Λίγες ημέρες πριν από τις εξετάσεις, το μήνυμα των ειδικών είναι καθαρό: λιγότερος πανικός, περισσότερη ψυχραιμία, στήριξη και εμπιστοσύνη στα παιδιά.
Μία ανάσα πριν από την έναρξη των Πανελλαδικών Εξετάσεων, χιλιάδες μαθητές σε όλη τη χώρα βρίσκονται ξανά αντιμέτωποι με μια από τις πιο πιεστικές δοκιμασίες της σχολικής τους ζωής. Το άγχος, οι προσδοκίες, ο φόβος της αποτυχίας και η αγωνία για το μέλλον βαραίνουν όχι μόνο τους υποψηφίους, αλλά και τις οικογένειές τους.
Σε αυτή την κρίσιμη περίοδο, τα ΚΕΔΑΣΥ της χώρας, μέσα από ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, προσφέρουν ψυχολογική υποστήριξη σε μαθητές και γονείς. Το βασικό μήνυμα είναι απλό, αλλά ουσιαστικό: κανένα παιδί δεν πρέπει να νιώθει μόνο του μπροστά στις εξετάσεις.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι Πανελλαδικές είναι μεν μια σημαντική διαδικασία, αλλά δεν είναι η απόλυτη κρίση για τη ζωή ενός νέου ανθρώπου. Η πιο κλισέ φράση, ότι «οι Πανελλαδικές δεν καθορίζουν τη ζωή μας», αποδεικνύεται τελικά και η πιο αληθινή.
Οι Πανελλαδικές δεν είναι το τέλος του δρόμου
Οι εξετάσεις έχουν βαρύτητα. Απαιτούν κόπο, προετοιμασία, πειθαρχία και συγκέντρωση. Όμως δεν μπορούν και δεν πρέπει να μετατρέπονται σε μέτρο αξίας ενός παιδιού.
Ένα παιδί δεν είναι τα μόριά του. Δεν είναι η σχολή στην οποία θα περάσει ή δεν θα περάσει. Δεν είναι ένας αριθμός σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων.
Οι νέοι άνθρωποι σήμερα έχουν περισσότερες διαδρομές, περισσότερες επιλογές και περισσότερες δεύτερες ευκαιρίες. Ακόμη κι αν το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που ονειρεύονται, η προσπάθεια δεν χάνεται. Ο κόπος, η πειθαρχία και η εμπειρία μένουν.
Αυτό πρέπει να ακουστεί καθαρά μέσα στα σπίτια: οι Πανελλαδικές είναι μια δοκιμασία, όχι η τελική απόφαση για τη ζωή ενός παιδιού.
Οι γονείς πρέπει να σβήνουν τη φωτιά, όχι να ρίχνουν λάδι
Κρίσιμος είναι και ο ρόλος των γονιών. Οι ειδικοί τονίζουν ότι αρκετές φορές το άγχος των γονέων μεταφέρεται στα παιδιά και επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την ψυχολογία τους.
Ο γονιός αυτές τις ημέρες δεν πρέπει να λειτουργεί ως δεύτερος εξεταστής. Δεν χρειάζεται να μετρά συνεχώς τις ώρες διαβάσματος, να κάνει συγκρίσεις, να ανοίγει δραματικές συζητήσεις για το μέλλον ή να φορτώνει το παιδί με φόβο.
Αυτό που χρειάζεται ένας μαθητής στην τελική ευθεία είναι ηρεμία, σταθερότητα και εμπιστοσύνη. Να νιώθει ότι η οικογένειά του είναι δίπλα του ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
Το παιδί χρειάζεται να ακούσει: «Είμαστε εδώ για σένα». Όχι: «Πρόσεξε μην αποτύχεις».
Όχι στην εξάντληση της τελευταίας στιγμής
Οι τελευταίες ημέρες πριν από τις εξετάσεις δεν είναι περίοδος εξόντωσης. Η υπερεντατική μελέτη, οι ατελείωτες ώρες πάνω από τα βιβλία και οι εμμονικές σκέψεις μπορούν να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα.
Η συνεχής πίεση συσσωρεύει άγχος. Και όταν το άγχος κυριαρχεί, το διάβασμα παύει να είναι ποιοτικό.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους μαθητές να διαβάζουν με πρόγραμμα, να κοιμούνται σωστά, να τρέφονται καλά, να κάνουν μικρά διαλείμματα και να κρατούν επαφή με την καθημερινότητά τους. Μια βόλτα, λίγη αποσυμπίεση, μια ήρεμη κουβέντα δεν είναι χαμένος χρόνος. Είναι μέρος της προετοιμασίας.
Η ψυχική και σωματική αντοχή είναι εξίσου σημαντική με τη γνώση.
Να μιλήσουν όταν πιέζονται
Οι μαθητές που νιώθουν έντονο άγχος, φόβο ή αίσθημα ματαίωσης δεν πρέπει να το κρατούν μέσα τους. Η επικοινωνία με την οικογένεια, με έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης ή με έναν ειδικό μπορεί να λειτουργήσει ανακουφιστικά.
Δεν είναι αδυναμία να ζητήσει ένα παιδί βοήθεια. Είναι ένδειξη ωριμότητας.
Τα ΚΕΔΑΣΥ, μέσα από τις δομές τους, επιχειρούν ακριβώς αυτό: να δώσουν χώρο στους μαθητές να μιλήσουν, να εκφράσουν την αγωνία τους και να βρουν έναν πιο ψύχραιμο τρόπο να σταθούν απέναντι στην πίεση.
Το μεγάλο μάθημα δεν είναι μόνο στα βιβλία
Οι Πανελλαδικές είναι μια δύσκολη δοκιμασία. Όμως το μεγαλύτερο μάθημα αυτής της περιόδου δεν βρίσκεται μόνο στην ύλη. Βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο η οικογένεια, το σχολείο και η κοινωνία στέκονται δίπλα στα παιδιά.
Με πίεση ή με κατανόηση;
Με φόβο ή με εμπιστοσύνη;
Με πανικό ή με ψυχραιμία;
Γιατί οι εξετάσεις θα τελειώσουν. Τα αποτελέσματα θα βγουν. Οι δρόμοι θα ανοίξουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.
Αυτό που δεν πρέπει να τραυματιστεί είναι η ψυχή του παιδιού.
Οι Πανελλαδικές είναι σημαντικές, αλλά δεν είναι πιο σημαντικές από το ίδιο το παιδί.
Κανένα γραπτό, κανένας βαθμός και κανένα μηχανογραφικό δεν αξίζει περισσότερο από την ψυχική υγεία ενός νέου ανθρώπου.
Το παιδί δεν χρειάζεται άλλη πίεση.
Χρειάζεται στήριξη.
Χρειάζεται ανάσα.
Χρειάζεται να ξέρει ότι, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, η ζωή του δεν τελειώνει σε μια αίθουσα εξετάσεων.