκε στην πυρά.
Ο Αγάπιος και η Θέκλα —η οποία, σύμφωνα με τον Συναξαριστή, καταγόταν από τη Βιζύη— υπέστησαν επίσης βασανισμούς. Επειδή παρέμειναν σταθεροί στην ομολογία τους, παραδόθηκαν στα θηρία του αμφιθεάτρου και μαρτύρησαν.
Η συγκεκριμένη Αγία Θέκλα δεν πρέπει να συγχέεται με την Πρωτομάρτυρα και Ισαπόστολο Θέκλα, τη μαθήτρια του Αποστόλου Παύλου.
Ο Όσιος Θεοφάνης, πολιούχος της Νάουσας
Ο Όσιος Θεοφάνης ο Νέος γεννήθηκε στα Ιωάννινα στις αρχές του 16ου αιώνα. Από νεαρή ηλικία ακολούθησε τον μοναχικό βίο στη Μονή Δοχειαρίου του Αγίου Όρους, όπου αργότερα αναδείχθηκε ηγούμενος.
Σύμφωνα με τον βίο του, όταν πληροφορήθηκε ότι οι Οθωμανοί είχαν αρπάξει τον ανιψιό του και τον είχαν μεταφέρει στην Κωνσταντινούπολη με σκοπό να τον κάνουν γενίτσαρο, ταξίδεψε στην Πόλη, κατάφερε να τον απελευθερώσει και τον επέστρεψε στο Άγιον Όρος.
Ο φόβος πιθανών αντιποίνων τούς οδήγησε τελικά μακριά από τη Μονή Δοχειαρίου. Εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, κοντά στη Βέροια, όπου ο Θεοφάνης συγκέντρωσε γύρω του νέους μοναχούς και πιστούς.
Αργότερα ίδρυσε κοντά στη Νάουσα τη Μονή των Ταξιαρχών. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του επέστρεψε στην περιοχή της Βέροιας, όπου και κοιμήθηκε ειρηνικά στις 19 Αυγούστου.
Ο Όσιος Θεοφάνης τιμάται ως πολιούχος και προστάτης της Νάουσας.
Οι υπόλοιποι Άγιοι της ημέρας
Σήμερα τιμάται ακόμη η μνήμη των Μαρτύρων Ευτυχιανού του στρατιώτη και Στρατηγίου, οι οποίοι τελειώθηκαν διά πυρός, καθώς και του Οσίου Γενναδίου της Κοστρομά.
Χρόνια πολλά σε όλους όσοι γιορτάζουν σήμερα.