Η ομολογία της νεαρής οσιομάρτυρος, η έμπρακτη συμπόνια του Οσίου Αβραμίου και η επιστροφή της Μαρίας φωτίζουν το μήνυμα της ημέρας.
Τη μνήμη της Αγίας Οσιομάρτυρος Αναστασίας της Ρωμαίας, του Οσίου Αβραμίου και της ανιψιάς του Μαρίας τιμά σήμερα, Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία. Στο συναξάρι της ημέρας περιλαμβάνονται επίσης η Αγία Μελιτινή, ο Άγιος Σάββας ο Στρατηλάτης και άλλες μορφές της χριστιανικής παράδοσης, των οποίων η ζωή συνδέθηκε με την πίστη, την άσκηση και το μαρτύριο.
Η Αγία Αναστασία η Ρωμαία έζησε κατά τον 3ο αιώνα. Σύμφωνα με τη συναξαριακή διήγηση, έμεινε ορφανή σε μικρή ηλικία και μεγάλωσε σε γυναικεία μοναστική κοινότητα, υπό την προστασία και την πνευματική καθοδήγηση της ηγουμένης Σοφίας. Εκεί διαμορφώθηκε η ζωή της μέσα στην προσευχή και την αφοσίωση στον Χριστό.
Όταν οδηγήθηκε ενώπιον του ηγεμόνα Πρόβου, οι υποσχέσεις για μια άνετη ζωή και οι απειλές δεν την έπεισαν να εγκαταλείψει την πίστη της. Η παράδοση περιγράφει τη σταθερότητα με την οποία αντιμετώπισε τα βασανιστήρια, μέχρι τον αποκεφαλισμό της. Η Σοφία φρόντισε κατόπιν για την ταφή της.
Η Εκκλησία την τιμά ως οσιομάρτυρα, συνδέοντας τη μοναχική της άσκηση με τη μαρτυρική ομολογία της. Ιερά λείψανά της φυλάσσονται στη Μονή Οσίου Γρηγορίου του Αγίου Όρους. Η μορφή της παραμένει για τους πιστούς παράδειγμα θάρρους και εσωτερικής ελευθερίας μπροστά στον εξαναγκασμό.
Μια διαφορετική όψη της χριστιανικής πίστης αναδεικνύει ο βίος του Οσίου Αβραμίου και της Μαρίας: την υπομονετική αγάπη προς τον άνθρωπο που έχει χάσει την ελπίδα του.
Ο Αβράμιος ασκήτεψε στην περιοχή της Έδεσσας της Μεσοποταμίας. Αποποιήθηκε την περιουσία του υπέρ των φτωχών και αφοσιώθηκε στην προσευχή, ενώ ανέπτυξε και ιεραποστολική δράση. Μετά τον θάνατο του αδελφού του, ανέλαβε τη φροντίδα της μικρής ανιψιάς του, Μαρίας, και την καθοδήγησε στην ασκητική ζωή.
Σύμφωνα με το συναξάρι, η Μαρία, ύστερα από μια προσωπική πτώση, κυριεύτηκε από ντροπή και απελπισία. Εγκατέλειψε το κελί της και βρέθηκε να ζει σε οίκο ανοχής άλλης πόλης. Όταν ο Αβράμιος πληροφορήθηκε πού βρισκόταν, φόρεσε κοσμική ενδυμασία και πήγε να τη συναντήσει. Της μίλησε με δάκρυα και στοργή, βοηθώντας την να πιστέψει ξανά στη δυνατότητα της μετάνοιας.
Η Μαρία επέστρεψε μαζί του και πέρασε την υπόλοιπη ζωή της στην προσευχή. Η εκκλησιαστική παράδοση συνδέει τη μεταγενέστερη πορεία της και με χαρίσματα θεραπείας.
Στην αφήγηση αυτή, η συμπόνια γίνεται πράξη: ο Αβράμιος αφήνει την απομόνωσή του, αναζητεί την ανιψιά του και στέκεται δίπλα της τη στιγμή που εκείνη αισθάνεται εγκαταλελειμμένη. Η παρουσία του ανοίγει τον δρόμο της επιστροφής. Είναι ένα διαχρονικό κάλεσμα να πλησιάζουμε με ευθύνη και τρυφερότητα όποιον δοκιμάζεται.
Η Αγία Μελιτινή, που μνημονεύεται επίσης στις 29 Οκτωβρίου, ομολόγησε την πίστη της ενώπιον του τοπικού άρχοντα και, σύμφωνα με το συναξάρι της, υπέστη βασανιστήρια και αποκεφαλίστηκε. Πρόκειται για διαφορετική αγία από τη Μελιτινή της Μαρκιανούπολης, η οποία τιμάται στις 16 Σεπτεμβρίου. Η διάκριση έχει σημασία, ώστε οι βίοι τους να μην συγχέονται.
Για τον Άγιο Σάββα τον Στρατηλάτη της σημερινής ημέρας, η συναξαριακή αναφορά είναι σύντομη και καταγράφει τον θάνατό του από πλήγματα λόγχης. Τιμώνται ακόμη οι μάρτυρες Κύριλλος, Μίνης και Μιναίος, η Οσία Άννα η μετονομασθείσα Ευφημιανός, ο νέος Ιερομάρτυρας Αθανάσιος που μαρτύρησε στα Μουδανιά το 1653 και ο νέος Οσιομάρτυρας Τιμόθεος ο Εσφιγμενίτης.
Η σημερινή μνήμη προσκαλεί τον πιστό να σταθεί με θάρρος στις δοκιμασίες και με έλεος απέναντι στον συνάνθρωπο. Η σταθερότητα της Αναστασίας και η φροντίδα του Αβραμίου συναντώνται στην καθημερινή ευθύνη: να κρατά ο άνθρωπος την πίστη του ζωντανή και να προσφέρει στήριγμα σε εκείνον που δυσκολεύεται να σηκωθεί.
Η Αγία Αναστασία η Ρωμαία σε βυζαντινό ύφος.