Η ενεργειακή πολιτική κρίνεται στον λογαριασμό του νοικοκυριού και στη δυνατότητα της μικρής επιχείρησης να παραμείνει ανοιχτή.
Κάθε αναταραχή στην αγορά ενέργειας επαναφέρει το ίδιο ερώτημα: πόσο προστατευμένη είναι πραγματικά η χώρα από το επόμενο κύμα ακρίβειας; Όταν η ηλεκτροπαραγωγή παραμένει εκτεθειμένη στο εισαγόμενο φυσικό αέριο, οι διεθνείς διακυμάνσεις μπορούν να μετατραπούν σε εγχώριο οικονομικό βάρος. Και αυτό το βάρος δεν το σηκώνουν οι υπουργικές εξαγγελίες. Το σηκώνουν οι καταναλωτές.
Η υποχώρηση του λιγνίτη στην Ελλάδα συνοδεύτηκε από αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο και ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών. Αυτό έχει καταγραφεί από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Επομένως, η συζήτηση για την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα έχει πραγματική βάση. Δεν αρκεί να αποσύρεις μια εγχώρια πηγή· πρέπει να εξασφαλίζεις εγκαίρως αξιόπιστες και οικονομικά βιώσιμες εναλλακτικές.
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της πολιτικής ευθύνης: στον σχεδιασμό και στον συγχρονισμό της μετάβασης. Οι ανανεώσιμες πηγές χρειάζονται δίκτυα, αποθήκευση και ευελιξία, ώστε η παραγωγή τους να αξιοποιείται όταν υπάρχει ανάγκη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει για την Ελλάδα καθυστερήσεις σε σημαντικά έργα αποθήκευσης και συνεχιζόμενες ανάγκες ενίσχυσης του συστήματος. Συνεπώς, το πρόβλημα δεν περιγράφεται σωστά ως «καμία επένδυση», αλλά ως ανεπαρκής ή καθυστερημένη υλοποίηση κρίσιμων υποδομών.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας οφείλει να απαντήσει γιατί η προστασία του καταναλωτή δεν αποτελεί το πρώτο, μετρήσιμο κριτήριο κάθε ενεργειακής επιλογής. Πόση αποθήκευση λειτουργεί πραγματικά; Πότε ολοκληρώνονται τα αναγκαία έργα; Πώς περιορίζεται η έκθεση στις διακυμάνσεις των εισαγόμενων καυσίμων;
Ο Κάθετος Διάδρομος συνδέεται με τη μεταφορά φυσικού αερίου προς ευρωπαϊκές αγορές και την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως πύλης εισόδου LNG. Η εμπορική και γεωπολιτική σημασία αυτής της στρατηγικής, όμως, δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση φθηνού ηλεκτρικού ρεύματος για τον Έλληνα καταναλωτή.
Χρειάζεται επίσης σοβαρή αξιολόγηση της γεωθερμίας και της βιώσιμης αξιοποίησης βιομάζας και βιοαερίου, όπου υπάρχουν κατάλληλοι πόροι και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις. Καμία τεχνολογία δεν αποτελεί μαγική λύση. Αυτό ακριβώς επιβάλλει ολοκληρωμένο σχεδιασμό και διαφανή σύγκριση κόστους.
Η πολιτική κριτική δεν χρειάζεται ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς περί ανταλλαγμάτων για να είναι σκληρή. Αρκεί η απαίτηση για δημόσια λογοδοσία: ποιος ωφελείται, ποιος αναλαμβάνει το ρίσκο και ποιος πληρώνει τελικά;
Γιατί επιτυχία της ενεργειακής πολιτικής είναι να μπορεί μια οικογένεια να ζεστάνει το σπίτι της και μια μικρή επιχείρηση να καλύψει τα έξοδά της. Αν αυτό δεν εξασφαλίζεται, οι πανηγυρισμοί για ενεργειακούς κόμβους και διαδρόμους αφήνουν αναπάντητο το ουσιαστικό ζήτημα.