Ιταλία και Τυνησία απορρίπτουν τις μονομερείς λιβυκές διεκδικήσεις – Η Ελλάδα αποκτά συμμάχους συμφερόντων απέναντι στο τουρκολιβυκό τερατούργημα

Η Λιβύη δεν λειτουργεί σήμερα ως ένα κανονικό, ενιαίο και κυρίαρχο κράτος. Παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα σε αντίπαλες κυβερνήσεις, παράλληλους θεσμούς, ένοπλες ομάδες και ξένες δυνάμεις που αξιοποιούν το πολιτικό χάος για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα.

Ο ίδιος ο ΟΗΕ εξακολουθεί να επιδιώκει τη συγκρότηση ενιαίας κυβέρνησης, τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών και την ενοποίηση των κρατικών θεσμών. Τον Ιούνιο του 2026 εξακολουθούσε να γίνεται λόγος για δύο ανταγωνιστικές κυβερνήσεις και για εύθραυστη κατάσταση ασφαλείας.

Μέσα σε αυτό το θεσμικό και πολιτικό μπάχαλο, τμήμα της λιβυκής εξουσίας επιχειρεί να εμφανιστεί ως περιφερειακή δύναμη, προβάλλοντας θαλάσσιες αξιώσεις που δεν πλήττουν μόνο την Ελλάδα, αλλά πλέον προκαλούν αντιδράσεις σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Η λιβυκή πρόκληση στον ΟΗΕ

Στις 27 Μαΐου 2025, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Λιβύης κατέθεσε στον ΟΗΕ ρηματική διακοίνωση, συνοδευόμενη από χάρτη, με την οποία παρουσίαζε τις θέσεις της για τα εξωτερικά όρια της λιβυκής υφαλοκρηπίδας στη Μεσόγειο. Οι αξιώσεις αυτές συνδέονται πολιτικά και γεωγραφικά με τη λογική του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.

Χρειάζεται εδώ μία σημαντική διευκρίνιση: οι επίσημες διακοινώσεις αναφέρονται κυρίως στην υφαλοκρηπίδα και γενικότερα στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και όχι απλώς στην ΑΟΖ, όπως συχνά αναφέρεται στον δημόσιο διάλογο.

Η κατάθεση ενός χάρτη στον ΟΗΕ δεν σημαίνει ότι ο Οργανισμός τον αποδέχεται. Η ίδια η αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ διευκρινίζει ότι η δημοσίευση ή καταχώριση μιας κρατικής θέσης δεν αποτελεί αναγνώριση της νομιμότητας ή της ισχύος της.

Με απλά λόγια: η Λιβύη μπορεί να ζωγραφίζει όσους χάρτες θέλει. Δεν μπορεί, όμως, να δημιουργεί κυριαρχικά δικαιώματα με τον μαρκαδόρο.

Ελλάδα, Αίγυπτος, Τυνησία και Ιταλία απέναντι στις απαιτήσεις της Τρίπολης

Η Ελλάδα απάντησε επισήμως στη λιβυκή διακοίνωση, απορρίπτοντας τις αξιώσεις που θίγουν περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας νοτίως της Κρήτης. Η Αθήνα επανέλαβε ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν κοινά θαλάσσια σύνορα, καθώς μεταξύ τους παρεμβάλλονται ελληνικά νησιά με δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες.

Ακολούθησε η Αίγυπτος με επιστολή προς τον ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ η Τυνησία κατέθεσε δική της ρηματική διακοίνωση στις 19 Απριλίου 2026. Η Ιταλία παρενέβη επισήμως στις 26 Μαΐου 2026, επισημαίνοντας ότι η λιβυκή γραμμή εισέρχεται σε περιοχές που επηρεάζουν τα ιταλικά δικαιώματα και συμφέροντα.

Άρα, το ζήτημα δεν είναι πλέον μια στενά ελληνολιβυκή αντιπαράθεση.

Η Τρίπολη βρίσκεται απέναντι σε ένα διευρυνόμενο μέτωπο κρατών, το οποίο περιλαμβάνει την Ελλάδα, την Αίγυπτο, την Τυνησία και την Ιταλία. Στον κατάλογο των επίσημων αντιδράσεων έχει προστεθεί και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Αυτό αποτελεί θετική εξέλιξη για την ελληνική διπλωματία. Όχι επειδή η Ρώμη ή η Τύνιδα ξύπνησαν ξαφνικά ένα πρωί και αποφάσισαν να υπερασπιστούν την Ελλάδα, αλλά επειδή αντιλήφθηκαν ότι οι αυθαίρετες λιβυκές γραμμές ακουμπούν πλέον και τα δικά τους συμφέροντα.

Στη διεθνή πολιτική δεν υπάρχουν αιώνιοι φίλοι. Υπάρχουν, όμως, κοινά συμφέροντα. Και αυτή τη στιγμή τα συμφέροντα τεσσάρων χωρών συγκρούονται με τις μαξιμαλιστικές αξιώσεις της Λιβύης.

Πίσω από τις λιβυκές αξιώσεις βρίσκεται η Τουρκία

Δεν πρέπει να κοροϊδευόμαστε.

Η λιβυκή επιθετικότητα στις θαλάσσιες ζώνες δεν γεννήθηκε σε κάποιο γραφείο της Τρίπολης. Αποτελεί συνέχεια της στρατηγικής της Άγκυρας, η οποία επιδιώκει να ακυρώσει στην πράξη τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών και να δημιουργήσει έναν τεχνητό τουρκολιβυκό διάδρομο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 επιχειρεί να ενώσει θαλάσσια δύο χώρες που γεωγραφικά δεν συνορεύουν, αγνοώντας την Κρήτη, την Κάρπαθο, τη Ρόδο και τα υπόλοιπα ελληνικά νησιά. Η Ελλάδα το χαρακτηρίζει παράνομο, άκυρο και απειλή για την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα.

Η Άγκυρα εκμεταλλεύτηκε τη διάλυση της Λιβύης, πρόσφερε στρατιωτική και πολιτική στήριξη σε μία από τις αντιμαχόμενες πλευρές και εξασφάλισε ως αντάλλαγμα μια συμφωνία κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η Λιβύη χρησιμοποιήθηκε ως γεωπολιτικός πολιορκητικός κριός της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα.

Οι «σύμμαχοι» πρέπει να κοιτάξουν και προς την Άγκυρα

Η αντίδραση της Ιταλίας και της Τυνησίας είναι καλοδεχούμενη. Δεν αρκεί όμως.

Δεν γίνεται από τη μία πλευρά να καταγγέλλονται οι λιβυκές διεκδικήσεις και από την άλλη να αποσιωπάται ποιος έδωσε στη λιβυκή πλευρά τον χάρτη, τη στρατηγική και την πολιτική κάλυψη.

Δεν γίνεται ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αντιδρούν στις συνέπειες της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής, αλλά ταυτόχρονα να συνεχίζουν κανονικά τις εμπορικές, εξοπλιστικές και πολιτικές συναλλαγές με την Άγκυρα, σαν να μη συμβαίνει τίποτε.

Η Ιταλία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι υπόλοιπες μεσογειακές χώρες πρέπει να αποφασίσουν:

Θα υπερασπιστούν το Διεθνές Δίκαιο ή θα συνεχίσουν το βολικό «πάρε-δώσε» με την Τουρκία, μέχρι οι τουρκικές διεκδικήσεις να φτάσουν και στη δική τους πόρτα;

Το «μάθημα» που χρειάζεται η Τουρκία

Ναι, η Τουρκία χρειάζεται ένα καλό μάθημα.

Όχι ένα μάθημα πολεμικών κραυγών και επικίνδυνων παρορμήσεων. Χρειάζεται ένα σκληρό μάθημα Διεθνούς Δικαίου, διπλωματικής απομόνωσης και πραγματικού πολιτικού κόστους.

Χρειάζεται:

• κοινό μέτωπο Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Ιταλίας και Τυνησίας,
• συντονισμένες διακοινώσεις και νομικές ενέργειες στους διεθνείς οργανισμούς,
• σαφής ευρωπαϊκή καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου,
• επιτάχυνση των νόμιμων οριοθετήσεων θαλάσσιων ζωνών,
• και τέλος στην ευρωπαϊκή πολιτική των ίσων αποστάσεων ανάμεσα στον παραβάτη και σε εκείνους των οποίων τα δικαιώματα παραβιάζονται.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να αρκεστεί στο γεγονός ότι απέκτησε απρόσμενους συνοδοιπόρους. Πρέπει να μετατρέψει τη σύγκλιση συμφερόντων σε σταθερό διπλωματικό και νομικό μέτωπο.

Γιατί η Μεσόγειος δεν μπορεί να μετατραπεί σε χάρτη αυθαιρεσίας της Άγκυρας και των εξαρτημένων συμμάχων της.

Οι θάλασσες δεν μοιράζονται με μνημόνια σκοπιμότητας, στρατιωτικούς εκβιασμούς και χάρτες φαντασίας. Οριοθετούνται με το Διεθνές Δίκαιο. Και αυτό είναι το μόνο μάθημα που η Τουρκία πρέπει επιτέλους να αναγκαστεί να καταλάβει.