Το πρόβλημα της Τουρκίας δεν είναι δήθεν η «ένταση» στην περιοχή. Είναι ότι απέναντί της διαμορφώνεται ένας άξονας σταθερότητας, αποτροπής και στρατηγικής σύγκλισης που δεν μπορεί να ελέγξει.
Οταν οι φωνές του στενού ερντογανικού συστήματος μιλούν για επιθετικό δόγμα, νέες ταξιαρχίες καταδρομών και ειδικές δυνάμεις με αποστολή στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δεν καταγράφουν απλώς φόβους. Εκπέμπουν απειλή. Και ταυτόχρονα απαιτούν από Ελλάδα και Κύπρο να απολογηθούν επειδή συνεργάζονται με το Ισραήλ.
Το πραγματικό άγχος της Άγκυρας
Το έχω πει από το καλοκαίρι: το βαθύ στρατηγικό πρόβλημα της Τουρκίας είναι το τρίγωνο Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ.
Οχι γιατί πρόκειται για επιθετική συμμαχία, αλλά γιατί είναι μια γεωπολιτική σύγκλιση που περιορίζει τα περιθώρια του τουρκικού αναθεωρητισμού.
Η Άγκυρα έχει μάθει να κινείται σε θολά νερά, να εκβιάζει με αστάθεια, να επενδύει στην απειλή και στην αμφισβήτηση. Εκεί ακριβώς σκοντάφτει πάνω σε ένα πλέγμα συνεργασίας που συνδέει άμυνα, ενέργεια, διπλωματία και περιφερειακή ισορροπία.
Από την ανασφάλεια στην επιθετικότητα
Οταν πρόσωπα που θεωρούνται εκφραστές του ερντογανικού πυρήνα μιλούν ανοιχτά για μετάβαση από αμυντικό σε επιθετικό δόγμα, για νέες ταξιαρχίες καταδρομών και για ενίσχυση των SAT και SAS με προσανατολισμό το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, το μήνυμα είναι καθαρό:
η Τουρκία δεν επιχειρεί να κατευνάσει την περιοχή — επιχειρεί να την πειθαναγκάσει.
Και αυτό αποκαλύπτει κάτι ακόμη πιο σοβαρό: πίσω από τη ρητορική περί «απειλής» κρύβεται η διαχρονική τουρκική λογική ότι κάθε ανεξάρτητη στρατηγική επιλογή της Ελλάδας και της Κύπρου πρέπει να περνά από τουρκική έγκριση.
Το δάχτυλο του Φιντάν και η απάντηση που οφείλουμε
Την ίδια ώρα, ο Χακάν Φιντάν κουνά το δάχτυλο για τη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου με το Ισραήλ.
Εδώ πρέπει να μπει μια τελεία, όχι αποσιωπητικά:
η Ελλάδα δεν θα ρωτήσει κανέναν με ποιες χώρες θα συνεργαστεί για να ενισχύσει την εθνική της άμυνα.
Δεν θα ζητήσει άδεια από την Άγκυρα.
Δεν θα απολογηθεί για τις συμμαχίες της.
Ας το ακούσουν καθαρά στην Άγκυρα: το πρόβλημα δεν είναι ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ συνεργάζονται. Το πρόβλημα της Τουρκίας είναι ότι αυτή η συνεργασία ακυρώνει το μονοπώλιο φόβου που επί χρόνια επιχειρούσε να επιβάλει στην Ανατολική Μεσόγειο.
Και γι’ αυτό ουρλιάζουν.
Γιατί βλέπουν πως απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό δεν υψώνεται πια σιωπή, αλλά μέτωπο.