Η Εκκλησία τιμά ακόμη την Οσία Μακρίνα, αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου, και τον Όσιο Δίο της Κωνσταντινούπολης

Σήμερα, Κυριακή 19 Ιουλίου 2026, γιορτάζουν:

• Γαρυφαλλιά, Γαριφαλιά
• Δίος, Δίας
• Μακρίνα

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τους 630 Αγίους και Θεοφόρους Πατέρες της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, την Οσία Μακρίνα, αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου, και τον Όσιο Δίο. Τα ονόματα επιβεβαιώνονται και από το σημερινό εορτολόγιο της ΕΡΤ.

Η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας

Την Κυριακή που βρίσκεται μεταξύ 13 και 19 Ιουλίου, η Εκκλησία τιμά τους 630 Αγίους Πατέρες που συμμετείχαν στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο.

Η Σύνοδος συνήλθε το 451 στη Χαλκηδόνα, στον ναό της Αγίας Ευφημίας, με πρωτοβουλία του αυτοκράτορα Μαρκιανού και της αυτοκράτειρας Πουλχερίας. Αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία του Χριστιανισμού, καθώς κλήθηκε να αντιμετωπίσει τη διδασκαλία του Μονοφυσιτισμού.

Ο Ευτυχής και οι υποστηρικτές του δίδασκαν ότι μετά την ένωση των δύο φύσεων του Χριστού, η ανθρώπινη φύση είχε ουσιαστικά απορροφηθεί από τη θεία. Οι Πατέρες της Χαλκηδόνας διατύπωσαν με σαφήνεια ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ένας και ο ίδιος, τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, με δύο φύσεις ενωμένες στο ένα πρόσωπό Του:

«Ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως και αχωρίστως».

Οι δύο φύσεις δεν συγχέονται, δεν μεταβάλλονται, δεν διαιρούνται και δεν χωρίζονται. Αυτή η διατύπωση έμεινε στην εκκλησιαστική ιστορία ως ο «Όρος της Χαλκηδόνας» και αποτέλεσε θεμέλιο της ορθόδοξης χριστολογικής διδασκαλίας.

Το θαύμα της Αγίας Ευφημίας

Παρότι η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος άρχισε τον Οκτώβριο του 451, η μνήμη των Πατέρων της τιμάται τον Ιούλιο και συνδέεται με το θαύμα της Αγίας Ευφημίας.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, οι ορθόδοξοι και οι μονοφυσίτες κατέγραψαν τις θέσεις τους σε δύο ξεχωριστούς τόμους και τους τοποθέτησαν μέσα στη λάρνακα της Αγίας. Ύστερα από ημέρες προσευχής, η λάρνακα ανοίχθηκε και η Αγία βρέθηκε να κρατά στην αγκαλιά της τον τόμο των ορθοδόξων, ενώ ο άλλος τόμος βρισκόταν στα πόδια της.

Το γεγονός θεωρήθηκε θαυματουργική επικύρωση της ορθόδοξης διδασκαλίας.

Οι πρωταγωνιστές της Συνόδου

Κεντρικό ρόλο στις εργασίες διαδραμάτισε ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ανατόλιος, ο οποίος συνέβαλε στη διατύπωση του Όρου της Χαλκηδόνας και στην έγκριση του 28ου Κανόνα για τα προνόμια της Κωνσταντινούπολης.

Σημαντική ήταν επίσης η παρουσία των αντιπροσώπων του Πάπα Λέοντα Α΄, οι οποίοι παρουσίασαν τον περίφημο «Τόμο του Λέοντος». Όταν το κείμενο διαβάστηκε, οι Πατέρες αναφώνησαν, σύμφωνα με την παράδοση: «Ο Πέτρος μίλησε διά του Λέοντος».

Καθοριστική υπήρξε ακόμη η συμβολή του Ευσεβίου Δορυλαίου, ο οποίος είχε καταγγείλει τη διδασκαλία του Ευτυχούς, του Μαξίμου Αντιοχείας και του Θεοδώρητου Κύρου.

Ιδιαίτερη θέση κατείχε η θεολογία του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας. Αν και είχε κοιμηθεί το 444 και δεν συμμετείχε στη Σύνοδο, τα συγγράμματα και οι επιστολές του αποτέλεσαν βασικό κριτήριο για τη διατύπωση των αποφάσεών της.

Οι Ιεροί Κανόνες και η διοίκηση της Εκκλησίας

Η Σύνοδος εξέδωσε συνολικά 30 Ιερούς Κανόνες, επιχειρώντας να βάλει τάξη σε σοβαρά ζητήματα της εκκλησιαστικής διοίκησης και της μοναχικής ζωής.

Μεταξύ άλλων:

• Απαγορεύθηκε αυστηρά η σιμωνία, δηλαδή η αγορά και η πώληση εκκλησιαστικών αξιωμάτων.
• Οι μοναχοί τέθηκαν υπό την πνευματική ευθύνη του τοπικού επισκόπου.
• Περιορίστηκαν οι αυθαίρετες μετακινήσεις κληρικών από μία Εκκλησία σε άλλη.
• Θεσπίστηκε η παρουσία κληρικού Οικονόμου για τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας.
• Ορίστηκε ότι οι διακόνισσες μπορούσαν να χειροτονούνται μετά την ηλικία των 40 ετών και ύστερα από αυστηρή δοκιμασία.
• Με τον 28ο Κανόνα αναγνωρίστηκαν ιδιαίτερα προνόμια στον θρόνο της Κωνσταντινούπολης, της «Νέας Ρώμης».

Η Οσία Μακρίνα

Η Οσία Μακρίνα ήταν η μεγαλύτερη αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου και του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης. Ανατράφηκε από την ευσεβή μητέρα της, Εμμέλεια, σύμφωνα με τις αρχές του Ευαγγελίου.

Μετά τον θάνατο του μνηστήρα της, επέλεξε να αφιερώσει τη ζωή της στον Θεό, στην προσευχή, στη μελέτη της Αγίας Γραφής και στην προσφορά προς τον συνάνθρωπο. Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην πνευματική ανατροφή των αδελφών της και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες γυναικείες μορφές του πρώιμου μοναχισμού. Βίος της Οσίας Μακρίνας.

Ο Όσιος Δίος

Ο Όσιος Δίος γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας και από νεαρή ηλικία διακρίθηκε για την πίστη, την εγκράτεια και τη θεολογική του κατάρτιση.

Η φήμη της αγιότητάς του έφθασε μέχρι την Κωνσταντινούπολη, όπου ο Πατριάρχης Αττικός τον χειροτόνησε ιερέα. Με τη στήριξη του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β΄ ίδρυσε τη Μονή του Δίου, η οποία εξελίχθηκε σε σημαντικό πνευματικό κέντρο.

Η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι είχε το χάρισμα της θαυματουργίας. Εκοιμήθη σε προχωρημένη ηλικία, αφήνοντας πίσω του τη μνήμη ενός ταπεινού και φωτισμένου ιερέα της Κωνσταντινούπολης.

Χρόνια πολλά στη Γαρυφαλλιά, στη Γαριφαλιά, στον Δίο, στον Δία και στη Μακρίνα!