Μετά τη νέα νομοθετική ρύθμιση για τις επισκευές στα σχολεία, ζητείται πλήρης διαφάνεια για τις Επιτροπές Καταλληλότητας, τις αυτοψίες και τον έλεγχο ασφάλειας των σχολικών μονάδων
Στο επίκεντρο φέρνει την ασφάλεια των σχολικών κτιρίων ο Περιφερειακός Σύμβουλος ΠΣτΕ, αιρετό μέλος του ΠΥΣΔΕ Ευβοίας και του ΑΠΥΣΔΕ Στερεάς Ελλάδας, Γιάννης Αλεξίου, ζητώντας από τους Δημάρχους της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας άμεση, έγγραφη και συγκεκριμένη ενημέρωση για το εάν έχουν συγκροτηθεί και λειτουργούν οι προβλεπόμενες Επιτροπές Καταλληλότητας σχολικών κτιρίων.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή, μετά την ψήφιση του άρθρου 109 του Ν. 5301/2026, με το οποίο τροποποιείται η παρ. 12 του άρθρου 5 του Ν. 1894/1990 και αποσαφηνίζεται ότι η ευθύνη και η αρμοδιότητα για επισκευές μεγάλης κλίμακας στον φέροντα οργανισμό, στις στέγες και στις εγκαταστάσεις των σχολικών κτιρίων ανήκει στους αντίστοιχους Δήμους.
Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, το πλαίσιο αφορά και μισθωμένα ή παραχωρημένα διδακτήρια, όταν οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της λειτουργίας των κτιριακών, υδραυλικών και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων ή στην πρόληψη ατυχημάτων και την άρση επικίνδυνων συνθηκών για μαθητές και εργαζόμενους. Οι σχετικές παρεμβάσεις μπορούν να προταθούν από τον διευθυντή του σχολείου και τον σύλλογο διδασκόντων ή να χαρακτηριστούν απολύτως απαραίτητες από την αρμόδια Επιτροπή Καταλληλότητας.
Τα ερωτήματα προς τους Δήμους
Ο κ. Αλεξίου ζητά από τους Δημάρχους των Δήμων της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας να γνωστοποιήσουν:
- Αν έχει συγκροτηθεί στον Δήμο τους η προβλεπόμενη Επιτροπή Καταλληλότητας σχολικών κτιρίων.
- Την απόφαση συγκρότησης της Επιτροπής.
- Τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη, καθώς και τις ιδιότητές τους.
- Τη διάρκεια της θητείας της Επιτροπής.
- Τη διαδικασία με την οποία σχολικές μονάδες, διευθυντές ή σύλλογοι διδασκόντων μπορούν να ζητούν αυτοψία ή εξέταση ζητημάτων καταλληλότητας και ασφάλειας.
- Αν έχει καταρτιστεί πρόγραμμα τακτικών ελέγχων ή αυτοψιών στα σχολικά κτίρια μετά την έναρξη ισχύος του νέου νομοθετικού πλαισίου.
Δεν αρκεί η γενική διαβεβαίωση
Το ζήτημα δεν είναι τυπικό. Είναι βαθιά ουσιαστικό.
Όταν η νομοθεσία μεταφέρει ευθύνες στους Δήμους, οι Δήμοι οφείλουν να απαντούν με πράξεις, αποφάσεις, διαδικασίες και χρονοδιαγράμματα. Η ασφάλεια των σχολείων δεν μπορεί να παραμένει σε επίπεδο προφορικών διαβεβαιώσεων ή γενικών αναφορών περί «μέριμνας».
Χρειάζεται να είναι γνωστό ποιος ελέγχει, πότε ελέγχει, με ποια σύνθεση, με ποια τεχνική επάρκεια και με ποια διαδικασία μπορεί ένα σχολείο να ζητήσει αυτοψία όταν διαπιστώνει πρόβλημα.
Το βάρος πέφτει στους Δήμους
Η παρέμβαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι Σχολικές Επιτροπές των Δήμων καταργήθηκαν αυτοδικαίως από τις 29 Ιουνίου 2024, με τις αρμοδιότητές τους να ασκούνται από την 30ή Ιουνίου από τον οικείο Δήμο, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις για πολύ μεγάλους Δήμους.
Αυτό σημαίνει ότι οι Δήμοι βρίσκονται πλέον στο κέντρο της ευθύνης για την καθημερινή λειτουργία, τη συντήρηση και τις κρίσιμες παρεμβάσεις στα σχολικά κτίρια. Και ακριβώς γι’ αυτό, όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση, η διαφάνεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση ασφάλειας.
Ιδιαίτερα σε μικρούς και περιφερειακούς Δήμους, όπου οι τεχνικές υπηρεσίες συχνά λειτουργούν με ελλείψεις προσωπικού και περιορισμένους πόρους, η ύπαρξη σαφούς μηχανισμού ελέγχου καθίσταται ακόμη πιο αναγκαία.
Η τελική ευθύνη δεν μπορεί να είναι θολή
Η ασφάλεια μαθητών, εκπαιδευτικών και εργαζομένων στα σχολεία δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν κάποιος φωνάξει εγκαίρως, από το αν ένα πρόβλημα γίνει δημόσιο ή από το αν υπάρξει πίεση μετά από καταγγελίες.
Το σχολικό κτίριο πρέπει να ελέγχεται πριν γίνει πρόβλημα.
Η αυτοψία πρέπει να ζητείται με σαφή διαδικασία.
Η Επιτροπή Καταλληλότητας πρέπει να υπάρχει, να λειτουργεί και να είναι γνωστή στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Γιατί στα σχολεία δεν χωρούν «θα δούμε», «θα εξετάσουμε» και «όταν υπάρξει ανάγκη».
Η ανάγκη υπάρχει ήδη.
Και οι απαντήσεις πρέπει να δοθούν τώρα.