Το Μαξίμου υποβαθμίζει τη συνάντηση, όμως η χρονική συγκυρία και τα ευρήματα της Marc εξηγούν γιατί ένα ενδεχόμενο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο
Ένα δείπνο δεν δημιουργεί από μόνο του πολιτικό κόμμα. Όταν, όμως, στο ίδιο τραπέζι κάθονται ένας πρώην πρωθυπουργός που βρίσκεται σε ανοιχτή σύγκρουση με το Μέγαρο Μαξίμου και τρεις εν ενεργεία βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, τότε το μενού αποκτά αναπόφευκτα πολιτική γεύση.
Η συνάντηση του Αντώνη Σαμαρά με τους Χαράλαμπο Αθανασίου, Θεόφιλο Λεονταρίδη και Γιώργο Καρασμάνη πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης σε εστιατόριο στο Παγκράτι. Οι τρεις βουλευτές εκπροσωπούν αντίστοιχα τη Λέσβο, τις Σέρρες και την Πέλλα και παραμένουν μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ.
Η ανακοίνωση περί «ενότητας»
Μετά τις πληροφορίες για δυσφορία στο κυβερνητικό επιτελείο, οι τρεις βουλευτές προχώρησαν σε κοινή ανακοίνωση, επιχειρώντας να περιορίσουν τις πολιτικές διαστάσεις της συνάντησης.
Υποστήριξαν ότι η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ενότητα της Νέας Δημοκρατίας, την οποία χαρακτήρισαν ζήτημα εθνικής σημασίας και ευθύνης. Παράλληλα, απέδωσαν ιδιαίτερη τιμή στον Αντώνη Σαμαρά για την προσφορά του στην παράταξη και στη χώρα.
Η εξήγηση είναι θεσμικά προσεκτική. Δεν απαντά, όμως, στο βασικό πολιτικό ερώτημα: γιατί η ενότητα της Νέας Δημοκρατίας συζητείται εκτός των κομματικών οργάνων, σε ιδιωτικό δείπνο με έναν πρώην πρόεδρο που έχει πλέον διαγραφεί από το κόμμα και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας πολιτικής κίνησης;
Όταν η «ενότητα» χρειάζεται να επιβεβαιωθεί δημοσίως, συνήθως σημαίνει ότι κάποιοι φοβούνται πως δεν είναι πλέον αυτονόητη.
Το Μαξίμου χαμηλώνει τους τόνους
Η κυβερνητική γραμμή ήταν να υποβαθμιστεί το περιστατικό. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απέρριψε τα σενάρια ανησυχίας για πιθανές διαρροές βουλευτών, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν γίνονται αυτά με ένα φαγητό».
Τυπικά, έχει δίκιο. Οι κοινοβουλευτικές μετακινήσεις και οι κομματικές διασπάσεις δεν αποφασίζονται μέσα σε ένα βράδυ. Πολιτικά, όμως, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Τα δείπνα δεν δημιουργούν μόνα τους εξελίξεις, αλλά πολλές φορές αποκαλύπτουν διεργασίες, διαθέσεις και δίαυλους επικοινωνίας που ήδη υπάρχουν.
Το γεγονός ότι χρειάστηκαν κοινή ανακοίνωση των βουλευτών και δημόσια τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου δείχνει ότι το τραπέζι μόνο αδιάφορο δεν θεωρήθηκε.
Η δημοσκόπηση που άλλαξε τη συζήτηση
Η χρονική συγκυρία έκανε τη συνάντηση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Την ίδια ημέρα παρουσιάστηκε δημοσκόπηση της Marc για το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 2,9% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα ψήφιζε «σίγουρα» έναν τέτοιο πολιτικό φορέα, ενώ ακόμη ένα 12,4% απαντά ότι θα ήταν αρκετά πιθανό να τον επιλέξει. Παράλληλα, το 60,2% θεωρεί ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν πρέπει να προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος, έναντι 29% που υποστηρίζει το αντίθετο.
Το 2,9% βρίσκεται οριακά κάτω από το εκλογικό κατώφλι. Δεν αποτελεί ασφαλή εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος ούτε αποδεικνύει ότι ένα κόμμα Σαμαρά θα εισερχόταν στη Βουλή. Δείχνει, όμως, ότι η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον σε ένα θεωρητικό σενάριο χωρίς κοινωνική βάση.
Δεν «κόβει» μόνο από τη ΝΔ
Η πρώτη ανάγνωση της έρευνας εμφανίζεται καθησυχαστική για την κυβέρνηση. Μόλις το 2,4% των σημερινών ψηφοφόρων της ΝΔ δηλώνει βέβαιο ότι θα ψήφιζε τον Αντώνη Σαμαρά, ενώ ένα πρόσθετο 3,7% θεωρεί μια τέτοια επιλογή αρκετά πιθανή.
Υψηλότερη δυνητική απήχηση καταγράφεται στους ψηφοφόρους της Ελληνικής Λύσης, της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία», του ΠΑΣΟΚ και άλλων πολιτικών χώρων. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι ένα πιθανό κόμμα Σαμαρά θα επιχειρούσε να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο συντηρητικό, πατριωτικό και αντισυστημικό ακροατήριο και όχι αποκλειστικά στον παραδοσιακό κομματικό μηχανισμό της ΝΔ.
Αυτή, όμως, είναι μόνο η στατική εικόνα της σημερινής πρόθεσης ψήφου.
Η πραγματική μάχη βρίσκεται στους αναποφάσιστους
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το Μέγαρο Μαξίμου δεν είναι απαραίτητα να αποχωρήσουν μαζικά ψηφοφόροι που σήμερα δηλώνουν ότι στηρίζουν τη Νέα Δημοκρατία.
Η πιο κρίσιμη δεξαμενή αποτελείται από πολίτες που ψήφισαν ΝΔ το 2023, έχουν πλέον απομακρυνθεί, εμφανίζονται αναποφάσιστοι ή προσανατολίζονται προς την αποχή, αλλά θα μπορούσαν υπό συγκεκριμένες συνθήκες να επιστρέψουν στην κυβερνητική παράταξη.
Ένα κόμμα με επικεφαλής τον Αντώνη Σαμαρά θα μπορούσε να προσφέρει σε ένα τμήμα αυτών των πολιτών μια δεξιά επιλογή χωρίς να χρειαστεί να επιστρέψουν στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα για τη ΝΔ: όχι μόνο η άμεση αφαίρεση καταγεγραμμένων ποσοστών, αλλά η παρεμπόδιση της μελλοντικής επανασυσπείρωσης δυσαρεστημένων ψηφοφόρων.
Ο Σαμαράς δεν χρειάζεται απαραίτητα να αποσπάσει δεκάδες βουλευτές ή να καταγράψει διψήφιο ποσοστό για να προκαλέσει σοβαρή πολιτική ζημιά. Αρκεί να στερήσει από τη Νέα Δημοκρατία κρίσιμες μονάδες σε μια εκλογική αναμέτρηση όπου κάθε ποσοστιαία μονάδα μπορεί να καθορίσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
Ένα μήνυμα προς τη «γαλάζια» βάση
Η παρουσία τριών εν ενεργεία βουλευτών στο ίδιο τραπέζι με τον πρώην πρωθυπουργό δεν αποδεικνύει οργανωμένη κίνηση αποχώρησης. Αποδεικνύει, όμως, ότι ο Αντώνης Σαμαράς διατηρεί επαφές, πολιτικό κύρος και πρόσβαση σε στελέχη της κυβερνητικής παράταξης.
Το μήνυμα δεν απευθύνεται μόνο στο Μέγαρο Μαξίμου. Απευθύνεται και στη βάση της Νέας Δημοκρατίας, ιδιαίτερα σε εκείνους που θεωρούν ότι το κόμμα έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές πολιτικές και ιδεολογικές του αναφορές.
Γι’ αυτό και η συνάντηση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς ως κοινωνική επαφή παλαιών φίλων. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ΝΔ προσπαθεί να αυξήσει τη συσπείρωσή της και να επαναπατρίσει δυσαρεστημένους ψηφοφόρους, κάθε δημόσια εικόνα προσέγγισης βουλευτών της με τον Αντώνη Σαμαρά αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Το φαγητό τελείωσε, η συζήτηση μόλις άρχισε
Το Μέγαρο Μαξίμου θα συνεχίσει, τουλάχιστον δημοσίως, να υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Οι βουλευτές θα επιμένουν ότι συζήτησαν για την ενότητα της παράταξης. Ο Αντώνης Σαμαράς, από την πλευρά του, διατηρεί τη δυνατότητα να αποφασίσει τον χρόνο και τον τρόπο των επόμενων κινήσεών του.
Το κρίσιμο, όμως, δεν είναι τι ειπώθηκε ανάμεσα στα πιάτα ενός εστιατορίου στο Παγκράτι.
Το κρίσιμο είναι ότι τρεις εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ θεώρησαν πολιτικά χρήσιμο να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι μαζί του — και ότι το Μαξίμου θεώρησε απαραίτητο να απαντήσει.
Το δείπνο τελείωσε. Η εσωκομματική συζήτηση στη «γαλάζια» παράταξη, όμως, μόλις άρχισ