Σήμερα, Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Προφήτη Ωσηέ, του Οσιομάρτυρα Ανδρέα του «εν τη Κρίσει» και των πέντε αδελφών μαρτύρων Κοσμά, Δαμιανού, Λεοντίου, Ανθίμου και Ευπρεπίου. Την ίδια ημέρα εορτάζεται η ανακομιδή και η κατάθεση του ιερού λειψάνου του Αγίου και Δικαίου Λαζάρου στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Προφήτης Ωσηέ έζησε και έδρασε τον 8ο αιώνα π.Χ. στο βόρειο βασίλειο του Ισραήλ. Συγκαταλέγεται στους δώδεκα «Μικρούς Προφήτες» της Παλαιάς Διαθήκης, χαρακτηρισμός που αφορά την έκταση των βιβλίων τους και όχι τη σημασία του μηνύματός τους. Με το κήρυγμά του καλούσε τον λαό να εγκαταλείψει την ειδωλολατρία και να επιστρέψει στον Θεό.
Στο βιβλίο του, η οικογενειακή του δοκιμασία και η σχέση του με τη Γόμερ γίνονται εικόνα της σχέσης του Θεού με τον λαό Του. Η απιστία, η απομάκρυνση, αλλά και η δυνατότητα επιστροφής και συγχώρεσης διατρέχουν την αφήγηση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αγάπη του Θεού, που επιμένει να καλεί τον άνθρωπο σε μετάνοια και αποκατάσταση της σχέσης μαζί Του.
Το μήνυμα αυτό αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στη φράση «Ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν», την οποία επαναλαμβάνει ο Χριστός στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Η αληθινή πίστη συνδέεται με την ευσπλαχνία και την ουσιαστική γνώση του Θεού, πέρα από την εξωτερική τήρηση των θρησκευτικών τύπων.
Η χριστιανική ερμηνευτική παράδοση συνδέει επίσης χωρία του Ωσηέ με την επιστροφή του Χριστού από την Αίγυπτο, την Ανάσταση και τη νίκη επί του θανάτου. Σύμφωνα με τη συναξαριακή παράδοση, ο προφήτης εκοιμήθη ειρηνικά σε βαθύ γήρας.
Ο Οσιομάρτυρας Ανδρέας ο «εν τη Κρίσει» καταγόταν από την Κρήτη και έζησε τον 8ο αιώνα, στα χρόνια της Εικονομαχίας, επί αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ε΄. Ακολουθώντας τον μοναχικό βίο, αφιερώθηκε στην προσευχή και στην άσκηση.
Όταν πληροφορήθηκε τους διωγμούς εναντίον όσων τιμούσαν τις ιερές εικόνες, μετέβη στην Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα με τον βίο του, έλεγξε δημόσια τον αυτοκράτορα για τη βία κατά των πιστών, συνελήφθη και υπέστη σκληρά βασανιστήρια. Ο θάνατός του επήλθε έπειτα από βαρύ τραυματισμό, ενώ τον έσερναν στους δρόμους.
Το προσωνύμιο «εν τη Κρίσει» συνδέεται με τον τόπο όπου ενταφιάστηκε το λείψανό του από ευσεβείς χριστιανούς. Η Εκκλησία τον τιμά για την ομολογία της πίστης του και τη σταθερότητά του απέναντι στον διωγμό.
Οι Άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός της Αραβίας τιμώνται μαζί με τους αδελφούς τους, Λεόντιο, Άνθιμο και Ευπρέπιο. Οι δύο ιατροί πρόσφεραν τη φροντίδα τους χωρίς αμοιβή, ανακουφίζοντας τον ανθρώπινο πόνο. Από αυτή την αφιλοκερδή προσφορά προέρχεται και η προσωνυμία «Ανάργυροι».
Σύμφωνα με τη συναξαριακή διήγηση, συνελήφθησαν στην Κιλικία και οδηγήθηκαν ενώπιον του ηγεμόνα Λυσία. Αρνήθηκαν να αποκηρύξουν τη χριστιανική πίστη και, ύστερα από βασανιστήρια, υπέστησαν μαζί με τους αδελφούς τους μαρτυρικό θάνατο με αποκεφαλισμό.
Στην ορθόδοξη παράδοση διακρίνονται τρία ζεύγη Αγίων Αναργύρων με τα ονόματα Κοσμάς και Δαμιανός: εκείνοι της Αραβίας, που τιμώνται σήμερα, εκείνοι της Ρώμης, που εορτάζουν την 1η Ιουλίου, και εκείνοι της Ασίας, που εορτάζουν την 1η Νοεμβρίου.
Στις μνήμες της ημέρας περιλαμβάνονται επίσης οι Άγιοι Αντίγονος, Λουκιανός, Τερέντιος, Νικομήδης και Θεοφάνης, οι Αγίες Ισιδώρα και Νεοφύτη και ο Άγιος Κοσμάς ο εν Γεωργία.