Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλη μια «επανάσταση» με σημαίες, παρελάσεις και συνθήματα. Χρειάζεται την επανάσταση του αυτονόητου: να ειπωθούν καθαρά τα όρια. Να ειπωθεί αυτό που όλοι ξέρουμε αλλά κανείς δεν τολμά να κάνει πολιτικό κανόνα: κανένα “όραμα” δεν δικαιούται να περνά πάνω από τους θεσμούς.
Και εδώ μπαίνει το πιο ωμό, αλλά τίμιο ερώτημα–τεστ εξουσίας:
Αν σε ρωτήσουν “θα μπορούσες να είσαι στη θέση του Μαδούρο για το όραμά σου;”, τι απαντάς;
Αν απαντήσεις «ναι», δεν είσαι “συνεπής”. Είσαι επικίνδυνος.
Αν απαντήσεις «όχι», τότε για πρώτη φορά δίνεις ένα ελάχιστο διαπιστευτήριο δημοκρατίας: ότι υπάρχουν γραμμές που δεν περνιούνται.
Τι είναι το “τεστ Μαδούρο”
Δεν είναι γεωπολιτική συζήτηση. Δεν είναι κουίζ για τη Βενεζουέλα. Είναι ένας καθρέφτης.
Το ερώτημα δεν σημαίνει «συμφωνείς με τον Μαδούρο;».
Σημαίνει: δέχεσαι ότι υπάρχει κάτι “ανώτερο” από το όραμά σου;
Ή πιστεύεις ότι αν εσύ έχεις δίκιο, τότε επιτρέπεται να:
- πιέσεις/στραγγίξεις τους αντιπάλους σου,
- κάνεις τους θεσμούς λάστιχο,
- βαφτίσεις τη διαφωνία “εχθρό”,
- μετατρέψεις την “εντολή” σε λευκή επιταγή.
Δηλαδή: να κρατήσεις την εξουσία όχι ως εντολοδόχος, αλλά ως ιδιοκτήτης.
Το μεγάλο ψέμα: “ο αυταρχισμός είναι συνέπεια”
Στον δημόσιο λόγο υπάρχει ένα χυδαίο κολπάκι:
να παρουσιάζεται η αδιαλλαξία ως “σταθερότητα” και η αυθαιρεσία ως “αποφασιστικότητα”.
Το “θα έκανα τα πάντα για το όραμά μου” ακούγεται ρομαντικό — μέχρι να θυμηθείς ότι το “τα πάντα” περιλαμβάνει και την καταστροφή των θεσμικών φρένων.
Η δημοκρατία, όμως, δεν είναι “εμπόδιο” που πρέπει να ξεπεραστεί.
Είναι η μόνη ασφαλιστική δικλείδα απέναντι σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι η Ιστορία τους χρωστά.
Η ελληνική εκδοχή του κινδύνου
Η Ελλάδα έχει μια ιδιομορφία: σπανίως βλέπεις τον αυταρχισμό ως πραξικόπημα. Τον βλέπεις ως “κανονικότητα”:
- μεθοδική απαξίωση ανεξάρτητων αρχών,
- ασφυκτική επικοινωνιακή κυριαρχία,
- θεσμικά “παραθυράκια” που γίνονται πόρτες,
- ποινικοποίηση/συκοφάντηση της αντίθετης άποψης,
- διορισμοί, εξαρτήσεις, μικρο-συστήματα.
Και πάντα με το ίδιο άλλοθι:
“Μα εμείς έχουμε δίκιο. Εμείς σώζουμε τη χώρα.”
Όχι. Κανείς δεν “σώζει” τη χώρα όταν μειώνει το οξυγόνο των θεσμών.
Η επανάσταση του αυτονόητου (που δεν γίνεται ποτέ)
Το αυτονόητο είναι απλό, αλλά αμείλικτο:
- Η εξουσία δεν είναι τρόπαιο. Είναι ανάθεση με όρους.
- Ο πολιτικός δεν κρίνεται από το όραμά του, αλλά από τα όρια που δέχεται.
- Η ήττα είναι μέρος της δημοκρατίας. Όποιος δεν αντέχει να χάσει, δεν πρέπει να κυβερνά.
Θες να λέγεσαι δημοκράτης; Πες το καθαρά:
«Δεν υπάρχει τίποτα για το οποίο θα παρέκαμπτα θεσμούς. Τίποτα.»
Όχι “τι θα κάνεις για την ανάπτυξη”, όχι “τι θα κάνεις για την ασφάλεια”.
Το πρώτο ερώτημα σε κάθε πολιτικό, πριν από όλα, είναι αυτό:
Υπάρχει κάτι για το οποίο θα έσπαγες τους κανόνες;
Αν υπάρχει, πες το. Να ξέρουμε με ποιον έχουμε να κάνουμε.
Όποιος μπορεί να πει “ναι, θα ήμουν Μαδούρο για το όραμά μου”, δεν έχει όραμα — έχει πρόσχημα.
Και το πρόσχημα είναι πάντα η πόρτα από την οποία μπαίνει ο αυταρχισμός.