Σήμερα, Τρίτη 14 Ιουλίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου Νικοδήμου του Αγιορείτη, του Αποστόλου Ακύλα και του Αγίου Ιωσήφ του Ομολογητή, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Την ονομαστική τους εορτή έχουν οι:

• Ακύλας
• Νικόδημος
• Νικοδήμη

Χρόνια πολλά σε όλους όσοι γιορτάζουν!

Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Ο Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης υπήρξε μία από τις σημαντικότερες ασκητικές και θεολογικές μορφές της Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Γεννήθηκε στη Νάξο το 1749 και το κοσμικό του όνομα ήταν Νικόλαος Καλλιβούρτσης. Γονείς του ήταν ο Αντώνιος και η Αναστασία, άνθρωποι ευσεβείς και ενάρετοι.

Τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε στη Νάξο, έχοντας ως δάσκαλο τον αρχιμανδρίτη Χρύσανθο, αδελφό του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Σε ηλικία 16 ετών μετέβη στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, όπου διδάχθηκε φιλοσοφία, θεολογία, αρχαία ελληνικά, ιταλικά και γαλλικά.

Το 1770, εξαιτίας του Ρωσοτουρκικού Πολέμου, αναγκάστηκε να επιστρέψει στη Νάξο χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Εκεί εργάστηκε ως γραμματέας και ακόλουθος του Επισκόπου Νάξου Ανθίμου, ο οποίος εκτίμησε ιδιαίτερα τη μόρφωση, την εργατικότητα και το ήθος του.

Το 1775 μετέβη στο Άγιον Όρος και εκάρη μοναχός στη Μονή Διονυσίου, λαμβάνοντας το όνομα Νικόδημος. Ασχολήθηκε με την αντιγραφή και την επιμέλεια παλαιών εκκλησιαστικών κωδίκων, ενώ συμμετείχε ενεργά στο κίνημα των Κολλυβάδων.

Έζησε σε διάφορες καλύβες στην έρημο της Καψάλας, ακολουθώντας αυστηρή άσκηση, συνεχή νηστεία, προσευχή και ακτημοσύνη. Η πνευματική του ακτινοβολία προσέλκυσε κοντά του πολλούς μοναχούς, υποτακτικούς και προσκυνητές.

Ο Όσιος Νικόδημος εκοιμήθη στις 14 Ιουλίου 1809, σε ηλικία 60 ετών, στο κελί των Σκουρταίων στις Καρυές του Αγίου Όρους, όπου και ετάφη. Η επίσημη αγιοκατάταξή του πραγματοποιήθηκε στις 31 Μαΐου 1955.

Σύμφωνα με την παράδοση, τα τελευταία του λόγια ήταν:

«Τον Χριστόν έβαλα μέσα μου και πώς να μην ησυχάσω;».

Το σπουδαίο συγγραφικό έργο του

Ο Όσιος Νικόδημος θεωρείται ο θεολόγος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος των Κολλυβάδων. Υπήρξε πολυγραφότατος συγγραφέας, εκδότης και επιμελητής περισσότερων από εκατό ασκητικών, κανονικών και αγιολογικών έργων.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του συγκαταλέγονται:

Το Πηδάλιον

Το έργο εκδόθηκε το 1800 και συντάχθηκε σε συνεργασία με τον μοναχό Αγάπιο. Περιλαμβάνει τους Ιερούς Κανόνες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, συνοδευόμενους από ερμηνείες και σχόλια, και αποτελεί μέχρι σήμερα βασικό σημείο αναφοράς του εκκλησιαστικού Κανονικού Δικαίου.

Η Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών

Πρόκειται για συλλογή πατερικών κειμένων σχετικά με τη νήψη, την εσωτερική προσευχή και την πνευματική ζωή. Η έκδοσή της πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Άγιο Μακάριο Νοταρά και επηρέασε βαθιά την Ορθόδοξη πνευματικότητα.

Ο Αόρατος Πόλεμος

Ένα από τα γνωστότερα ασκητικά έργα του, το οποίο περιγράφει τον πνευματικό αγώνα του ανθρώπου εναντίον των παθών, των αδυναμιών και των πειρασμών.

Ο Ευεργετινός

Ανθολογία πατερικών κειμένων, διδαχών και περιστατικών από τη ζωή των Αγίων και των ασκητών της Εκκλησίας.

Στο έργο του περιλαμβάνονται επίσης το «Νέον Μαρτυρολόγιον», ο «Συναξαριστής», τα «Πνευματικά Γυμνάσματα», το «Εξομολογητάριον» και οι ερμηνείες στις Επιστολές του Αποστόλου Παύλου.

Πολλά από τα συγγράμματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ρουμανικά, ρωσικά και σε άλλες γλώσσες, συμβάλλοντας στη διάδοση της Ορθόδοξης πνευματικής παράδοσης σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Όσιος τιμάται ιδιαίτερα στη γενέτειρά του, τη Νάξο, όπου πραγματοποιούνται οι εκδηλώσεις «Νικοδήμεια», στην Ιερά Μονή Αγίου Νικοδήμου στον Πεντάλοφο Γουμένισσας, καθώς και στο κελί των Σκουρταίων στις Καρυές του Αγίου Όρους, όπου πέρασε τις τελευταίες ημέρες της ζωής του.

Απόστολος Ακύλας

Ο Απόστολος Ακύλας ήταν ένας από τους εβδομήντα Αποστόλους και στενός συνεργάτης του Αποστόλου Παύλου.

Καταγόταν από τον Πόντο, αλλά ζούσε στη Ρώμη μαζί με τη σύζυγό του, Πρίσκιλλα. Όταν, περίπου το 49 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Κλαύδιος διέταξε την απομάκρυνση των Ιουδαίων από τη Ρώμη, το ζευγάρι εγκαταστάθηκε στην Κόρινθο.

Εκεί συνάντησαν τον Απόστολο Παύλο και συνδέθηκαν στενά μαζί του. Εκτός από την κοινή τους πίστη, είχαν και το ίδιο επάγγελμα, καθώς ασχολούνταν με τη σκηνοποιία.

Αργότερα ακολούθησαν τον Παύλο στην Έφεσο. Το σπίτι τους χρησιμοποιήθηκε ως «κατ’ οίκον εκκλησία», δηλαδή ως τόπος συγκέντρωσης, λατρείας και διδασκαλίας των πρώτων χριστιανών.

Ο Ακύλας και η Πρίσκιλλα κατήχησαν επίσης τον λόγιο Απολλώ, έναν από τους σημαντικότερους χριστιανούς ρήτορες της εποχής, εξηγώντας του πληρέστερα τη χριστιανική διδασκαλία.

Ο Απόστολος Παύλος αναφέρεται στους δύο συνεργάτες του με ιδιαίτερα θερμά λόγια στην προς Ρωμαίους επιστολή:

«Ασπάσασθε Πρίσκιλλαν και Ακύλαν τους συνεργούς μου εν Χριστώ Ιησού, οίτινες υπέρ της ψυχής μου τον εαυτών τράχηλον υπέθηκαν».

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Ακύλας κήρυξε το Ευαγγέλιο σε πολλές περιοχές και τελικά μαρτύρησε για την πίστη του στον Χριστό.

Άγιος Ιωσήφ ο Ομολογητής, Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης

Ο Άγιος Ιωσήφ ο Ομολογητής γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον 8ο αιώνα και ήταν νεότερος αδελφός του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη.

Μαζί με τον αδελφό του ακολούθησε τον μοναχικό βίο στη Μονή Σακκουδίωνος της Βιθυνίας, υπό την καθοδήγηση του θείου τους, Αγίου Πλάτωνος. Εξαιτίας των αραβικών επιδρομών, η αδελφότητα μεταφέρθηκε αργότερα στη Μονή Στουδίου της Κωνσταντινούπολης, η οποία εξελίχθηκε σε σημαντικό πνευματικό και μορφωτικό κέντρο.

Ο Ιωσήφ και ο Θεόδωρος αντιτάχθηκαν στον παράνομο δεύτερο γάμο του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΣΤ΄ με τη Θεοδότη. Η αντίδρασή τους οδήγησε σε διώξεις και εξορίες, στο πλαίσιο της λεγόμενης «Μοιχιανής έριδας», η οποία συγκλόνισε την Εκκλησία και την αυτοκρατορική αυλή.

Το 807 ο Ιωσήφ εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Με την παρουσία και τη δράση του ενίσχυσε το πνευματικό φρόνημα των πιστών και την οργάνωση της τοπικής Εκκλησίας.

Κατά τη δεύτερη περίοδο της Εικονομαχίας, επί αυτοκράτορα Λέοντος Ε΄ του Αρμενίου, υπερασπίστηκε με θάρρος την τιμή των ιερών εικόνων. Αρνήθηκε να υπογράψει εικονομαχικές ομολογίες και υπέστη φυλακίσεις, διώξεις και εξορίες.

Μετά την απελευθέρωσή του πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη Μονή Στουδίου, όπου εκοιμήθη περίπου το 832.

Ο Άγιος Ιωσήφ υπήρξε επίσης σημαντικός υμνογράφος και συνέβαλε, μαζί με τον αδελφό του Θεόδωρο, στη διαμόρφωση και τον εμπλουτισμό του Τριωδίου. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον μεταγενέστερο Άγιο Ιωσήφ τον Υμνογράφο.

Ποιοι άλλοι Άγιοι τιμώνται στις 14 Ιουλίου

Σήμερα η Εκκλησία τιμά επίσης τη μνήμη:

• Του Μάρτυρος Ιούστου
• Του Οσίου Ονησίμου του Θαυματουργού
• Των Μαρτύρων Ακύλα και Ιλαρίωνος
• Του Μάρτυρος Πέτρου του Νέου, Επισκόπου Κρήτης
• Του Μάρτυρος Ηρακλείου
• Του Μάρτυρος Ιωάννου του Νέου εν Μαρβ
• Του Οσίου Στεφάνου, ηγουμένου της Μονής Μαχρίστσι